Kronika czasów zarazy. Opowiadanie seryjne. Odc. 1-39/60.

Odc. 1 Salomon Ircha

Od kwietnia zaraza wycofywała się opornie i powoli, pozostawiając po sobie coraz mniej szubienic symbolizujących liczbę zgonów osób porażonych wirusem. Wszyscy cieszyli się z tych ustępstw, z wyjątkiem ludzi źle życzących narodowi. Salomon Ircha miał zbyt wiele własnych zmartwień, aby poświęcać tym zdarzeniom tyle uwagi, na ile zasługiwały.

Dziewiętnastego dnia drugiego epidemicznego roku Salomon dokonał podsumowania własnego czasu. Miał go tak mało, że zdecydował się na krok drastyczny: podzielenia czasu na kawałki i przydzielania ich osobom, z którymi utrzymywał kontakty. W pierwszej kolejności przyznał je rodzinie, przyjaciołom i znajomym. Były to przeważnie kawałki piętnastominutowe, łatwe do podziału i rozliczenia. Pod koniec każdego dnia Salomon wykonywał – wczuwając się w rolę skrupulatnego buchaltera – podsumowania sprawdzającego, jak skutecznie zarządza czasem.

Czas i energię Salomon uznawał za jedyne prawdziwe wartości, jakie człowiek otrzymał w darze od Wieczności do wykorzystania między chwilą narodzin a chwilą odejścia w zaświaty. Wieczność była dlań pojęciem bardziej zrozumiałym niż Bóg, z którym nigdy nie udało mu się pokonwersować czy choćby powiedzieć „Dzień dobry, Panie Boże!”.

Na utrzymanie kondycji i zdrowia Salomon poświęcał godzinę dziennie. Wychodził z domu, aby intensywnie spacerować po lesie, pustych drogach i nieużytkach. Wybierał trasy, gdzie jest mało albo w ogóle nie ma ludzi. Wykorzystywał ten czas, rozmawiając przez telefon komórkowy zgodnie z planem podziału czasu. Na otwartej przestrzeni ożywiały go wiatr, świeże powietrze i rozmowy. 

– Kocham otwartą przestrzeń, świeże powietrze, las i rozmowy z przyjaciółmi. Pokochałbym nawet głębię oceanu, gdybym tylko poznał ją bliżej – mruczał do siebie. Najczęściej myślał o Rowie Mariańskim, na dnie którego żyją istoty odporne na niewyobrażalne ciśnienie.

Od pewnego czasu używał kijki nordic walking, aby wzmocnić ramiona słabnące wskutek niedostatku wysiłku. Lubił filozofować na ten temat. Miał także sporo innych tematów do snucia rozważań. Prowadził je z przyjacielem z lat młodzieńczych, Erazmem, rozwagą i mądrością kojarzącym mu się z Erazmem z Rotterdamu, który głosił, że człowiek z natury jest dobry, zło zaś pochodzi z niewiedzy.

– Czasy cywilizacji, Erazmie, nie sprzyjają górnym kończynom człowieka. Co mi po ramionach, rękach i dłoniach, które wskutek nieużywania stają się cherlawe i nie imponują nikomu, ani kobietom, ani mężczyznom. Może tylko osoby słabowidzące dostrzegają coś, co uzasadnia ich istnienie. Ale kto zrozumie słabowidzącego, jeśli zwykłego, dobrze widzącego, człowieka trudno jest zrozumieć?

Odc. 2. Władza i edukacja

Jadąc samochodem, Salomon słuchał radia. Wybierał stacje prezentujące dyskusje na ciekawe tematy, prowadzone w sposób nie uwłaczający ludzkiej inteligencji. Interesowało go wszystko, co pachniało szerokim światem: psy myśliwskie puszczone samopas przez pijanego właściciela, biedacy w trzecim i czwartym świecie, pozostawieni bez szczepionki na pastwę pandemii, ochrona mórz i oceanów traktowanych przez wielu jako zbiornik odpadów plastikowych, także wpływ wirusa na seksualność i intelekt człowieka. Tematów dotyczących władzy i polityki nie znosił tylko dlatego, że niosły ze sobą zapach nawozu świeżo wyrzuconego z obory. Swoją organiczną niechęć do rządzących tłumaczył na różne sposoby. Raz nawet powiedział sobie dobitnie:

– Chłopie! Ta niechęć wynika z twego własnego niedorozwoju emocjonalno-intelektualnego. Innym ludziom rządzący nie przeszkadzają,  jakoś nie czują smrodu siarkowodoru. Czy ty nie przesadzasz w swojej niechęci do władzy?

Nie mogąc pogodzić się z samym sobą, Salomon uciekał od polityki, aby nie dopuścić do powstania w sercu ładunku nienawiści grożącego eksplozją.

W miarę upływu lat rzeczywistość uwierała Salomona coraz mocniej: duże litery stawały się zbyt małe, myliły mu kody i symbole, drażniło postępowanie sąsiadów, gubił klucze i dokumenty, męczyły doniesienia o brutalnej przemocy w rodzinie. Mimo zmartwień i zarazy czającej się za rogiem każdego budynku Salomonowi nie brakowało też rozrywki. Szczególnie polubił ubranego na czarno, brodatego ministra szkolnictwa, niejakiego Kopera, wynalazcy karkołomnych kombinacji lektur, przedmiotów i metod nauczania. Ich karkołomność miała dostarczyć uczniom głębszych przemyśleń jak i fascynacji, raczej nieobecnych w tradycyjnym nauczaniu. Koper planował ciekawy eksperyment: znające już alfabet małpy miały uczyć się przyrody razem z młodzieżą. Celem eksperymentu było umacnianie jedności człowieka i zwierząt w walce o ochronę środowiska naturalnego. Minister przedstawił dwa postulaty w tej sprawie:

– Uczestnicy eksperymentu będą musieli nosić maseczki i rękawiczki oraz regularnie myć ręce w ciepłej wodzie z dużą ilością piany. Po drugie, małpy muszą się zobowiązać, że nie wezmą brzytwy do ręki, ponieważ historia notowała opłakane skutki takich zdarzeń.

Na pytanie, czy świadomość zwierząt genetycznie bliskich człowiekowi jest dostatecznie wysoka, aby powstrzymać się od brania do ręki niebezpiecznych narzędzi, minister odpowiadał ze spokojem:

– Tak, jeśli wierzymy w porządek świata stworzonego przez Boga. My w ministerstwie głęboko weń wierzymy i to daje nam spokój ducha. Osoby niewierzące, ateiści, masoni i komuniści mogą mieć z tym problemy. Na szczęście są oni nieliczni i zawsze możemy ich trzymać pod nadzorem. Myślimy o programie reedukacji nieprawomyślnych grup społecznych, podobnym do stosowanego w Chinach przez dobrze mi znanego ministra edukacji powszechnej, Li-Tona.

