Wykład profesora Inha. Opowiadanie. 14 odcinków.

Odc. 1 Czas próby

Po miesiącach szalonej ekspansji, pozostawiając po sobie tysiące ofiar, wirus spowolnił swój zabójczy marsz. Zachowywał się jak zwycięska armia wycofująca się na odpoczynek po zakończonym podboju kraju.

Dwa lata od pojawienia się wirusa epidemia wciąż trwała. Rząd utrzymywał w mocy zasady postępowania w miejscach publicznych: noszenie maseczek i rękawiczek ochronnych, bezpieczna odległość, żadnych zgromadzeń, unikanie spotkań nawet w małej grupce, ograniczone przejazdy środkami komunikacji publicznej.

Nie wszyscy obywatele stosowali się do tych zasad. Dla kontroli niesubordynacji wprowadzono dodatkowe środki: godzinę policyjną, patrole dzienne i nocne, obowiązek zgłaszania osób podejrzewanych o to, że są zakażone, obowiązek kwarantanny, odbywanie dłuższych podróży tylko za specjalnym zezwoleniem, w końcu obowiązek szczepienia się. Zaostrzono też kary za nieprzestrzeganie przepisów. Mimo drakońskich środków ilość zakażeń nie spadała, a ilość zgonów nawet wzrosła.

Ludzie najbardziej kompetentni, lekarze i naukowcy, też ulegali tej atmosferze. „Obserwator”, najbardziej popularny dziennik kraju, przeprowadził wywiad z doktorem Emilem Łupko, ordynatorem Szpitala Miejskiego nr 2, który podpalono, kiedy odmówił przyjęcia czekających w karetkach pacjentów.

– Nie mieliśmy już ani jednego wolnego łóżka. Ludzie oszaleli. Podpalać szpital?! Po części im się nie dziwię, bot to nie jest zwykła epidemia, ale prawdziwa zaraza. Kojarzy mi się z dżumą panującą w Cesarstwie Bizantyjskim w latach 541-542. W samym Konstantynopolu umierało wtedy pięć tysięcy osób dziennie; trupy walały się na ulicach, bo nie nadążano z ich usuwaniem. Oczywiście były to inne czasy: poziom higieny był niski, panowała plaga szczurów i pcheł, roznosicieli epidemii, nie było szczepionek. Zmarło wtedy czterdzieści procent mieszkańców Konstantynopola. W sumie na świecie zmarło sto milionów osób. Kiedy o tym myślę, lepiej rozumiem podpalaczy. Oczywiście absolutnie nie akceptuję ich zachowań.

W telewizji przedstawiono teatralną inscenizację wydarzeń w Konstantynopolu. Nie została dobrze przyjęta. Reżyser tłumaczył następnego dnia.

– Był to spektakl o charakterze historyczno-edukacyjnym. Widzowie nie zrozumieli naszych intencji, potraktowali je jako wizję, tego co się zdarzy w kraju. Jesteśmy chorobliwymi pesymistami; spektakl telewizyjny traktujemy jak rzeczywistość! Jako reżysera boli mnie ta nienormalność widzenia świata. Sztuka teatralna to nie zapowiedź przyszłości. 

Roman Desiru, premier rządu, obawiał się tylko jednego: upadku zaufania obywateli do władzy, zaniku wiary, że to co robi rząd, daje efekty. Bunt społeczeństwa groził mu dymisją a nawet sądem, ponieważ oskarżano go o niedopełnienia obowiązków służbowych oraz niewykorzystanie środków, jakie miał w dyspozycji jako szef rządu. To mogło być bardziej niż tragiczne.

Odc. 2 Rozmowa

Sypialnia pogrążała się w mroku wieczoru. Roman Desiru, już w piżamie, siedział w fotelu i przyglądał się światłom za oknem, kiedy do pokoju weszła żona.

– Co u dzieci? Przywitałem się z nimi, ale nie zdążyłem porozmawiać. Nie miałem już siły, taki jestem zmordowany. Nie wiem doprawdy, jak długo jeszcze wytrzymam.

Właściwie to nie powinien pytać, ponieważ znał sytuację. Dzieci miały stałą opiekunkę i radziły sobie dobrze. Od pewnego czasu nie chodziły do szkoły z uwagi na epidemię, uczyły się zdalnie.

Udzieliwszy mężowi wyjaśnień, Anna podeszła do szafy i wyjęła nową koszulę nocną. Od dłuższego czasu nie spała z mężem. Zostawał na noc w pracy albo wracał bardzo późno zbyt zmęczony, aby cokolwiek z siebie wykrzesać. W budynku rządowym obok gabinetu miał łazienkę i małą sypialnię. Nie była tym zachwycona. 

Przez chwilę oboje milczeli. Anna nałożyła koszulę nocną i przeglądała się w lustrze. Miała za grube nogi. Zawsze ją to denerwowało. Nigdy nie pogodziła się ze sobą. Przestała myśleć o tym, kiedy popatrzyła na męża. Zadała sobie pytanie, czy jego częste zostawanie na noc w pracy nie oznacza czegoś innego niż nadmiar obowiązków. W domu był do niczego. Usprawiedliwiała go, ponieważ wszyscy czuli się podle. Epidemia nikogo nie oszczędzała, z wyjątkiem ludzi potrafiących zachowywać się beztrosko nawet na cmentarzu. Była spostrzegawcza; niektórym osobom epidemia w niczym nie przeszkadzała, podczas gdy inni popadali w rozstrój nerwowy.

Premier przerwał milczenie.

– Atmosfera ostatnich tygodni bardzo źle mnie nastraja. Czuję się osaczony. Wszyscy mają do mnie pretensje. Nikt nie czepia się ministra zdrowia, tylko mnie. Otrzymuję anonimowe pogróżki i to tak liczne, że aż trudno uwierzyć. Nazywają mnie Antychrystem, złodziejem i bydlakiem, który nie dba o zwykłego obywatela tylko o siebie i swoich kumpli. Tak to określają: kumpli!  

– Możesz chyba przyznać, że jest w tym trochę prawdy?

– Jakiej prawdy!? Czy ty oszalałaś?

Zrozumiawszy, że użyła niewłaściwych słów, Anna próbowała wytłumaczyć się.

– Nie mam na myśli tego, o co ludzie cię oskarżają, tylko o to, co rząd robi, aby zapewnić bezpieczeństwo tobie, twoim ministrom i tym waszym najwyższym dostojnikom. Nie wiem skąd ludzie o tym wiedzą, ale Zosia …

– Jaka Zosia? Nie znam żadnej Zosi – na twarzy mężczyzny pojawił się wyraz niepokoju.  

– Moja przyjaciółka Zosia – wyjaśniła spokojnie Anna. – Poznałeś ją kiedyś na przyjęciu u nas. Ruda, szczupła, mniej więcej w moim wieku. Otóż Zosia opowiedziała mi wszystko z takimi szczegółami, że przechodzi to ludzkie wyobrażenie. Zarezerwowaliście w tajemnicy cały szpital na terenie garnizonu wojskowego i trzymacie go w gotowości dla potrzeb członków rządu, prezydenta i marszałków parlamentu. Także o tym, jak luksusowo jest urządzony i wyposażony. I to, że za każdym z was jeździ nieprzerwanie karetka pogotowia z lekarzem i ratownikiem, w pełni wyposażona, gdziekolwiek się nie udajecie, nawet dla przyjemności. Bo nie powiesz mi, że tylko harujecie od rana do wieczora!

Premier zamilkł, zastanawiając się, kto mógł ujawnić tajne informacje. Były zastrzeżone tylko dla niewielkiej grupy osób. Oderwał się od tej myśli i narastającego gniewu, że ktoś z jego najbliższego otoczenia coś fatalnie spieprzył. Chciał odwrócić uwagę żony od drażliwego tematu.  

– Mam inne, ważniejsze problemy. Boję się upadku z dużej wysokości. Wszystko mi się źle kojarzy. W dzieciństwie, jak pamiętasz, spadłem z dachu stodoły na wsi, gdzie będąc jeszcze dzieckiem wyjeżdżałem na wakacje, potem miałem ten głupi upadek z konia, w końcu, na szczęście – niezbyt tragiczne – to ześliźnięcie się z mokrej ścieżki skalnej w trakcie wiosennej wyprawy w góry.

Anna pamiętała jego przeżycia; pociągnęły za sobą poważną operację nogi i półroczny pobyt w szpitalu. Przypomniała sobie też zdjęcie konia, którego oddano do rzeźni dlatego, że zrzucił z siebie męża. Było to szalone i niebezpieczne zwierzę. Nie za bardzo w to wierzyła. Skojarzyła je sobie z epidemią, której skutki zależały w dużej mierze od zachowań ludzi.

– Przepraszam cię, na chwilę wyjdę z sypialni. Przypomniałam sobie, że muszę zamówić w Internecie nowe maseczki antywirusowe i jednorazowe rękawiczki dla nas wszystkich. Nie chcę, abyś wszystko przynosił nam z pracy.

Odc. 3 Przesilenie

Po miesiącach wznoszenia się i opadania fali epidemicznej, zakazy i ograniczenia wprowadzone przez władze wyczerpały społeczeństwo. Pojawiło się poczucie nienormalności i pogłębiającego się lęku. Ludzie bali się wszystkiego: ci, którzy utracili pracę, z czego będą żyć, ci którzy ją wciąż mieli, że ją utracą, pracodawcy bali się bankructwa, konsumenci – braku zaopatrzenia w artykuły pierwszej potrzeby. Przerażenie budziła perspektywa wzrostu cen i spekulacji, uciążliwości kwarantanny i problemów ze snem. W końcu nadeszły natrętne myśli i groźby zabójczej depresji, oddzielenia od rodziny i przyjaciół i ostatecznej utraty gruntu pod nogami.

– Ludzie boją się własnego cienia. To najtrudniejszy okres w życiu naszego społeczeństwa na przestrzeni ostatnich stu lat – premier pogrzebowym głosem podsumował posiedzenie rządu.

– To znaczy, że oprócz śledzenia liczby zgonów, zakażeń, szczepień, zajętych łóżek w szpitalach i respiratorów oraz wydatków budżetowych musimy także monitorować nastroje społeczne. Zapędzony w ślepy róg człowiek jest bardziej niebezpieczny niż dzikie zwierzę – minister zdrowia uznał, że powinien podkreślić, jak jego liczne już obowiązki powiększają się dodatkowo.

– Dlaczego bardziej niż zwierzę? – niechętnie zdziwił się szef rządu.

– Bo jest nieobliczalny, przewrotny i pazerny.

Po nijakiej wiośnie, kiedy dyszące z wysiłku słońce słało na ziemię rachityczne promienie, nadeszło długo oczekiwane lato. Na dobre rozpanoszyła się zieleń i ciepłe dni. Społeczeństwo, przede wszystkim młodzi ludzie, zaczęło patrzeć w przyszłość z nadzieją.

– Nadzieja ratuje nas przed depresją i szaleństwem – pocieszali się nawzajem, coraz śmielej zdejmując maseczki, aby odsłonić twarz na słońce.

Wkrótce nastąpiło nieszczęście, którego najbardziej obawiał się premier: społeczeństwo zbuntowało się przeciw ograniczeniom i niepewnej przyszłości. Nastąpiła masowa ucieczka do przodu. Czy była ona racjonalna czy nie, nie miało znaczenia; ludzie poczuli potrzebę oderwania się od ponurej rzeczywistości. Ich nadzieję na lepsze jutro umacniały strzępy informacji: w jakimś szpitalu na drugim końcu świata zastosowano z powodzeniem jakiś lek, naukowcy instytutu badawczego Sigma, o którym nikt nigdy nie słyszał, ogłosili postęp w pracach nad nową, rewelacyjną szczepionką, ozdrowiała zarażona wirusem stuletnia kobieta przywieziona do szpitala w stanie ciężkim.

Roman Desiru przeklinał swój los. Dwa lata wcześniej stanowisko premiera wydało mu się błogosławieństwem. Nie mógł go spotkać większy zaszczyt. Teraz kamieniem młyńskim ciążyła mu odpowiedzialność za społeczeństwo żyjące w pułapce epidemii i przekonane, że to on osobiście odpowiada za jego losy. Niepokój narastał w nim nieprzerwaną falą. Efekty nie kazały na siebie czekać.

– Jesteś impotentem – oświadczyła mu zrozpaczona żona po trzeciej próbie zbliżenia, w której uczyniła wszystko, co mogła. – I już tak chyba zostanie!

Nie mogła być bardziej rozczarowana. Nic nie pomogło. Najbardziej seksowna bielizna, demonstrowanie powabów kobiecości z przodu i z tyłu, namiętne ocieranie się, stymulacja miejsc zmysłowych i pieszczoty, którymi cierpliwie go obdarzała w oczekiwaniu wzajemności.

Premier zdał sobie sprawę, że jego libido spadło poniżej zera. Cyfra ta budziła w nim przerażenie; oznaczała nicość. Był zdruzgotany.

Z uwagi na rosnącą możliwość zakażenia Desiru od tygodnia nie spotykał się bezpośrednio z członkami gabinetu. Dyskusje i wymiany poglądów odbywały się zdalnie przez komunikatory. Po otrzymaniu najnowszego sondażu opinii publicznej o nastrojach społeczeństwa, premier złapał się za głowę. Na ekranie widział trzynaścioro członków swego gabinetu.

– Wiara ludzi w przyszłość przeszła z fazy głębokiego pesymizmu wprost do optymizmu. Czy oni oszaleli? Patrzeć z nadzieją w przyszłość, kiedy wirus nie zmniejsza swego śmiertelnego żniwa? Zróbcie coś do diabła w tej sprawie, bo oszaleję! Jesteście ministrami! To wy dysponujecie ludźmi, technologią, funduszami i innymi środkami!

Ramona Trudo, matka dwóch córek i babka pięciorga wnucząt, z niechęcią obserwowała letni rozkwit nadziei. Była kobietą aktywną, szczyciła się tym. Oglądając telewizję, czytając newsy, rozmawiając przez telefon z rodziną i przyjaciółmi, analizując wypowiedzi fachowców na temat epidemii, uważała entuzjazm za przedwczesny i nieuzasadniony. Jego pojawienie się zbiegło się w czasie ze zmianą pogody: nijaka i mdła, niezbyt ciepła wiosenna pogoda przekształciła się w ciągu dwóch dni w prawdziwe lato, kiedy rozjuszony upał łagodziły jedynie błogosławione skrzydła wiatru od strony koła polarnego oraz noc.

Ramona wyobraziła sobie wykres: oto letnia pogoda i nastrój optymizmu wyprzedzają wirusa pnącego się wężowatymi ruchami mikroskopijnego ciała na wyżyny zarazy.

– Wygląda to tak, jakby diabeł ustawił po obu stronach domu dwie drabiny, aby upowszechniać fałszywy obraz nadziei – Ramona tłumaczyła starszej córce Katerinie, bardziej martwiącej się o związanie końca z końcem niż o zagrożenie wirusem. – Z jednej strony dachu lezie sobie wirus, rozkudłany osobnik w płaszczu uszytym z miliarda lepkich przyssawek, z drugiej wspina się po drabinie dziewczę takie jak ty opromienione słoneczną pogodą z wiankiem pachnących kwiatów na głowie. Przecież to urojenie, ta przedwczesna wiara w lepsze jutro! A ludzie w to wierzą! Co za barany!

Dla rozładowania goryczy na głupotę bliźnich Ramona z całą siłą uderzyła packą w muchy tłoczące się przy odrobinie rozlanej słodkiej kawy na stole, tworząc na obrusie obrzydliwą czerwono-czarną masę.

Odc. 4 Zmiany

Katerina coraz częściej denerwowała się rozmawiając z matką. I tym razem nie uniknęła irytacji. Miała poczucie konfrontacji pokoleń.

– Mamo! Zrozum ich. Ludzie potrzebują nadziei, wiary w przyszłość, nawet jeśli nie jest ona całkiem różowa. Są zmęczeni nieprzerwanym siedzeniem w domu, chodzeniem w maseczkach i rękawiczkach, myciem rąk i dezynfekcją wszystkiego, co ich otacza, osaczeni niepewnością, co jeszcze może się złego wydarzyć.

– Są beznadziejnie naiwni. Wierzą w raj, gdzie kwitną drzewa wydające owoce bez robaków. Człowiek musi być realistą, nie zwariowanym marzycielem. Mimo powolnego odwrotu epidemii, nikt nie może mieć pewności, że wszystko zmieni się na lepsze. Będziemy już stale zagrożeni epidemią. Musimy nauczyć się sztuki akceptacji tego zagrożenia. Niepewność będzie się czaić za każdym rogiem. Ty też musisz to zrozumieć!

Katerinę denerwował dojmujący realizm matki. Nie znosiła jej arogancji wobec inaczej myślących ludzi. Widziała arogancję nawet w jej ubiorze, schludnym, wykonanym z dobrego materiału, zapewniającym wygodę, lecz ukrywającym jej fizyczną atrakcyjność, obniżającym jej kobiecą wartość. Rozmawiała o tym z Albertą, młodszą siostrą.

– Ona postępuje tak, jakby specjalnie chciała ukryć, że jest wciąż kobietą atrakcyjną.

Mimo urodzenia i wychowania dwójki dzieci Trudo zachowała kształtne piersi, powabną twarz i ogólną urodę. W duchu Katerina jej tego zazdrościła. Zżymała się na siebie z tego powodu.