Odc. 3 Zuzanna, miłość i rozmowy

Najwięcej czasu przydzielił Salomon Zuzannie. Kochał ją najbardziej ze wszystkich kobiet, jakie spotkał w swoim życiu. Lubił o niej myśleć, pieszcząc ją zmysłowo. Była to osoba trzydziestoośmioletnia, może nieco starsza, a jeśli tak, to niewiele, najwyżej kilkanaście lat. Jej kształty można było określić jako matriarchalne; piersi miała pełne powagi, w razie macierzyństwa mogłyby pomieścić dużo mleka. Kiedy ją poznał była kobietą niezamężną, matką dwojga dorodnych dzieci, niezależnych, żyjących już na swoim.

Salomon przepadał obcować z Zuzanną w przestrzeni fizycznej. Ostatnio była to tylko przestrzeń wirtualna. Nie mogło być inaczej, dopóki życiu społeczeństwa zagrażał zjadliwy wirus Dracula i i jego matka epidemia. Zuzanna odwzajemniała uczucia Salomona. Nie wahała się mówić o tym.

– Lubię kiedy jesteś zabawny i perwersyjny, kiedy używasz określeń bułeczka i rogalik, których znaczenie tylko my znamy.

– A ja lubię twój śmiech, perlisty, jedwabny, rozjaśniający przestrzeń, zwłaszcza nocą, kiedy robi się chłodniej.

W obojgu żyła dorosłość i infantylność w proporcjach oferujących szanse zachowania miłej harmonii w relacjach damsko-męskich, nie zawsze łatwych do pogodzenia.

– O czym my naprawdę rozmawiamy? – zadał jej kiedyś pytanie i uśmiechnął się, ponieważ odpowiedź wydawała mu się łatwiejsza niż przewrócenie małym palcem pudełka zapałek czy zjedzenie świeżej bułeczki fitness w ciągu minuty. Pytanie nie było potrzebne ponieważ oboje wiedzieli doskonale, o czym rozmawiają i o czym myślą.

Rozmawiali o książkach, o wydarzeniach, przyszłości i teraźniejszości, rzadziej o nowych decyzjach rządu. Ten ostatni temat nie był możliwy do uniknięcia, można go było tylko zminimalizować. Był to drażliwy obszar rozważań, wypełzający spod gęstego dywanu różnych rozmów niby para upartych ślimaków. Oboje go unikali, szczególnie Zuzanna, osoba rozważna, matka dzieciom, kobieta wyzwolona.

Odc. 4 Erotyka w czasach epidemii

Lubili także erotykę i seks. W czasach wielkiej separacji epidemicznej uprawiali go wirtualnie, ale jak najbardziej poważnie, z zaangażowaniem, posiłkując się słowami, wyobraźnią i fantazjami.

– Seks uprawia się podobnie jak rzodkiewkę, marchewkę i szparagi, warzywa bliskie sercu ogrodnika rozkochanego w wiosennej pogodzie.

Warzywnicza opinia Salomona nie zachwyciła Zuzanny. Powstrzymała się jednak od komentarza mając na sercu dobro wzajemnych relacji. Jej przedłużające się milczenie Salomon uznał za znak rozwagi i mądrości kobiecej. Kiedyś nawet myślał, że dobrze byłoby być kobietą, było to jednak niemożliwe bez zmiany płci. Łączyły ich podobne przeżycia. Oboje lubili szparagi zwłaszcza te większe, białe, bo im się dobrze kojarzyły z dzieciństwem, kiedy podglądali dorosłe pary bawiące się nago na łące. Rozmawiali o tym – nie wiadomo dlaczego – najczęściej w niedzielę. 

– Trawa była wtedy niewiele niższa niż struś afrykański. Czy wiesz, że ten ptak sięga dwóch metrów wysokości – zapytała Zuzanna chichocąc. Porównania tego rodzaju przychodziły jej łatwo, ponieważ mieszkała niegdyś z rodzicami w Republice Południowej Afryki. Z tego czasu pozostało jej zainteresowanie dalekimi wyprawami i literaturą podróżniczą.

– A czy ty wiesz, że struś dysponuje kopytem jak u konia? Kopnięciem może przetrącić kręgosłup niejednego napastnika – uzupełnił Salomon, kojarząc sobie sytuację z brutalniejszą częścią natury – męskim czynnikiem Yang, znanym obojgu z taoizmu, starego systemu filozofii chińskiej.

Taoizm w części dotyczącej życia seksualnego pozostawał dla nich źródłem przemyśleń i ciekawych skojarzeń. Oboje czytali o nim i dyskutowali między sobą. Najbardziej podobała im się idea, że wszystko, cały świat, każde zjawisko, materialne i niematerialne, ma dwie strony, kobiecą Yin i męską Yang. Dopiero połączenie tych dwóch dawało pełnię przeżyć.

– Czy nie jest to urocze? – pytała Zuzanna i wybuchała śmiechem. – Kiedy o tym myślę, czuję to wewnątrz siebie, zwłaszcza w dole brzucha.

– Ten śmiech i te myśli to twój największy wkład w naturę Yin w dobie epidemii, kiedy mężczyzna i kobieta nie mogą spotykać się bezpośrednio, aby doświadczać przepływu energii męskiej i żeńskiej – odpowiedział Salomon.

Czasem zdarzało się, że wchodzili w konflikt, zupełnie nieoczekiwanie, nie mogąc się porozumieć w jakiejś sprawie. Pewnego razu Salomon opanowany gniewem chlapnął, całkiem niepotrzebnie:

– Mężczyzna i kobieta nie są w stanie zrozumieć się w pełni, ponieważ pochodzą od zupełnie innej małpy.

O ile ta obserwacja wydawała się mu całkiem naturalna, ponieważ lubił mocne skojarzenia i wyraziste słowa, o tyle Zuzanna mogła zareagować zupełnie odmiennie i obrazić się. Była bardzo religijna i sprawa pochodzenia człowieka nie była jej obojętna. Uświadomił to sobie po niewczasie, kiedy słowo się rzekło i przysłowiowa kobyłka stała już u płota.

Zuzanna najpierw zawahała się, a potem powiedziała coś zaskakującego. 