– Zazdrościć własnej matce, że jest atrakcyjna seksualnie? Co za absurd!?

W ostatnich dniach nie czuła się najlepiej. Zwalała to na epidemię, atmosferę niepokoju i napięcia. Traktowała wirusa jak żywą, świadomą i myślącą istotę. Był dla niej potworem, bezwzględnym i wyrachowanym, czającym się za rogiem każdego budynku, aby przerażać ją swoją niewidoczną obecnością.

Czerwcowe słońce rozkręciło mieszkańców miast. W powietrzu wisiała pozytywna nerwowość. Ludzie przestali przestrzegać zasad bezpieczeństwa. Zdejmowali maseczki i rękawiczki, podchodzili blisko do siebie, a nawet się obejmowali na przywitanie i pożegnanie. Kiedy im przypominano zasady bezpieczeństwa, odpowiadali:

– Po co nam to wszystko przy tak pięknej pogodzie. Mamy dosyć noszenia na twarzy kawałka materiału utrudniającego oddychanie.

Pojawiły się argumenty, odrzucane przez lekarzy, że od noszenia maseczki dłużej niż godzinę można dostać grzybicy płuc.

Ludzie starsi czuli się zagrożeni. Emeryt stojący w kolejce do kasy w supermarkecie głośno wyraził opinię, że ludzie wbrew zasadom nie noszą maseczek ochronnych. Wyśmiano go. Resztki niepokoju, że wirus wciąż zagraża, skutecznie niwelowała bogata oferta wakacyjnych rozrywek. Do ośrodków wypoczynkowych wracali stali goście, a na ulice i place piosenkarze, zespoły muzyczne, tancerze i performerzy.

Przestano przestrzegać zakazu nabierania samemu sobie na talerz potraw w samoobsługowych barach i restauracjach. Obsługa klienta zapominała o własnym bezpieczeństwie, pracując bez maseczek i rękawiczek. Tydzień nadzwyczajnej pogody na początku lipca spowodował, że ludzie całkiem się zbiesili. Obserwator zamieścił na pierwszej stronie alarmujący artykuł:

– Młodzi ludzie przestawili się jak zwrotnica kolejowa, kierując pociąg w zupełnie inną stronę. Nikt nie chce mówić ani słuchać o tym, jak jest, ale o tym, jak będzie. Tematem jest tylko przyszłość. Ludzie wypowiadają się o niej otwarcie, głośno i z taką namiętnością, że stało się to obsesją. Stawiają żądania. Niby dorośli, a zachowują się jak dziecko żądające od matki zabawki, natychmiast, bo inaczej zaniesie się płaczem pod niebiosa. Do czego zmierza ta fala entuzjazmu?

Odc. 5 Wiec i narada

Na placu Wielkiej Nadziei odbył się wiec zorganizowany przez Awangardę Przyszłości i Nową Falę, organizacje promujące nowoczesne myślenie o ochronie środowiska, czystej wodzie, powietrzu, ziemi i energii.

Przemawiali przywódcy organizacji, stawiali żądania władzom kraju.

– Pokażcie nam obraz przyszłości. Możliwie bliskiej, ale i dalszej, bo to już nie epidemia, ale niepewność nas zabija. Potrzebujemy i żądamy konkretu, wyobrażenia, dokąd zmierza nasz kraj.

Głośnego poparcia udzielały demonstrującym organizacje Femina i Kobiety Razem, uznające, że to niewiasty poniosły największy ciężar walki z wirusem, wypełniając z poświęcaniem obowiązki pracy, opieki nad dziećmi, osobami starszymi, niepełnosprawnymi i chorymi.

Manifestanci wkrótce pojawili się przed siedzibą rządu. Tym razem nie krzyczeli, tylko w milczeniu trzymali wzniesione w górę zaciśnięte pięści. Policja obawiała się rozruchów i wcześniej otoczyła budynek kordonem ludzi i pojazdów. W nocy na ścianie budynku rządowego, gdzie mieściły się gabinet premiera i dwa ważne ministerstwa, mimo obecności ochroniarzy, pojawiły się napisy.

– Łajdacy! Żądamy prawdy o przyszłości. Co przed nami ukrywacie?

Następnego dnia presja tłumu się wzmogła, kontynuowano okrzyki, stawiano żądania.

– Desiru! Ty tchórzu! Czego się boisz? Nie umiesz poradzić sobie z wirusem to przynajmniej pozwól nam na optymizm. Nie damy się stłamsić!

Premiera nie bolały epitety pod jego adresem, był do nich przyzwyczajony, tylko żądania odważnego, otwartego podejścia do wirusa i epidemii.

– Optymizm stał się towarem. Wszyscy chcą go nabyć i wypełnić się nim po brzegi. Traktują go jak francuski szampan – pisał „Obserwator”, najbardziej popularny dziennik w kraju.

– To jawny i niebezpieczny bunt. Ludzie żądają wiedzy o przyszłości i zapewnienia, że będzie ona lepsza – niepokoił się premier na spotkaniu z gabinetem. – Chcą kraj puścić na żywioł.

Presja na rząd była ogromna. Trzeba było coś zrobić w tej sprawie. Konieczne były działania zapobiegające rozruchom i anarchii. Premier zwołał pilną naradę. Zmienił zasady. Nie było to spotkanie online, ale bezpośrednie. W gabinecie zjawił się pełen komplet ministrów, wszyscy w maseczkach i rękawiczkach ochronnych. Otworzono jedno okno, ustawiono i włączono silny wentylator wywiewowy. Nikt nie ukrywał zaniepokojenia.

– Najgorsze są baby. Gotowe zajeździć człowieka jak starą szkapę. Moja żona nie daje mi spokoju. Kiedy wreszcie przedstawicie nam choćby skrawek nadziei? Chcemy słyszeć coś pozytywnego, a nie tylko o wirusie i o tym, ile ludzi zachorowało i ile umarło!

– Co ci przeszkadza, że kobieta sobie pogada? – rzuciła minister administracji, Anna Waga. Twarz jej się lekko zaczerwieniła.

Zapytany zawahał się. Patrzył w dół na czubki swoich niepastowanych od dawna pantofli.

 – Żona nie chce iść ze mną do łóżka. Odmawia mnie i sobie tej przyjemności.

Nikt się nie zaśmiał ani nie skomentował nieoczekiwanego wyznania. Zapadło wymowne milczenie.

Rząd musiał zareagować i zareagował. Odbyła się burza mózgów, chaotyczna, ale skuteczna. Przedstawiono propozycje i podjęto decyzje.

– Nie będziemy dłużej chować głowy w piasek! – Desiru poczuł ulgę, kiedy to powiedział. Coś się w nim zbuntowało. Wyprostował się. Przez chwilę myślał, że chciałby zobaczyć się w lustrze, ale nie było na to czasu. Wezwał sekretarkę i wydał polecenie:

– Proszę podać alkohol. Musimy to uczcić. Tylko pośpiesz się, bo nie mamy czasu.

Rozdzwoniły się telefony. Każdy miał jakąś rolę do wypełnienia. W ciągu kilku godzin przeprowadzono konsultacje z wirusologami, radą lekarską, szefem policji, politologami i specjalistami public relations. Późnym wieczorem Roman Desiru zorganizował konferencję prasową, aby złożyć ważne oświadczenie.

– Rząd w trybie natychmiastowym zleci opracowanie scenariusza zdarzeń związanych z wirusem i epidemią w perspektywie najbliższych lat. Opracuje go wybitny ekspert profesor Steffen Inha ze Szwecji i dokona publicznej prezentacji.

Odc. 6 Zlecenie

Po zakończeniu wyjaśnień premier skinął głową swemu rzecznikowi prasowemu, że może przyjmować pytania od zebranych dziennikarzy i reporterów. Ze wszystkich stron podniosły się ręce. Desiru nagle postanowił zmienić dotychczasową praktykę unikania kłopotliwych pytań. Poprosił tylko rzecznika, aby notował, kto i o co pyta.

– Musimy przygotować się na najgorsze. Przewiduję trudne czasy – wyjaśnił, kiedy ten spojrzał na niego pytająco. – Jeśli teraz nie podejmiemy wyzwania, to wkrótce będzie jeszcze gorzej. Po konferencji zrób mi listę dziennikarzy najbardziej krytycznych wobec rządu. Są tutaj tacy, co regularnie szukają konfrontacji. Będą ją mieli!

– Panie Premierze! Czy jeden człowiek, nawet najwybitniejszy naukowiec, poradzi sobie z takim wyzwaniem? Opracowanie scenariusza wydarzeń dla całego kraju na rok czy dwa to przecież praca dla kilku dużych zespołów ludzkich.

Czekając na zakończenie wypowiedzi, premier z niechęcią przyglądał się mężczyźnie. Był niewielkiego wzrostu, jego drobną twarz zakrywała czarna maseczka z białym emblematem. Ubrany był w podniszczoną skórzaną kurtkę, spodnie dżinsowe i czarne pantofle z żółtawymi sznurówkami.