– Masz rację. Dlatego nie będę kłócić się z tobą. Po prostu jesteśmy różni. Ty masz ogon a ja, będąc innego pochodzenia, nie mam. Ty jesteś samcem, a ja samicą. I nie ma znaczenia czy pochodzimy od małpy, czy nie. Po prostu pochodzimy skądś, najpewniej z Afryki.

To stwierdzenie rozbroiło Salomona. Od tej pory, kiedykolwiek poróżnili się, przypomniał sobie niejasne pochodzenie mężczyzny i kobiety i różnice z niego wynikające. To mu ułatwiało życie.

Odc. 5 Leon Bury

Temat wrogów narodu wracał często na wokandę spraw obywatelskich, prowadzoną przez telewizję, portale informacyjne, dzienniki prasowe i inne media włącznie z sieciami przekazu plotek i donosów.

– Nigdy nie brakowało nam wrogów – podsumował na wieczornej uroczystości żałobnej prowadzący ją Leon Bury – a dzisiaj w dobie pandemii, mamy ich jeszcze więcej. Stwierdzając fakt, Leon Bury najczęściej nie określał, kogo konkretnie ma na myśli. Było to prawdopodobnie niepotrzebne, ponieważ ludzie go słuchający wiedzieli lub domyślali się o kogo chodzi.

Leona Burego znali wszyscy, był osobą publiczną, opiniotwórczą, słyszały o nim nawet dzieci. Co do wieku i wyglądu, to był to mężczyzna w sile wieku, korpulentny i stateczny.

– W sprawach obyczajowości i moralności jest on zręczniejszy niż małpa – mówili o nim złośliwcy, dodając niekiedy, że jest człowiekiem niedouczonym, ponieważ nie umie jeździć samochodem i nigdy nie korzystał z usług banku. Co do samochodu, to zapewne nie potrzebował mieć prawa jazdy ani umieć prowadzić pojazdu, ponieważ przez całe życie otaczali go ludzie uczynni, chętnie wożący go własnym autem. Sprawa usług bankowych była nie do zweryfikowania.

Oskarżany o nietypowe skłonności, nawyki i przywary Bury zachowywał się spokojnie, nie zaprzeczał ani nie potwierdzał. Raz tylko się uniósł podnosząc głos, kiedy ktoś wyraził się niechętnie o tradycji narodowej:

– Za mojego dzieciństwa w powszechnym użytku były drabiniaste wozy konne i tak było dobrze. Nie lubię, jak ktoś to krytykuje. Niech lepiej ci osobnicy, co nie znają tradycji, zamkną swoje kanciaste mordy. Wszystko, co jest częścią naszej tradycji jest godne zapamiętania, kultywowania i upowszechniania.

Spora część społeczeństwa uważała go za dziwaka a nawet odmieńca. Nie ulega wątpliwości, że był kontrowersyjną postacią. Było to dziwne, ponieważ był także człowiekiem lubianym, wpływowym, obracającym się w najlepszym towarzystwie. Miał wielu zwolenników. Żartowano, że szli oni za nim krok w krok niezależnie od tego czy udawał do kościoła, do toalety publicznej, na wystawę jachtów pełnomorskich czy na cmentarz, aby złożyć kwiaty na grobie nieznanych bohaterów zasłużonych dla historii i tradycji. Najbardziej oddani mu byli członkowie Stowarzyszenia Pobożni i Wierni, łączącego swymi poglądami najbardziej radykalnych chrześcijan zrzeszonych w Kościele Boga Wyrazistego. Kościół ten nie pozostawiał cienia wątpliwości, co jest słuszne a co niesłuszne, co jest dobre a co złe w ludzkim postępowaniu. W tym tkwiła jego siła. 

W sumie Bury był osobnikiem o serdecznym (aczkolwiek dla części społeczeństwa niezrozumiałym) stosunku do rzeczywistości. Według osób dobrze go znających starał się czynić dobro, godzić ludzi w ich namiętnościach i oczekiwaniach, inaczej mówiąc szukać porozumienia.

Odc. 6 Profesor Zybe

Prądy dobra, zła i niepewności od dłuższego czasu krążyły nad krajem, pogłębiając zamieszanie wynikające z epidemii wirusa Dracula. Objawiały się nie tylko chmurami zarazy wiszącej w powietrzu, ale także osobowo, w konkretnych ludziach, deformując ich charaktery. Społeczeństwo dzieliło się na części, części na frakcje, frakcje na grupy i podgrupy. Nikt nie mógł się w tym połapać, nawet socjologowie i psycholodzy społeczni. Jedynie profesor Zybe, doradca prezydenta, wydawał się być zorientowany w całym galimatiasie.

– To człowiek, który się kulom nie kłania – powiedział kiedyś o profesorze prezydent Lambreki i zaraz uzupełnił: – Mam na myśli zabójcze pytania zadawane mu przez niechętnych mi dziennikarzy. Obydwu mężczyzn łączyły więzy bliskości intelektualnej, towarzyskiej oraz zainteresowań.

– Jesteśmy z tej samej gliny. Wiem co mówię, bo często się spotykamy. 

W trakcie wywiadu prezydent przebywał w swoim warsztacie, gdzie oddawał się projektowaniu i wytwarzaniu ceramiki artystycznej. Było to jego ulubione hobby. W jego pałacowym gabinecie wisiało na ścianach kilka dużych zdjęć pokazujących jak wręcza wykonany własnoręcznie ozdobny talerz lub wazę jakiemuś dygnitarzowi zagranicznemu. Byli wśród nich królowie, prezydenci państw i premierzy.

Na temat podziałów społecznych zabrał głos w telewizji – z ramienia prezydenta – profesor Zybe. Był ekspertem chętnie zapraszanym do udziału w programach telewizyjnych, szczególnie serwisach wiadomości i programach edukacyjnych. Profesora wyróżniała siwa czupryna przetykana szlachetną rudością oraz dwudniowy zarost na szczupłej twarzy, który pieszczotliwe nazywał szczeciną. Zawsze był w dobrym nastroju, uśmiechał się, cokolwiek nie mówił. Nawet kiedy wspomniał osiemdziesiąt tysięcy osób zmarłych wskutek zakażenia wirusem, łagodny uśmiech pojawił się na jego twarzy. Jego zachowanie wydało się widzom pozytywne i budujące; w czasach powszechnego przygnębienia czerpali z niego pocieszenie. Nie wszyscy oczywiście podzielali ten pogląd.

– Temat podziałów społecznych nie jest niczym wdzięcznym do dyskusji – podjął profesor. Sprawy są skomplikowane. Rozmawiamy o nich bardzo często z panem prezydentem, ale jeszcze nie wypracowaliśmy właściwego stanowiska. Nie jest to łatwe, ponieważ pan prezydent jest niezwykle zajęty. Jest w rozjazdach. Budujemy nową rzeczywistość i musimy ją ustawicznie rozwijać i doskonalić.

O złożoności sytuacji widzianej przez prezydenta i jego doradców, profesor Zybe wypowiadał się wstrzemięźliwie i dopiero po dłuższym zastanowieniu się.

– Są wśród nas ludzie jątrzący atmosferę dobrych relacji społeczeństwa z władzą w bolesnym okresie walki z wirusem Dracula. Chodzi mi o grupę o wyraźnie dywersyjnym charakterze, której rdzeń stanowi opozycja. Jest to grupa usiłująca przekształcić społeczeństwo w “perpetuum mobile”, maszynkę przerabiającą gospodarkę na kawałki. Starają się zniszczyć nasz przemysł posługując się szlachetnymi hasłami walki o czyste środowisko naturalne. W istocie rzeczy mają na uwadze tylko swoje interesy i nic więcej. Każdy z tych ludzi ciągnie w swoją stronę, każdy jest w coś zaangażowany. Tylko pan prezydent pozostaje bezstronny i stoi na straży praworządności, porządku i ładu. Tylko on broni twardo naszych interesów, kopalń, fabryk, hut, tego co konkretne, co tworzy dochód narodowy.

– Czy w tej sytuacji ktoś może pozostać neutralny? – padło pytanie.

– Ludzi neutralnych światopoglądowo prawie w ogóle nie ma. Wygląda na to, że nie przeżyli lub kryją się po domach, zagrodach, lasach, a nawet ośrodkach wypoczynkowych. Jest to możliwe dzięki zielonym certyfikatom stwierdzającym, że jego właściciel jest zaszczepiony przeciwko wirusowi lub przeszedł zakażenie wirusem. To nowa rzeczywistość.

– Czy pan sądzi, panie profesorze, że to się szybko zmieni?

– Nie widzę takiej możliwości. Czekają nas raczej niezbyt pomyślne niespodzianki, o których wolę nie mówić na razie. Są to elementy obecne w każdym z trzech scenariuszy przyszłości: pozytywnym, realistycznym i negatywnym, opracowywanych przez zespół doradców pod przewodnictwem pana prezydenta. Wkrótce państwo o nich usłyszycie. Przedstawi je prezydent Lambreki w swoim orędziu o stanie państwa.

Odc. 7 Początki wielkości.

Sosnowy las podziałał na Salomona orzeźwiająco. Krople wilgoci wisiały na igłach i gałęziach drzew tworząc girlandy bajecznej przezroczystości. Było chłodniej niż poprzedniego dnia. W rozmowie z Zuzanną zapomniał o niefrasobliwych aluzjach erotycznych i żartach. Jak zwykle w czasach epidemii rozmawiali ze sobą telefonicznie.

Kilkanaście minut wcześniej, jadąc samochodem w kierunku lasu, słuchał radia.

– Nad krajem wisi wielka chmura epidemiczna i nie zamierza odejść. Ludzi przytłacza ciężar wielkiej niepewności, zginając ich ku ziemi. Po raz kolejny spadł na nas blady strach.

Słowa kobiety czytającej dziennik nie były dokładnie takie, jak to zapamiętał Salomon. W głowie pozostały mu słowa: epidemia, chmura, ciężar, strach.

Rodzący się porządek w kraju wiązał ze sobą losy Salomona Irchy, Zuzanny, Leona Burego, Erazma i co najmniej setki innych osób. W tle tych powiązań istniały kolejne setki, tysiące i miliony osób. W opinii artystów, ludzi o szczególnej wrażliwości, dodawało to odrobinę kolorystyki społeczeństwu poszarzałemu przez epidemię.

W trudnych czasach ostoją normalności i stabilizacji kraju stawał się Leon Bury. Coraz więcej osób nazywało go człowiekiem-opoką, mężem-okolicznościowym, dobroczyńcą narodu. Przyjmował to z satysfakcją, nieświadomie wrastając w te role. Po pewnym czasie sam siebie już tak określał. Raz lub dwa razy przypomniało mu się powiedzenie, że wielkie czasy tworzą wielkich ludzi. Nie było w tym skromności, ale też nie uważał, że powinien być skromny. Czuł, że on jeden rozumie zachodzące zmiany i jest w stanie zapobiec wielkim kłopotom grożącym społeczeństwu, a nawet katastrofie.

Rozmawiał o tym z przyjaciółmi, coraz liczniej skupiającymi się wokół niego.

– Czasy wymagają od nas śmielszego myślenia, bardziej abstrakcyjnego, nawet absurdalnego, nieuniknionego w post-wirusowym społeczeństwie przyszłości.

Przyjaciele umacniali go w przekonaniu, że powinien energicznie włączyć się w nurt troski o kraj i naród.

– Nie wahaj się, Leonie. Jesteś osobą majętną, posiadasz wielkie środki materialne, masz pomysły i co najważniejsze masz w sobie determinację.

To go dodatkowo nakręcało. Dzieląc się swoimi przemyśleniami, zaskakiwał przyjaciół niezwykłością poglądów. Mówił prosto i przekonywująco, czasem tajemniczo.

– Musimy utrzymać kierunek zmian ku lepszemu, porządek na ulicach, w domach i w głowach. Nie możemy się poddać wirusowi. Musimy stać się bardziej elastyczni, więcej rozumieć, szybciej reagować, nie dać się niczym zaskoczyć. Zastój jest najgorszy. Jest jak cholesterol blokujący przepływ krwi w żyłach. Moja w tym głowa, aby kraj szedł we właściwym kierunku – Bury mówił to otwarcie i ludzie mu wierzyli. Rzadko występował publicznie, ale zawsze wyzwalał w słuchaczach aplauz, pochwałę dla swoich myśli i przekonań.

Erazm i Salomon zachowywali wstrzemięźliwość w ocenie jego postępowania. Byli sceptykami.

– Oczywiście nie wszyscy są mu życzliwi – zauważył Salomon. – Nie wszyscy podzielają jego poglądy.

– Tak to bywa w społeczeństwach aktywnie poszukujących drogi zbawienia w okresie wielkich kłopotów i wyzwań – dodał Erazm.

Jak zwykle zgadzali się ze sobą, lecz nie wyzwalało to w nich żadnego sygnału ostrzegawczego.