– Wygląda, jakby wybrał się na przechadzkę z psem do lasu – to była pierwsza myśl Desiru. Prawie natychmiast zmienił zdanie i pomyślał, że przypomina dorożkarza, który zszedł z kozła na postoju, aby nakarmić konia obrokiem. Pytanie uznał za naiwne. Nie znosił takich pytań, miał poczucie, że kwestionują jego zdrowy rozsądek, jego decyzje. Nie starając się nawet zachować pozorów uprzejmości wyraził myśl, jaka akurat przyszła mu do głowy.

– Steffen Inha … profesor Steffen Inha … w małym palcu ma większą wiedzę niż dziesięciu innych ekspertów w swoich głowach. Niech mi pan wierzy.

Następnego dnia zespół wyznaczony przez premiera omawiał zakres i tematy zlecenia dla profesora, czy powinien to być jeden scenariusz, kilka scenariuszy, prognoza czy też raczej szersze rozważania na temat przyszłości. Dopiero po dwóch dniach uzgodniono treść zlecenia. Miał to być godzinny wykład wspomagany pokazem prognoz rozwoju wirusa i epidemii oraz ich skutków społecznych

Nie obeszło się bez publicznej krytyki także samego profesora. Opozycja nazwała go zasuszonym staruszkiem bez odrobiny energii i zarzuciła mu brak bezstronności. Pojawiły się niewybredne oskarżenia, że to lewak, mason, bezbożnik i ortodoksyjny Żyd. Była w tym głównie ironia, szyderstwo i niechęć do rządu.

– To są argumenty podobne do gryzienia się we własną rękę z tego powodu, że nie przyniosła szklanki wody – odpowiadali przedstawiciele partii rządzącej.

Ustalono termin publicznego wykładu profesora Inha. Miał odbyć się za dwa miesiące w sali bankietowej Pałacu Ślubów w Kornie, miejscowości, gdzie nie zanotowano ani jednego przypadku zakażenia wirusem. Wykład miał być transmitowany przez telewizję na cały kraj.

Dwa tygodnie przed wykładem pojawiły się w Internecie fragmenty materiałów przygotowanych przez profesora. On sam zadzwonił w tej sprawie do premiera.

– Chciałem, aby pan pierwszy o tym się dowiedział, nie z mediów, ale ode mnie. Nie wiem, co o tym sądzić, podejrzewam kradzież lub sabotaż.

Nie była to miła rozmowa. Premier mówił podniesionym głosem, czuł, jak mu drżą ręce. Nie znosił tej słabości; to go jeszcze bardziej zdenerwowało. Zarzucił profesorowi brak należytej dbałości o zachowanie tajemnicy. Rozmówca bronił się, że ujawniając autora opracowania rząd niepotrzebnie skierował na niego uwagę swoich wrogów i hakerów.

– Spotkała mnie masa niezasłużonej krytyki ze strony pańskich oponentów. Materiał nad którym pracowałem to gratka dla potencjalnego szantażysty. Także dla kogoś, kto chciałby obnażyć nieudolność rządu, który otwarcie i niepotrzebnie ujawniania źródło, gdzie powstaje informacja krytyczna dla bezpieczeństwa kraju.

Premier poprosił profesora o zdementowanie informacji o przecieku materiałów z jego komputera do mediów internetowych. Profesor odmówił. 

– Mam swoją reputację i wiarygodność. Nie będę kłamać. Nie chcę znaleźć się na śmietniku naukowców, którzy przestali być wiarygodni – był wściekły na premiera za jego sugestię.

Wykład stracił sens. Obydwaj mężczyźni myśleli gorączkowo, jak wybrnąć z nieoczkiwanego kłopotu.

Po skończonej rozmowie, nie krępując się obecnością sekretarki, premier wyrzucił z siebie głośno:

– Kurwa mać! Jeszcze tego mi brakowało. Że też musiał przyjść mi do głowy taki nieudacznik! 

O przecieku stało się głośno. Spekulowano, kto to mógł zrobić i w jakiś sposób. Szwedzka policja przeprowadziła śledztwo. Okazało się, że sprawca włamał się do komputera profesora i przejął partię przygotowywanego materiału. Nie wiadomo, jak obszerny był to materiał. 

Odc. 7 Włamanie

Profesor Inha nie umiał przekonująco wyjaśnić włamania na swój komputer i kradzieży materiałów. Sprawa była o tyle kłopotliwa, że stawiała pod znakiem zapytania ważną, przygotowywaną na oficjalne zlecenie prezentację za granicą. Inha rozmawiał o tym kilkakrotnie z premierem Desiru. 

– Nie nam pojęcia jak to się stało. Nigdy z czymś takim nie miałem do czynienia. Moje materiały są doskonale chronione przed kradzieżą w prosty ale niezwykle skuteczny sposób. Wszystkie pliki związane z wykładem trzymałem na innym komputerze niepodłączonym do Internetu. Nie ma mowy, aby ktoś mógł je stamtąd ukraść. Jedyna możliwość, kiedy coś nieprzewidzianego mogło się zdarzyć, to czas podłączenia przeze mnie pendrajwa do komputera z dostępem do Internetu po to, aby przekopiować z niego i wysłać emailem materiały. Trwało to prawdopodobnie nie dłużej niż trzy minuty, tylko tyle, ile potrzebowałem, aby wybrać kilka plików i wysłać je przyjacielowi w celu zaopiniowania. Powtórzę, to mogło trwać nie dłużej niż kilka minut. Podejrzewam, a właściwie spekuluję, bo nie znam się na tym za bardzo, że być może w tym właśnie czasie mój komputer został zainfekowany jakimś koniem trojańskim czy czymś podobnym. Mam na myśli złośliwe oprogramowanie, które zidentyfikowało na podstawie słów kluczowych, haseł lub jakichś oznaczeń, że są to materiały związane z moją prezentacją dla państwa i dokonało ich przejęcia. Jeśli tak, to był to mój błąd. Bądźmy jednak szczerzy, nic takiego by się nie stało, gdyby nie podał pan do wiadomości publicznej, kto będzie autorem opracowania. Ujawnianie od razu autora nie było konieczne. Temat i termin wykładu jak najbardziej tak, ale nie autor. Pan to dobrze wie.

Premier nie zgadzał się.

Steffen Inha czekał, co ze skradzionych materiałów pokaże się w Internecie. Łącznie chodziło o pięć plików. Ktoś mógł teraz prezentować jego dorobek jako efekt własnej pracy. Po kilku dniach w Internecie ukazał się skradziony profesorowi materiał. Kiedy Inha go zobaczył, był pewien, że ktoś nad nim pracował i że był to fachowiec. Materiał został inaczej uporządkowany, poszerzony i uzupełniony. Temat określono jako „Koronawirus a przyszłość”. Postawiono pytania uzupełniające: Jak będzie wyglądała nasza przyszłość? Jak zmieni się człowiek? Jak zmieni się świat?

Materiał skupiał się na jednostce w okresie pandemii, jej roli i zachowaniu, raczej niż na społeczeństwie. Mało w nim było romantyzmu, za to dużo chłodnych argumentów. Były to głównie podsumowania wykładu. Myśl przewodnia była taka, że życie człowieka zmieni się w sposób zasadniczy.

W kraju, ku pocieszeniu premiera, mimo wciąż licznych zachorowań, normalność wracała do domów i na ulice. Po upływie dwóch lat od dnia pojawienia się wirusa Calami ludzie coraz lepiej radzili sobie z jego obecnością. Wirus w międzyczasie zyskał nową nazwę: Monstrum. Ktoś go tak nazwał i tak pozostało. Monstrum było wszędzie, nadal zbierało żniwo śmierci i dezorganizowało życie, społeczeństwo przyzwyczaiło się jednak do tego.

Kiedy w Internecie ukazał się przygotowywany przez Inha wykład, w dodatku w wersji poprawionej i uzupełnionej, profesor natychmiast poinformował o tym premiera.

– Po co ktoś to dokonał tych zmian, nie mam pojęcia. Nikt nie przyznaje się też do ich autorstwa. Konsultowałem sprawę z adwokatem zajmującym się prawami autorskimi i policją. Sprawa jest trudna. Sam uważam ją za beznadziejną. Nie mam podstaw do obrony moich praw autorskich, gdyż materiał nie był wcześniej publikowany ani udostępniany komukolwiek, kto mógłby zaświadczyć, że to ja go stworzyłem i jestem jego autorem. Wyjątek stanowi plik, w którym zawarłem trzy konkretne prognozy przekazane przyjacielowi do oceny. Ale one akurat nie ukazały się w nielegalnie opublikowanych materiałach. Nie mogę nikomu zarzucić popełnienie plagiatu czy kradzieży moich materiałów, bo nie mam dowodu, że to ja jestem ich rzeczywistym autorem.

Sytuacja stała się kłopotliwa. Wygłoszenie wykładu straciło sens. Rząd był gotów anulować zlecenie. Na posiedzeniu gabinetu sprawę przedstawił dyrektor departamentu prawnego.

– Najpierw zlecamy przygotowanie wykładu znanemu profesorowi, a potem informujemy, że ktoś mu ten wykład ukradł i opublikował nielegalnie w Internecie, lecz profesor nie może udowodnić, że to jego materiał. Jeśli jego obarczymy winą, to będzie się bronić, twierdząc, że to my sprowokowaliśmy hakera, podając do wiadomości publicznej, kto przygotowuje wykład i czego on dotyczy. To bardzo kłopotliwa sprawa. Jeśli opozycja dowie się o szczegółach, to zrobi raban, że rząd jest nieudolny, niewiarygodny. Powiedzą:

– Wyszukali jakiegoś naukowca nieudacznika i poprosili go przygotowanie wykładu na temat naszej przyszłości. Hakerzy wykradają mu wykład z komputera i publicznie ujawniają. I my, obywatele, mamy za to zapłacić! Co za głupota i cynizm! I to są ludzie, którzy nami rządzą!

Odc. 8 Sala wykładowa

Desiru poczuł ssanie w żołądku a zaraz potem duszność w klatce piersiowej i przyśpieszone bicie serca. Oderwał wzrok od siedzących przed nim osób i sięgnął ręką po butelkę wody mineralnej stojącą na stole konferencyjnym. Kiedy butelka się przewróciła, znajdujący się najbliżej premiera minister wstał ze swego krzesła, podniósł butelkę, otworzył i nalał wody do szklanki. Chciał ją usłużnie podać premierowi, ten jednak niecierpliwie machnął ręką i warknął:

– Sam sobie poradzę.

Problem wykładu rozwiązał sam Steffen Inha. Po konsultacji z doradcą prawnym instytutu, gdzie pracował, poprosił premiera Desiru o rozwiązanie umowy. Propozycja nie ucieszyła premiera, ponieważ pozostawiała go z nierozwiązanym problemem przedstawienia społeczeństwu wizji przyszłości.

– Nie mogę wycofać się ze zobowiązania danego publicznie społeczeństwu. Musimy znaleźć jakieś inne rozwiązanie, które nam obydwu da szansę zachowania twarzy.

Po dyskusji uzgodniono, że umowa nie zostanie rozwiązana, tylko zmieniona. Była to nowa propozycja profesora.

– Wygłoszę wykład, tylko inaczej go ukierunkuję. Skoncentruję się nie na przyszłości całego społeczeństwa, ale na losie jednostki. Będzie to rodzaj scenariusza, co może się zdarzyć, kiedy ktoś zarazi się wirusem i ciężko rozchoruje. Opowiem o moich własnych doświadczeniach z okresu, kiedy zaraziłem się wirusem. Przedstawię nie tylko osobiste przeżycia ale i pewne przemyślenia. Będzie to bardzo wymowne i na pewno się spodoba. Ludzie lubią słuchać o sytuacjach, w których sami mogą się znaleźć. 

– To pan zaraził się wirusem i był leczony w szpitalu? Dlaczego mi pan o tym nie powiedział? Powinienem o tym wiedzieć!

– Jakie to miałoby znaczenie dla kogokolwiek? Ponadto, nie obnoszę się z historią moich chorób i leczenia szpitalnego. Nikt się nie chwali, że przebył ciężką chorobę. Czy pan, panie premierze, przyznałby się do czegoś takiego? To coś bardzo osobistego, ale równocześnie uniwersalnego, bo każdy może zarazić się wirusem i trafić do szpitala. Teraz to inna sprawa.

Wyjaśnienie profesora nie poszło w smak premierowi. Postanowił zmienić temat.

– Jakie będą koszty pańskiego wystąpienia? Liczę na poważną obniżkę.

– Wykład wygłoszę gratis. Nie oczekuję od rządu żadnego wynagrodzenia, z wyjątkiem pokrycia kosztów przelotu w obydwie strony i pobytu w hotelu.

Premier zastanawiał się nad słowami profesora. Był zadowolony z obrotu sprawy. Rząd był pod presją wydatków, zadłużenie rosło, każda oszczędność budżetowa stanowiła dobrą wiadomość. Profesor Inha umocnił go w przekonaniu, że dobrze uczyni, akceptując jego propozycję, dodając po chwili wahania:

– Proszę to przedstawić jako swój sukces. Może powie pan coś w rodzaju: Ustaliliśmy, że profesor Steffen Inha wygłosi wykład bezpłatnie. Będzie to wkład szwedzkiej społeczności naukowej w edukację naszego społeczeństwa.

Wystąpienie profesora miała pokazywać telewizja. Transmisję rozpoczęto kilka minut wcześniej. Sala w Pałacu Ślubów w Kornie była wypełniona, panowała atmosfera pełnego ożywienia. Wszystkie fotele były zajęte, siedzące w nich osoby prowadziły ze sobą ożywione rozmowy.

Widzowie przed telewizorami nie mogli wyjść z szoku.

Co ci ludzie tam robią na sali? Przecież w kraju obowiązuje bezwzględny zakaz zbierania się w grupach przekraczających pięć osób.

Rozpoczęły się interwencje. Atakowano przede wszystkim policję, że dopuszcza do takich imprez. Żądano natychmiastowych działań. Do dyżurnego na komendzie policji dodzwonił się jakiś krewki mężczyzna.

– Rozpędźcie ich! Przecież rząd wydał zakaz gromadzenia się. Premier sobie drwi z nas wszystkich. Inne zasady dla społeczeństwa, inne dla niego, jeszcze inne dla jegomościa, którego sobie wybrał!

Policja zapowiedziała przeprowadzenie śledztwa. Telefony były jednak tak natarczywe, że w ciągu kilku minut rzecznik komendanta policji miał gotowe wyjaśnienie.

– Na sali w fotelach nie siedzą żywi ludzie, tylko manekiny humanoidalne pozorujące ludzkie postacie. Niektóre z nich trzymają w rękach smartfony i inne przedmioty dla stworzenia wrażenia, że jest to realny świat – wyjaśnił ubrany po cywilnemu pracownik policji, nerwowo poprawiając marynarkę.

Był to pracownik administracji policji, którego poproszono o zastąpienie rzeczywistego rzecznika, który nagle zachorował. Mężczyzna nie czuł się dobrze w nowej roli, tym bardziej, że marynarka okazała się za ciasna.

Odc. 9 Wykład

Osoby zgromadzone przed wielkim ekranem telewizyjnym w pubie „Pod Złotym Aniołem” siedzieli spokojnie oczekując wykładu profesora Steffena Inha. Właściciel pubu pozasłaniał wszystkie okna i zamknął drzwi wejściowe na klucz. Oficjalnie lokal był nieczynny.

– Nikt nie musi wiedzieć, że mamy tu prywatną imprezę. Człowiek musi radzić sobie mimo ograniczeń, zakazów i nakazów – powiedział niezbyt głośno, bardziej do siebie, niż do towarzystwa zgromadzonego w pubie.

Spotkanie zorganizował dla znajomych i przyjaciół, aby wspólnie obejrzeć wykład profesora Inha na temat wirusa, epidemii i przyszłości kraju. Nie czuł się winny łamania zakazu organizowania imprez grupowych w pomieszczeniach zamkniętych dla większej ilości osób. Uważał, że skoro wszyscy jego klienci mają certyfikaty szczepień przeciw wirusowi lub przechorowali zakażenie, to nie ma potrzeby ograniczać się.

Po włączeniu telewizora na ekranie ukazała się sala ceremonii ślubnych, o stylowym wnętrzu i bogatym wystroju pięknych mebli. Lustrzana ściana odbijała widok na bulwar nadrzeczny i rzekę z żelaznym mostem.

Po chwili oczekiwania z lewej strony podwyższenia widocznego w końcu sali pojawił się profesor Inha. Po przejściu kilku kroków zatrzymał się. Wyglądało to tak, jakby oślepiły go światła lub zaskoczył widok wypełnionej ludźmi sali. Powoli ruszył do przodu, stawiając ostrożnie kroki.

– Co to za człowiek? Nigdy o nim nie słyszałem. Coś mu dolega, bo zachowuje się dziwnie. On jest chyba chory! – interweniował głośno tęgi mężczyzna popijający piwo z dwoma kolegami przy stoliku pod zasłoniętym oknem pubu.

Komentarz nie podobał się innym klientom.

– Niech pan lepiej zamilczy. Oczekujemy optymizmu i pocieszenia a nie żałoby i pogrzebu – kobieta siedząca przy stoliku z tyłu za malkontentem wyraziła opinię większej ilości osób obecnych w pubie, ponieważ poparto ją okrzykami.