Odc. 8 Ciężka noc

Po pracowitym dniu, Leon Bury układał do snu, marząc o spokojnej nocy. Przypomniały mu się wydarzenia dnia, spotkania i rozmowy. Nie mógł zasnąć. Jego wyobraźnia falowała, miał wrażenie, że jest w nieprzerwanym ruchu. Na ścianie wisiały oprawione w ramy portrety jego ojca i dziadka; widział jak falują ich wąsy i włosy; twarz ojca powiększała się a dziadka zmniejszała, że aż się zdziwił.

Aby oderwać się od niespokojnych wrażeń, oddał się marzeniom. Marzył o społeczeństwie miłości i dobrobytu, w którym ludzie kochają się wzajemnie i żyją w dostatku, gdzie sprawiedliwość jest nie tylko w sądach ale także w biurach, domach, na ulicach i placach zabaw. Przypomniał sobie kioskarza zwracającego mu dwadzieścia groszy jakie nadpłacił poprzedniego dnia kupując gazetę. Niewiele to pomogło. Przypomniało mu się muzeum sztuki dawnej; sumienia postaci malowanych przez średniowiecznych mistrzów pulsowały na tle nieba spadając w głąb czerwonoczarnych czeluści piekła.

Mężczyzna skoncentrował się nad tym, co zachodzi w jego głowie. Nie udało mu się jednak zapanować nad przywidzeniami, pojawiły się tylko nowe obrazy; Bury oglądał szlachetne czyny i dobroć ludzi. Świat zmieniał się; ludzie byli coraz lepsi, owoce coraz słodsze i każdy obywatel miał pieniądze pozwalające mu na godne życie.

Następnego dnia w rozmowie z gospodynią prawda wyszła na jaw. Pod jej nieobecność Leon naparzył sobie nie te zioła co należało i niepotrzebnie wypił podwójną dawkę. Leokadia, kobieta o marsowym wyglądzie doświadczonego w bojach morsa, popatrzyła na niego z dezaprobatą. Leon przyjął to z godnością. Tylko jej jednej uchodziło na sucho cenzurowanie jego słów i postępowania. Znała go od urodzenia; najpierw go niańczyła, potem była jego opiekunką. Pozostało w nim wiele dobrych wspomnień z tych czasów; brała go w obronę przed starszym rodzeństwem, kuzynami oraz silniejszymi kolegami.

W towarzystwie dobroczynnym „Hosanna”, którego był fundatorem, Bury przedstawił swoją wizję przyszłości. Czuł, że musi podzielić się optymizmem, aby przynieść ludziom ulgę w warunkach epidemii.

– Wierzę, że idą czasy spokoju, kiedy nie będziemy już się bać wirusa. Miałem widzenie, że ulegnie on degradacji i skurczy się tak bardzo, że nie będą mogli go dostrzec nawet naukowcy dysponujący mikroskopami elektronicznymi, ani wyobrazić go sobie nanotechnolodzy i matematycy wierzący w nieskończoność małości.

W tylnym szeregu słuchaczy ktoś mruknął:

– Ani specjaliści od dzielenia włosa na czworo.

Uszczypliwości i niemiłe komentarze nie szkodziły Leonowi Buremu; ufała mu coraz większa liczba mieszkańców kraju.

Odc. 9 Kraj w ampułce

W dniu trzydziestego pierwszego maja drugiego roku epidemicznego w kraju pogłębiło się rozdwojenie jaźni. Fachowcy z branży psychologii nazwali to fachowo rozszczepieniem.

– To nic innego jak widzenie innych ludzi, świata, organizacji, siebie a nawet zwierzęcia w barwach całkowicie czarnych lub całkowicie białych. Nic nie jest częściowo dobre i częściowo złe, tylko jest albo zupełnie dobre albo zupełnie złe, bezbrzeżnie mądre albo nieskończenie głupie. Dokładnie tak jak szczepionka przeciwwirusowa – dla jednych ratunek, dla drugich potępienie.

Do słów brzmiących jak zapowiedź gołoledzi latem posypały się komentarze, opinie i oceny.

– Starzy ludzie zajmują się swoimi sprawami, ogródkami i narzekaniem, podczas gdy młodzi żwawo przebierają nogami, zdejmują maseczki, pracują i żyją myślami o zupełnie czym innym. Pierwszym chodzi o przetrwanie w spokoju, drugim o pieniądze, sukcesy, czasem o seks, dzieci i nowy samochód. Władza rozeszła się z narodem, bogacze z biednymi, naiwni i ignoranci odłączyli od grona ludzi myślących i refleksyjnych. Jednym słowem powstał niesamowity galimatias, zachowujący pozory porządku i ładu. Najgorsze jest to, że wszyscy wdają się w dyskusje z wszystkimi, przez co nie ma czasu na myślenie i miłość bliźniego.

– Dzisiaj nikt się nad niczym nie zastanawia, tylko od razu mówi. Ostatnio modne stało się powiedzenie:

– Potrzeba nam ładu i porządku.

– Z ładem nie jest może źle, bo on już jest i w dodatku jest całkiem nowy, ale mało kto w niego wierzy. Wygląda to w sumie jak kwaśna cytryna i słodki szczypior na zdechłym śledziu – podsumował Walter Korona, naoczny świadek i obserwator zdarzeń bieżących.  

Jeszcze tego samego dnia uwagę zdezorientowanego wirusem społeczeństwa skupiło kilka niezwykłych wydarzeń. Ich akcja rozwijała się stopniowo, punkt po punkcie, jak w dobrym scenariuszu ambitnego kina, gdzie jest dużo ruchu i przekleństw a mało treści i rozumu.

Marian B, do niedawna arystokrata pomocny władzy, mający w herbie zapiekłą dumę i sylwetę nieugiętego tura, wyszedł przed budynek swego urzędu i grzbietem dłoni na odlew wymierzył na odległość siarczysty policzek wysokiemu urzędnikowi państwowemu.

– Nie będę kalać moich spierzchłych warg imieniem i nazwiskiem tego przestępcy, bo wszyscy je znacie. To on wydał zupełnie niepotrzebnie wory pieniędzy na wasz koszt a teraz to jeszcze śmieje się wam w oczy.  

Odc. 10 Obrona

Kilka godzin później wypowiedź oskarżycielskiego Mario dotarła do adresata. Wysoki urzędnik nie pokazał po sobie, że czuje się poszkodowany; szybko i sprawnie strząsnął z gładko wygolonej twarzy bolesny skurcz. Zadrżały mu tylko dwie drobne żyłki koło nosa, dowód irytacji na bezprecedensowy atak na jego ludzką godność. Mówił bez emocji dobierając słowa.