– No właśnie! Co racja to racja! Niech pan lepiej powstrzyma się od komentarzy!

Dziennikarka telewizyjna prowadząca program przedstawiła profesora i wyjaśniła cel jego wykładu, po czym usiadła z boku. Profesor rozpoczął prezentację. Mówił w swoim języku, w taki sposób i w takim tempie, aby niewidoczna na sali tłumaczka spokojnie nadążała przekładać.

Po kilkunastu minutach profesor zbladł, głos zaczął mu się łamać. Mówił wolniej i mniej składnie, rozciągał wyrazy, zastanawiał się. W pewnym momencie przerwał i łapczywie wypił do końca resztę wody mineralnej pozostałej w szklance.

– Wygląda to tak, jakby baterie mu się kończyły – skomentował grubas popijający piwo przy stoliku pod oknem.

Tym razem nikt go nie ganił ani nie uciszał.

Profesor Inha opadł na krzesło i patrzył bezsilnie przed siebie. Przypominał nadmuchiwanego plastikowego manekina, z którego powoli uchodzi powietrze. Oddychał coraz ciężej jak ryba wyjęta z wody. Zapadła cisza. Dziennikarka patrzyła na niego kompletnie zdezorientowana. Gorączkowo szukała czegoś w małej torebce, która nie wiadomo kiedy znalazła się w jej rękach. Ciszę przerwało brzęczenie dzwonka profesorskiego smartfonu. Steffen Inha nie odpowiadał, mimo powtarzającego się głośnego dźwięku. Poruszył się dopiero wtedy, kiedy usłyszał mechaniczny głos, który włączył się automatycznie bez jego udziału.

– Proszę uważnie słuchać. Wiemy, co się dzieje z panem. Monitorujemy pańskie najważniejsze funkcje życiowe. Proszę zachować spokój i stosować się do naszych poleceń. Przede wszystkim proszę się nie martwić; to tylko chwilowe zasłabnięcie wynikające prawdopodobnie z przepracowania i stresu, jaki pan teraz przeżywa. W tej chwili otrzymuje pan automatycznie dawkę adrenaliny. Pobudzi ona pański organizm, przyśpieszy pracę serca i ułatwi oddychanie. Poczuje pan dopływ energii. Na wszelki wypadek wysyłamy karetkę pogotowia ratunkowego. Po przybyciu lekarz sam odszuka pana w miejscu, gdzie pan przebywa. Mamy doskonały system lokalizacji GPS. Kiedy poczuje się pan na tyle dobrze, aby kontynuować swoje wystąpienie, proszę tylko wcisnąć czerwony przycisk w aparacie, jaki ma pan przy sobie.

Po upływie niecałej minuty profesor Inha poruszył się żywiej na krześle, a po upływie dwóch minut wstał z niego.

– Czuję się już dobrze, prawie jak młody bóg. Potrzebowałem leku stymulującego pracę organizmu i trochę odpoczynku. Automatycznie otrzymałem dawkę adrenaliny, dobrze mi to zrobiło. Mała rzecz a cieszy – zażartował, aby ukryć zmieszanie swoim zasłabnięciem i przerwaniem wykładu. – Zaraz państwu wszystko wyjaśnię.

Odc. 10 Historia profesora Inha

Stojąc pewniej na nogach profesor dokonał szybkiego rachunku sumienia. To, co mu się przydarzyło, było publiczną kompromitacją. Było za późno, aby tego uniknąć. Musiał pogodzić się z porażką. To wystarczyło, przestał się wahać. Coś w nim pękło, zalała go fala determinacji. Postanowił kontynuować wykład nie jak naukowiec, w sposób wyważony i obiektywny, ale naturalnie, jak zwykły człowiek, szczerze i od serca. Nie zamierzał niczego ukrywać i nie łagodzić, tylko wyjawić swoją tajemnicę. Nie miał nic do stracenia, mógł tylko zyskać.

– To, co państwo teraz usłyszycie, to są moje własne, bolesne doświadczenia.

Pierwsze zdanie nie zabrzmiało zbyt pewnie. W miarę jak mówił, odzyskiwał siły i nabierał przekonania, że postępuje słusznie. Używał mocniejszych słów, nie zastanawiając się, jakby cały tekst miał w głowie i mechanicznie go odtwarzał. Było to jak rozmowa z sąsiadem o pogodzie.

– Przypatrzcie mi się, tak jak tutaj stoję. Zważywszy mój wiek, jestem człowiekiem przeszłości. Zważywszy mój organizm, jestem reprezentantem przyszłości, typem, który będzie pojawiać się coraz częściej. Powiem inaczej, dosadnie; zabrzmi to trochę prostacko, może nawet wulgarnie. Jestem osobą odnowioną, zupełnie jak samochód po generalnym remoncie. Mogę też porównać się do roweru po wypadku drogowym, naprawionego poprzez wymianę uszkodzonych części na nowe lub używane, ale w dobrym stanie.

W pubie „Pod Złotym Aniołem” zapadła milczenie. Wszystko, co profesor mówił, brzmiało dziwnie, co najmniej niezrozumiale. Trzech mężczyzn przy stoiku w głębi sali przerwało picie piwa. Patrzyli na siebie niepewnie.

– Co on mówi? O co tu chodzi?

Steffen Inha kontynuował. Od czasu do czasu odrywał wzrok od kamery telewizyjnej, aby skoncentrować się wewnętrznie. Wygłaszał monolog.

– Trzynastego marca zeszłego roku przyjechałem razem z przyjacielem do małego miasteczka na północy Szwecji, gdzie mam domek wypoczynkowy. Myśleliśmy, że wirus nas nie złapie. Rzadko robiliśmy zakupy, nie imprezowaliśmy, prawie nie widywaliśmy się z innymi ludźmi. Miałem wtedy sześćdziesiąt dwa lata. Dziś mam sześćdziesiąt trzy. Nie wiem, kiedy dopadł mnie wirus. Prawdopodobnie wtedy, kiedy poszedłem do apteki. Wewnątrz były trzy osoby, razem ze mną nie więcej niż przewidywała to norma dla pomieszczenia tej wielkości. Wszyscy byli w maseczkach, Wiem, że aptekę kilka dni później zamknięto na krótko, aby poddać ją odkażaniu. Uważam siebie za szczęśliwca, ponieważ przeżyłem ciężkie zakażenie wirusem.

Profesor popatrzył na dziennikarkę. Siedziała nieruchomo, słuchając go z uwagą. Zatrzymał na niej wzrok, jakby zapominając, gdzie jest i co robi. Krótki moment wypoczynku i kilka łyków zimnej wody wystarczyły, aby mógł podjąć wspomnienia. Odczuwał ulgę, dzieląc się z innymi pamięcią ciężkich przeżyć.

Wirus zaatakował go bardzo ostro. W ciągu tygodnia dosłownie zdewastował mu płuca, potem przyszła kolej na dalsze organy wewnętrzne. Ratowano go z pełnym poświęceniem i w wielkim pośpiechu.

– Przeszczepiono mi płuca, serce i nerki. Stało się to bez mojej wiedzy. Byłem nieprzytomny i nie było nikogo, kto mógłby wyrazić ją za mnie lub odmówić przeprowadzenia tylu operacji. Te operacje nie nastąpiły oczywiście w jednym czasie, były niezwykle ryzykowne, ale mnie uratowały. Mój stary że tak powiem organizm ma sześćdziesiąt trzy lata, wymienione trzy narządy są sporo młodsze. Mam płuca trzydziestolatka, serce czterdziestolatka oraz nerki czterdziestodwuletniej kobiety.

Odc. 11 Szpital

Profesor wyprostował się, uniósł głowę do góry i utopił wzrok w przestrzeni, podsumowując w głowie to, co ma do powiedzenia, po czym kontynuował.

– W mojej umowie z Instytutem Przyszłości w Sztokholmie, gdzie jestem zatrudniony, jest zastrzeżenie, że nie ujawnię nikomu tego, co teraz zamierzam powiedzieć.

– Teraz na pewno wypieprzą go z roboty. Pewnie powie, że to go martwi, bo na to nie zasłużył – mruknął do siebie premier otwierając kolejną puszkę piwa. Transmisję profesora Inha oglądał samotnie z domu. W głowie mu szumiało. Potrzebował tego. Pomyślał, że dobrze byłoby, aby Anna oglądała wystąpienie Szweda razem z nim. Kiedy je to zaproponował, ofuknęła go:

– W odróżnieniu od ciebie mam obowiązki rodzinne. Pamiętasz o kraju, ale zapomniałeś o własnych dzieciach. Zaniedbałeś je całkowicie, widzą cię tylko wieczorem a i to nie zawsze. Niedługo zapomną, że mają ojca. Dlatego nie będę z tobą oglądać. Siedź i pij teraz to piwo, którego sam nawarzyłeś zawierając umowę z tym niedorobionym profesorem.