– To tylko spadł mały deszcz. Nie mam pojęcia dlaczego, bo zapowiadano ładną pogodę – wyjaśniał powoli swoje racje na zwołanej ad hoc konferencji prasowej. – Od jednego uderzenia w twarz nie rozchoruje się, bo nie mam sobie nic do zarzucenia. Nie mogę powiedzieć wszystkiego, ponieważ mamy epidemie i muszę przestygać zasad kodowania, zaciemnienia i godziny policyjnej. Powiem tylko dobitnie, że zrobiłem co powinienem zrobić, zleciłem co trzeba i komu trzeba na poczcie, ponieważ sprawa związana była z obszerną korespondencją. Co więcej, nie boję się krzykaczy. Mam język zdolny obronić mnie przed niesłusznymi oskarżeniami stosując zaprzeczenia i inne triki logiki przemówień. Jestem też pewny niewzruszonej obiektywności, a nawet serdeczności obywatelskiej,  w urzędach, gdzie zapadają decyzje o winie lub niewinności.

Spokojne słowa wysokiego funkcjonariusza wywołały wrzenie w obozie opozycji. Postać mówcy zidentyfikowano jako premiera. Przywódca opozycji, znany pod pseudonimem Wróbel z racji drobnej postaci, komentował w gronie otaczających go sojuszników:

– Ten typ zapomniał jeszcze dodać, że w urzędach, gdzie sprawiedliwość rzekomo stoi na piedestale obiektywności, ma jeszcze sojusznika, który niekoniecznie jest mu przyjacielem – niech mu ziemia lekką będzie – ale i tak zrobi co trzeba dla dobra ich wspólnej sprawy, jaką stanowią pieniądze państwowe.  

Tego samego dnia ukazała się w mediach się informacja, że w kraju zwolniono z obowiązków kilku sędziów. Głos w sprawie zabrał minister Resortu Rozstrzygania Sporów:

– Ci ludzie byli zbyteczni. Brak im było taktu, delikatności, nawet zwykłej kindersztuby. Byli nierozważni, chlapiąc na prawo i na lewo, co sądzą o rzeczywistości. Nie myśleli o niej najlepiej, oceniali ją nieobiektywnie. Cytuję ich słowa:

– Rzeczywistość jest koślawa i wypaczona, nie taka jak w konstytucji i Piśmie Świętym. Prawda jest inna niż głosi to nasz naczelny treser i trener, który z nas – obywateli – chce uczynić posłuszne zwierzęta.  

Ich wypowiedzi były zakamuflowanych przekazem, a to jest niespuszczalne, ponieważ od sędziów oczekujemy jasności wypowiedzi. Prawda, jaką głosili i nadal głoszą, nie jest nam potrzebna, bo jest bałamutna. Mówi się, że prawda jest naga. Nie jestem purytaninem i osobiście nie mam nic przeciwko nagości. Co do samej prawdy, to nie jest ona dzisiaj w cenie, po co nam ona, nie potrzebujemy jej, nikt jej nie potrzebuje, tylko zasłania nam szersze pole widzenia – komentował różanolicy przedstawiciel Resortu Rozstrzygania Sporów.

– Ci sędziowie to sami się zwolnili. Sami się prosili, aby skierować ich na zsyłkę, do pracy przy pługu i roli, odebrać im prawo wykonywania zawodu, zakazać wstępu do budynków publicznych, a nawet oskarżyć o kradzież cyrkli i kanapek ze zjełczałą kiełbasą. Niech nie kradną! Po co komu taka kiełbasa? Mój pies by nawet jej nie ruszył.

Odc. 11 Dziwny poranek Salomona Irchy

Obudziwszy się po nocy cięższej niż wór gnijących zimniaków, Salomon miał chęć skryć się choćby nawet do mysiej dziury. Dręczył go wstyd, że boryka się z czymś tak prostym jak sen, z którym radzi sobie nawet śliniący się osesek. Pierwszą myślą było określić się hasłem „Co z tobą, człowieku?” i szukać odpowiedzi na to pytanie. Była to myśl na tyle dziwaczna i zagmatwana, że szybko z niej zrezygnował na korzyść podejścia do okna i spojrzenia na świat.

Nie oczekiwał tam niespodzianek. A jednak! Była godzina szósta rano. Budynki osiedla Oaza skupiły się w sobie niby grupa szarych słoni. Słońce pogrubiło ich ściany, przekształcając budynki w słoneczne warownie ciszy i spokoju. Salomon rokoszował się widokiem. Odświętny nastrój przerwał mu łomot worka butelek zrzucanych do pojemnika w zsypie na śmieci, oraz dudnienie niekształtnej ciężarówki z napisem „Segregujemy odpady” nadjeżdżającej z lewej strony.

– Parszywy świat! Parszywy los! – warknął Salomon ni to do siebie, ni to do sprawców zakłóceń. Oto huczące metalowe pudło pojawia się w czasie, kiedy ludzie śpią jeszcze słodkim snem osnutym marzeniami o ciepłych pierożkach z jagodami i śmietaną słodzoną leśnym miodem.

– Co za czasy! Epidemia, wór łomocących butek i ciężarówka! – westchnął Salomon. – Tyle przeszkód na drodze do pogodnego nastroju po źle przespanej nocy. 

Dalsza część dnia nie zapowiadała się najlepiej. Dysponując czasem, Salomon czuł w sobie niechęć do podjęcia jakiejkolwiek pracy twórczej. Z braku innej rozsądnej opcji zdecydował się poświęcić czas na obserwowanie w telewizji wydarzeń krajowych, ich porządkowanie i wyciąganie wniosków.

W Pokucie, państwie porównywalnym wielkością z puszką fasoli w wielkim światowym magazynie warzyw i owoców, najwyżsi przedstawiciele władz wychodzili ze swoich pałaców, gabinetów i urzędów, aby we zgodnym wysiłku rozrzucać obficie świeży nawóz kłamstw przed społeczeństwem. Salomon słyszał komentarze, jakie wymieniali między sobą:

– Kłamstwo władzy jest podstawą odżywiania się współczesnego społeczeństwa, jest zdrowe i potrzebne, jest gwarancją poczucia dobrobytu i spokoju.

Kiedy odchodzili, odwracali się tyłem do ekranu, objawiając prawdę nagich pośladków wypiętych na widzów i słuchaczy. Telewizja państwowa sprawnie powielała te obrazy, ugruntowując opinię, że jest to jedyna rozumna i radosna wizja świata.