– Prawdopodobnie teraz mnie zwolnią – podjął Inha, jakby wtórując myślom premiera. – Ale ja to ignoruję, że nie powiem chromolę. Wiecznie żyć nie będę. Mam umowę z Kliniką Libra na pełną, nieprzerwaną, całodobową opiekę nade mną i dostateczne środki, aby za to płacić. To właśnie musicie państwo zrozumieć: w warunkach zabójczej epidemii, takiej jak obecna, kiedy państwowa służba zdrowia tonie pod ciężarem dziesiątek tysięcy ciężko chorych ludzi, pieniądze są kluczem do przeżycia. To krytyczny wymiar przyszłej opieki zdrowotnej.

Twarz Steffena Inha opowiadała jego historię lepiej niż słowa. Wróciła na nią bladość i napięcie, oczy zanurzyły się w tunelu wspomnień. Profesor znowu patrzył gdzieś w przestrzeń, przypominając sobie szczegóły.

Na początku zakażenia wirusem czuł się zupełnie dobrze. Objawy pojawiły się wyraźnie dopiero piątego dnia od momentu zakażenia. Najpierw poczuł się słabo. Wkrótce pojawiły się inne symptomy: zmęczenie, gorączka, suchy kaszel, ból mięśni i głowy. Był przekonany, że się przeziębił. Wyglądało to jak grypa. Jego stan był jednak na tyle podejrzany, że zgłosił się telefonicznie do pogotowia ratunkowego.

– Była to długa i męcząca rozmowa. Pogotowie robiło już wtedy bokami, nie nadążali z wysyłaniem karetek na wezwania i przewożeniem chorych, ale ja o tym nie wiedziałem. Wiedziałem, że jest źle, ale nie aż tak bardzo. Kobieta na dyżurze w pogotowiu zadawała mi pytania. Wiele pytań. Niektórych nie rozumiałem i prosiłem o wyjaśnienie, aby móc udzielić sensownej odpowiedzi. Kiedy zapytała mnie, od kiedy mam te objawy i gdzie mogłem się zarazić, zdałem sobie sprawę, że mogło to nastąpić w czasie konferencji naukowej, w jakiej brałem udział kilka dni wcześniej. Miałem tam kontakt z wieloma osobami.

Potem starała się mnie przekonać, że objawy wskazują bardziej na grypę, niż zakażenie wirusem. Myślę, że starała się mnie zachęcić, abym szukał pomocy gdzie indziej. Ponieważ się upierałem, że potrzebuję ich pomocy, nie innej, poleciła mi wykonać test na obecność wirusa. Zrobiłem to. Dzień później wiedziałem już wszystko; test był pozytywny. W tym czasie mój stan zdrowia bardzo się pogorszył.

Potrzebowałem rozpaczliwie hospitalizacji, ale było to niemożliwe. Szpitale były tak przepełnione, że nowych pacjentów przyjmowano dopiero wtedy, kiedy któryś z aktualnych wyzdrowiał lub umarł. W szpitalu miejskim w Sztokholmie, największym ze wszystkich, nie było wolnych łóżek, w innym szpitalu był niedostatek personelu, w jeszcze innym problemy ze sprzętem i tlenem. Polecano mi czekać, byłem na liście, prawie już traciłem przytomność. Czułem, że nie przeżyję.

Decyzje podjęli za mnie dwaj moi przyjaciele. To mnie ocaliło. Umieścili mnie w pośpiechu w prywatnej klinice Libra, która dzień wcześniej otworzyła oddział antywirusowy. Były jeszcze wolne miejsca. Koszt był niezwykle wysoki, bo była to luksusowa placówka medyczna dla osób mających szczególne wymagania i potrzeby. Dyrekcja bała się też ryzyka, że ich własny personel pochoruje się, ponieważ nie mieli dostatecznego doświadczenia z taką epidemią. Sam nie mogłem niczego załatwić, nie mogłem nawet odnaleźć karty kredytowej, a nie miałem siły aby dokonywać przelewu bankowych korzystając z komputera. Moi przyjaciele wystawili pisemne zobowiązanie, że uiszczą zapłatę, jeśli ja tego nie zrobię lub jeśli nie przeżyję. Decyzja musiała być podjęta praktycznie natychmiast.

Inha przerwał opowiadanie i wrócił wzrokiem na widownię. Widział na niej kilkadziesiąt żywych postaci, siedzących w odległości czterech foteli i dwóch rzędów od siebie. Reszta to były manekiny. Wydało mu się, że są podobne do niego.

Odc. 12 Wspomnienia 

Steffen Inha zachował niewiele wspomnień z pobytu w klinice Libra. Pamięć wróciła mu wraz ze świadomością zaledwie na kilka dni przed opuszczeniem kliniki. Dopiero wtedy dotarło do niego, że cudem ocalał. Do kliniki przywieziono go w ostatniej chwili, kiedy wirus atakował już płuca, wątrobę i nerki.

– Nie miałem pojęcia, że mnie w ogóle tam przywieziono, było już ze mną bardzo źle. Byłem nieprzytomny.

– W klinice Libra wyszło na jaw, że byłem jedną z pierwszych ofiar nowej odmiany wirusa. Był to wirus, który uległ mutacji polegającej na zdolności przylegania do cząsteczek pyłów i zanieczyszczeń unoszących się w powietrzu oraz drobin gazów emitowanych przez pojazdy spalinowe. Wchłaniając mieszankę zanieczyszczeń i wirusów, płuca zatykały się znacznie szybciej doprowadzając do głębszych i bardziej niebezpiecznych zmian w organizmie.

Profesor kolejny raz przerwał wykład, aby napić się czegoś. Bardziej potrzebował gorącej kawy niż wody i zastanawiał się, jak mógłby zaspokoić tę potrzebę.  Obserwująca go w milczeniu dziennikarka zauważyła jego wahanie. Pomyślała, że zagubił się w swojej prezentacji. Zdecydowała się mu pomóc, zadając pytanie:

– Czy mógłby pan, profesorze, ujawnić coś więcej o tym, jak ratowano pana w klinice? Lekarze i personel pomocniczy z pewnością coś panu powiedzieli, kiedy doszedł pan do siebie.

– Nie jestem w stanie dobrze opisać tego, o co pani prosi. Fakt był taki, że uratowano mnie w ostatniej chwili. To był naprawdę cud. Wszystko układało się przeciwko mnie: płuca wypowiadające posłuszeństwo organizmowi, szybkie pogarszanie się stanu nerek i wątroby. Przy okazji wykryto u mnie cukrzycę, o której nawet nie wiedziałem – Steffen Inha zamyślił się na chwilę.

Kiedy wysiadły mu płuca, podłączono go do respiratora. Od tej pory był sztucznie utrzymywany przy życiu. W krótkim czasie przeszedł trzy operacje: najpierw przeszczep płuc, potem wątroby, w końcu nerki. Druga nerka na szczęście się uchowała. Lekarze w rozmowach między sobą nie dawali mu szansy przeżycia większej niż jeden do dziesięciu, potem już tylko żałosne kilka procent. Ponieważ był nieprzytomny, a potem w śpiączce farmakologicznej, nikt nie był w stanie komunikować się z nim. 

Inha rozejrzał się po sali i zaczął mocniejszym głosem:

– Mój beznadziejny stan i niemożność porozumienia się z kimkolwiek, to mnie uratowało. Lekarze mogli szybko podjąć decyzję kierując się tylko swoim doświadczeniem i sumieniem. Sytuacja wymagała wykorzystania wiedzy nie całkiem jeszcze sprawdzonej, nowych technologii, nowych procedur i leków. Ordynator kliniki powiedział mi potem w zaufaniu:

– Był to jeden wielki i ryzykowny eksperyment. Koszty były ogromne, nie liczyliśmy nawet, że kiedykolwiek je odzyskamy, po prostu ratowaliśmy pańskie życie stosując najnowsze, nie zawsze sprawdzone osiągnięcia naukowe. Taki jest koszt postępu naukowego w warunkach wojny.

– Popatrzyłem na niego i zapytałem, o jaką wojnę mu chodzi. Ordynator uśmiechnął się:

– Wojnę z wirusem i epidemią w warunkach bojowych, czyli z ograniczonym rozpoznaniem nieprzyjaciela i pola walki. Przepraszam, że używam takiego języka, z wykształcenia jestem lekarzem wojskowym.

Inha wstał z krzesła, na którym usiadł kilka minut wcześniej; chciał powiedzieć coś ważnego.

– Nie jestem już naturalnym, biologicznym organizmem. Mój organizm jest monitorowany przez czujniki przekazujące nieprzerwanie dane do centralnej bazy danych kliniki. Wszystko to działa dzięki sztucznej inteligencji analizującej niezliczoną ilość informacji i podejmującej natychmiastową decyzję, co należy zrobić.

Z boku obiektywu kamery telewizyjnej zapaliła się lampka sygnalizująca, że profesor zbliża się do zakończenia prezentacji.

– Zmierzam do końca. Jestem pracownikiem naukowym i zgromadziłem spore środki finansowe. Dzięki nim trafiłem do kliniki, gdzie mnie uratowano. Pieniądze! To przekleństwo i dobrodziejstwo współczesności. Inni nie mieli tyle szczęścia.

Odc. 13 Wyznania

– Nikt nie jest w stanie określić, jak szybko będzie mutować wirus, nasilać się epidemia i czy będą dostępne szczepionki. Tysiące ludzi umarło w minionym okresie. Sam pobrałem bolesną lekcję i wyciągnąłem wnioski. Powiem wam, jaki jest najważniejszy.

Najlepszym ubezpieczeniem na czas zabójczej epidemii jest posiadanie środków na opłacenie opieki medycznej. U szczytu epidemii zawsze będzie brakować miejsc w szpitalach i sprzętu medycznego, zwłaszcza respiratorów, które są na cenę złota. Także do leków, coraz bardziej kosztownych oraz do personelu, ponieważ nawet najsprawniejszy lekarz czy pielęgniarka nie mogą obsługiwać jednocześnie więcej niż kilku pacjentów.

Za rok lub dwa, a może za miesiąc lub dwa, nikt tego nie wie, aby przeżyć będziecie musieli mieć własne pieniądze. Każdy z was. Nie służba zdrowia, czy rząd, ale wy sami. Biedni nie mają szans przeżycia. Medycyna stała się potwornie droga. Nikt wam tego oczywiście nie powie. Państwowa służba zdrowia może wiele obiecywać, ale nie jest w stanie wypełnić obietnic w warunkach kryzysu. Dawniej mówiono: – Czas to pieniądz. To tylko częściowa prawda. Teraz możemy sobie powiedzieć: – Pieniądz to życie. Wyrażę to brutalnie: – Bez dużych pieniędzy będziemy nadawać się tylko do rozbiórki na części, jeśli jeszcze pozostanie w nas coś użytecznego dla innych.

Profesor sięgnął do kieszeni, wyjął z niej małą buteleczkę a z niej dwie białe pastylki, włożył je do ust i popił wodą. Robił to demonstracyjnie jakby dla podkreślenia zależności od środków farmaceutycznych.

– Czy to, co powiedziałem jest prawdą? Sami musicie odpowiedzieć na to pytanie, analizując fakty. Sytuacja każdego z was może być inna. Wiek, stan zdrowia, choroby współistniejące, intensywność zakażenia wirusem.

Światło zgasło, zapaliły się lampy rozjaśniające umieszczone w suficie. Zapowiedziano krótką przerwę, profesor znikł ze sceny. Na ścianach i podłodze pojawiły się efekty świetlne, z niewidocznych głośników popłynęła muzyka klasyczna.  

Kiedy Inha wrócił, był przebrany. Miał na sobie ciemniejszy strój, wyglądał poważniej, nobliwie i wyraziście, przypominając bardziej osobę duchowną niż starszego naukowca o cerze wyblakłej wskutek długiego przebywania w zamkniętych pomieszczeniach: bibliotek, sal wykładowych i konferencyjnych oraz własnych gabinetów.

– Przebrałem się w strój kaznodziei. Uważam, że lepiej odpowiada tej chwili. Jako naukowiec czuję się bezsilny. Trzeźwość i obiektywność nauki do niewielu dzisiaj przemawia, Nikogo nie przekonuje, kiedy życie staje dęba i idzie własnym drogą.  

Roman Desiru bacznie obserwujący profesora wstał nagle z fotela. Dopiero teraz dotarło do niego, że Inha podważa wiarę w państwo i publiczną służbę zdrowia. Twarz premiera zaczerwieniła się, usta wykrzywił grymas gniewu. Krzyknął do żony, która właśnie otworzyła drzwi do pokoju:

– Ten sukinsyn mnie oszukał! Destabilizuje mój rząd! Chce mnie wykończyć!

Odc. 14 Wyznanie

Desiru wybiegł z domu na zewnątrz. Ręce mu drżały, kiedy na smartfonie wybierał specjalny numer alarmowy. Po drugiej stronie reakcja była natychmiastowa.

– Tu oddział specjalny. Słucham, panie premierze!

Desiru mówił wyraźnie, przyciszonym głosem, jakby bał się, że ktoś go podsłucha. Wydawał polecenia i słuchał odpowiedzi. W końcu krzyknął:

– Wyłączcie do groma cały ten przekaz telewizyjny Steffena Inha!

– Nie mamy jak. Usiłujemy, ale to nic nie daje. Wygląda na to, że mają własny kanał przekazu. Przekaz idzie przez nieznanego operatora.

– To wyłączcie prąd i ogłoście awarię systemu telekomunikacji! Powiedzcie zresztą, co chcecie. Że piorun uderzył w nadajnik telewizyjny i wszystko zniszczył – na twarzy premiera nabrzmiały czerwone żyłki, głos był chrapliwy.

– Tak jest! Już to robimy!

Premier wrócił do pokoju telewizyjnego i zagłębił się w fotelu, czekał na efekt swojego polecenia. Transmisja trwała nadal, profesor kontynuował jak gdyby nigdy nic. Desiru wydało się, że Szwed bezczelnie patrzy mu prosto w oczy. Zrozumiał, że go fatalnie przechytrzono. Nie rozumiał tylko, czyje to było zlecenie i po co.

– To sabotaż! – wrzasnął, boleśnie zaciskając palce na oparciu fotela.

Anna Desiru wbiegła do pokoju. Widząc męża siedzącego spokojnie w fotelu, zapytała zdenerwowana:

– Czemu się drzesz!? Myślałam, że coś się stało. Że dostałeś ataku serca lub ktoś włamał się do domu!

Premier popatrzył na nią w zdziwieniu i oprzytomniał. Coś przyszło mu do głowy, zerwał się z fotela i znowu wybiegł z pokoju. Po chwili dzwonił do sztabu kryzysowego. Dowódcą był pułkownik w stanie spoczynku, zaufany i doświadczony człowiek. Czekał na niego, wiedział, kto dzwoni. Zanim Desiru odezwał się, pułkownik wyrzucił z siebie:

– Nie mamy pojęcia, jak to zorganizowano. Nie jesteśmy w stanie przerwać przekazu. Wysłałem tam moich ludzi. Siłą usuną tego profesora ze sceny, jeśli w międzyczasie nie przerwiemy transmisji. Pracujemy nad tym nieprzerwanie.

Premier wrócił zrezygnowany i ciężko opadł na fotel. Po raz pierwszy w życiu czuł się całkowicie bezsilny. Mając do dyspozycji sprzęt, pieniądze, wielki aparat administracyjny – pełnię władzy, nie mógł nic zrobić. Pozostało mu tylko słuchanie, jak Inha zniechęca ludzi do państwowej opieki zdrowotnej.

Wykład zbliżał się do końca. Profesor popadł w ton kaznodziejski, przepowiadał przyszłość. Mówił chrapliwie, z wysiłkiem, jakby baterie lub adrenalina wyczerpywały się w nim i on to czuł.

– To są moje ostatnie słowa. Chcę, abyście je dobrze zapamiętali. W okresie wielkiej epidemii, przy nasilającej się degradacji środowiska naturalnego i przemieszczaniu się wielkich mas ludzi na globalną skalę jesteśmy skazani na nagłe epidemie. To także skutek nieprzerwanego postępu medycyny i technologii. Walcząc z wirusem, zmieniamy warunki jego otoczenia i przyśpieszamy jego mutację.

Profesor usiadł. Twarz mu zbladła, wydawało się, że wiotczeje w ramionach. Znowu wyglądał jak nadmuchiwana plastikowa kukła, z której uchodzi powietrze. Nie bez wysiłku podniósł głowę.

– Jesteśmy tworem coraz mniej biologicznym, coraz bardziej technologicznym i mechanicznym. Stajemy się odbiorcami i dostawcami wymiennych części organizmu, magazynem, do którego coś się dokłada i z którego coś się wyjmuje. Sami stworzyliśmy ten świat.

– Człowiek jest tylko rzeczą – oto moje określenie człowieczeństwa bliskiej przyszłości. Jednostka coraz mniej będzie miała do powiedzenia, coraz więcej rządy, szpitale, lekarze, w końcu roboty wyposażone w sztuczną inteligencję. To oni będą podejmować za nas decyzje. Na początku będzie to stan wyższej konieczności, kiedy czas nagli, a potem, kiedy się wszyscy do tego przyzwyczaimy, już stale. Zapamiętajcie to hasło: Człowiek jest tylko rzeczą.

Michael Tequila
Gdańsk, 20 maja 2021

0Shares