Na rynku, w parkach i na placach zabaw dla dzieci, gdzie dorośli zabawiali się rozmowami o polityce, pojawiały się grupki osób oskarżających opozycję, że nie robi niczego, aby ratować państwo przed deprawacją i grabieżą.

– A co my możemy uczynić? – odpowiadali nieporadnie opozycjoniści. Nie mamy prerogatyw, telewizji państwowej, pieniędzy, nie możemy rozdawać miliardów ani karmić obywateli obietnicami z dwudziestocentowym pokryciem finansowym. Nie mamy nawet prawa głosu w parlamencie.

– Jak to? Macie przecież prawo do jednominutowych wypowiedzi oraz możliwość zgłaszania poprawek! – rozkrzyczeli się przeciwnicy opozycji.

– To tylko tak się wydaje! Te poprawki są wiązane w pęczki sznurkiem dźwięcznych słów marszałkini i następnie przegłosowywane hurtowo, trafiając ostatecznie do kosza historii pokracznych opowieści o parlamencie.

Odc. 12 Dzień Dziecka

Mimo słonecznej pogody coś niezdrowego wisiało w powietrzu, wyprowadzając ludzi z równowagi. Wirus niby ustępował, w istocie jednak kluczył i zwodził ludzi, tworząc wciąż nowe mutacje. Był w tym niepowstrzymany zupełnie jak szalona ćma pędząca do światła. Naukowcy z drżeniem serca myśleli o możliwości pojawienia się mutacji odpornej na istniejące szczepionki. Ich przygnębienie udzielało się społeczeństwu. Pocieszając się, mieszkańcy Pokuty zalecali sobie nawzajem spokój ducha i wytrwałość.

W dniu dziecka wszyscy zapomnieli o wirusie, nieszczęściach, jakie sprowadził na ludzkość i spekulacjach co do przyszłości. Nastał czas radości; składania życzeń maluchom i dorastającej młodzieży. Składano je najchętniej na placach zabaw, w parkach i ogródkach jordanowskich, gdzie panowały przestrzeń i słońce. Ludzie czynu prześcigali się w życzeniach.

Na zielonym skwerze otoczonym kwietnymi rabatami w centrum miasta dziennikarka i kamerzysta stacji telewizyjnej Rubach i Spółka rejestrowali wywiad z Marszałkinią. Nie wszyscy widzowie i słuchacze poznali ją od razu. Była ubrana nietypowo. Zamiast oficjalnej urzędowej garsonki i broszki z czarną różą elegancko przypiętej nad lewą piersią miała na sobie kwiecistą bluzkę i stonowaną kolorystycznie spódnicę we wzory zieleni i błękitu, a na nogach letnie pantofelki. Z jej ust płynęły słowa ciepłe, serdeczne, pełne troski o dzieci i młodzież. Mówiła w pośpiechu, jakby bała się, że dziennikarka zabierze jej mikrofon sprzed ust i nie pozwoli dokończyć życzeń.

– Z Okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka życzę wszystkim maluchom dużo zdrowia, szczęścia, radości, dobrej pogody i wspaniałych zabawek, oraz miłości, na którą każdy zasługuje. Mymi życzeniami obejmuję również Mario B.

– Dlaczego składa pani życzenia Mario B? Przecież to dorosły mężczyzna, w dodatku zajmujący poważne stanowisko – pytanie dziennikarki nie zaskoczyło Marszałkini. Wydawało się, że wręcz czekała na nie, że sama je sprowokowała, gdyż odpowiedziała na nie z szybkością automatu.

– Mario zachowuje się jak chłopiec w krótkich spodenkach, dlatego należą mu się życzenia z okazji dnia dziecka. Oskarża poważnych ludzi o czyny niegodne, malwersacje, przeinaczanie faktów i zaprzeczanie prawdzie. Dlatego traktuję go jak dziecko; nie zasługuje na inne traktowanie.

Czując się w centrum zainteresowania, Marszałkini nabrała energii.

– Nie mogę zamykać oczu ani ust na niezwykłe zachowania Mario, jego ataki na osoby powszechnie znane i szanowane. Szczególnie bolesne są jego oskarżenia pod adresem ciężko pracujących urzędników państwowych dotyczące zupełnie drobnych niedociągnięć, niedopatrzeń i uchybień. Jakieś nieopłacone faktury i niedostarczone w terminie urządzania medyczne; to nie jest poważna sprawa. Mario zapomniał całkowicie, że zdobywali oni te urządzania dla nas wszystkich, u szczytu nasilenia epidemii, kiedy każdy drobiazg, maseczka czy rękawiczki, były na wagę złota. To nieuczciwe postępowanie – wytykać komuś źdźbła w oku, kiedy samemu nie widzi się belki we własnym. Razi mnie jego fałszywa bezkompromisowość, bo przecież sam nie jest bez winy: te jego niby niewinne przekazy serwowane szczodrze jak młóto browarniane kurom-nioskom dla podniesienia ich wydajności, te jego rozliczne konferencje prasowe, spotkania i przemówienia. On gotów byłby nawet pokazać się nago, aby tylko mu uwierzono. To obrzydliwe! – usta Marszałkini wygięły się w wyrazie niesmaku, odsłaniając dwa rzędy drobnych, białych zębów.

– Przecież to jest ten sam Mario B, którego kiedyś chwaliła pani jako wzór godny naśladowania? Mówiła pani o nim, że jest to człowiek nieposzlakowanej uczciwości, bardziej przejrzysty niż woda ze źródła Świętego Gerwazego.

Odc. 13 Rozmowa o Mario

– Ten Mario – kontynuowała Marszałkini – którego znałam osobiście, był przyzwoitym człowiekiem. My wszyscy, członkowie Partii Dobrobytu Społecznego, kochaliśmy go i szanowali za jego niezłomność i ludzką życzliwość. Życzyliśmy mu wszystkiego najlepszego. Sama wręczałam mu bukiet kwiatów i gratulowałam awansu. Dzisiaj jest to ktoś inny: człowiek rozgoryczony, nieszczęśliwy, biegający po telewizjach i radiostacjach, spotykający się z byle dziennikarzyną z tandetnym chińskim mikrofonem w ręce lub wydawcą gazety niegodnej nawet podeptania. Po co on spotyka się z nimi? Tylko po to, aby się skarżyć, jak bardzo jest nieszczęśliwy, jak bardzo jest dręczony przez władze.

– Co takiego się stało, że tak się zmienił? Kiedy to nastąpiło?

Marszałkini popatrzyła na dziennikarkę z niechęcią. Przyglądała jej się przez chwilę oceniając twarz i ubiór. Wydała jej się mało ciekawa, była niska i niezbyt szczupła.

– Wolałabym, aby pani zadawała mi poważniejsze pytania. Otóż Mario zmienił się w dniu objęcia stanowiska prezesa Centrum Kontroli Urzędników. Od tego czasu cierpi na manię prześladowczą. Martwię się o niego. Mówił w telewizji, że ktoś go inwigiluje, nachodzą go jacyś tajemniczy ludzie, aby przeszukiwać mu dom w związku ze zgłoszeniami możliwości przecieków gazu oraz spięć w sieci elektrycznej. A przecież to jest normalne, że tacy ludzie przychodzą do człowieka ze względów bezpieczeństwa. Taka niespodziewana wizyta to bułka z masłem dla obywatela bez obciążeń psychicznych. Ale Mario jest inny. Widzi w tym jakieś zagrożenia. Nie rozumiem, co mu się stało.

– Pan Mario mówił też, że coś innego go jeszcze niepokoi. Martwił się, że Leon Bury, człowiek powszechnie szanowany, wyrażał się o nim bardzo niepochlebnie. Cytuję jego słowa:

– Leon nazwał mnie palantem. Powiedział, abym uważał, aby się nie złamać, bo wyglądam krucho i mogę boleśnie się potłuc.

– Tak! To jeszcze jeden przykład mani prześladowczej Mario, bo pan Leon Bury to człowiek gołębiego serca, dobroczyńca narodu. Nie nazwał go palantem tylko powiedział:

– Mario, wyglądasz jak palant. – To jest różnica. – Potem dodał jeszcze: – Przypominasz mi palanta.

– To nie są powody, aby wszczynać burdy. – Marszałkini była szczerze oburzona zachowaniem Mario. – To jeszcze nie wszystko. Mario mówił także, że codziennie rano sprawdza w swoim samochodzie opony, przewody i klocki hamulcowe, a nawet to, czy nie czuć w nim zapachu środka wybuchowego. Czy tak postępuje ktoś normalny? Czego on się boi? Ja tego nie rozumiem.

Odc. 14 Wirus, redaktor i dobroczyńca

Z krajów Dalekiego Wschodu dochodziły wieści, że afrykańska, europejska i południowoamerykańska odmiana wirusa Dracula łączą się między sobą w aktach kazirodztwa zupełnie jak ludzie produkując bękarty zjadliwsze niż kwas pruski. W laboratoriach farmaceutycznych naukowcy w białych kitlach eksperymentowali z nimi: pakowali je do probówek, oznaczali symbolami i datami, barwili, w końcu traktowali różnymi odczynnikami i temperaturami. Powstałe produkty brali pod mikroskop i rozkładali ich genotypy na czynniki pierwsze, aby wydobyć tajemnice pozwalające tworzyć nowe skuteczniejsze szczepionki. Prezes zarządu renomowanego amerykańskiego laboratorium Zera Codix podsumował wyścig firm o palmę pierwszeństwa. Mówił to w gronie bliskich współpracowników.

– Po opatentowaniu udana szczepionka będzie miała wartość grubych miliardów dolarów. Patent to najprostsza droga do dobrobytu dla ludzi takich jak my, umiejących zorganizować się w think-tanki zasobne w pieniądze i pomysły. Powiem z pewną emfazą, ale bardzo szczerze: Pieniądz to pan, król i cesarz w każdym nowoczesnym społeczeństwie. Biedacy w krajach trzeciego i czwartego świata nie są w stanie tego zrozumieć, a tym bardziej docenić, ponieważ nie mają pojęcia o prawdziwych pieniądzach. To, co otrzymują w udziale, to ochłapy zrzucane ze stołu zamożnych warstw własnego społeczeństwa oraz całego bogatego świata.

Czy było to prawdą, nie wiadomo. Były to już czasy wielkiej manipulacji, kiedy prawda i fałsz mieszały się ze sobą łatwiej niż wirusy w powietrzu. Tak czy inaczej, słowa prezesa przeciekły na zewnątrz i fala oburzenia zalała media.

– Jak on może tak mówić!? – krzyczały tytuły na pierwszy stronach gazet i portali newsowych.

Burza nie trwała długo; wiele osób doszło do wniosku, że prezes firmy Zera Codix jest cynikiem, co nie znaczy, że nie powiedział prawdy.

– Prawda kłuje w oczy – tym tytułem opatrzył swój artykuł na temat postępowania firm farmaceutycznych Paweł Isik, redaktor naczelny Gazety Porannej, organu życzliwego poglądom i poczynaniom władzy w kraju.

Isik siedział w swoim gabinecie z dwoma zastępcami. Pracował nad zabójczym artykułem na temat boga, wiary i nowej krucjaty chrześcijańskiej, chciał zasięgnąć ich rady.

– To będzie coś uderzeniowego, co wstrząśnie fundamentami społeczeństwa Pokuty – wyjaśnił kolegom.

Lubił takie tematy; były kontrowersyjne i mobilizowały osoby mocno wierzące w Boga przeciw elementom obcym, przede wszystkim imigrantom oraz tradycyjnym wrogom wewnętrznym, zwolennikom swobód seksualnych, lewakom, masonom, krytykom tradycji i patriotyzmu i ludziom o wybujałej indywidualności.

Dzięki swojej orientacji Isik miał zapewnione ogłoszenia instytucji rządowych oraz wpływy w kołach zbliżonych do władzy. Nie przyznawał się do tego nikomu, ale utrzymywał kontakty z Leonem Burym, znanym Dobroczyńcą, wyrastającym na potentata wielkiej polityki, człowiekiem coraz mocniej pociągającym za sznurki. Dobroczyńca dysponował dużymi pieniędzmi, miał dobre kontakty, talent do sterowania ludźmi i zapędy autorytarne. Sam Leon Bury wyznał mu kiedyś:

– To, że jestem znanym dobroczyńcą, zawdzięczam w znacznej mierze tobie. Twoja gazeta wybrała mnie kiedyś Człowiekiem Roku i od tego czasu trwa moja dobra passa. Dobrze nam się współpracuje. Oby tak dalej. 

Odc. 15 Przecieki przyszłości

Salomon kończył dzień myślą, że nie był on zbyt udany.

– Mógł być gorszy – mruknął do siebie. Było w tym jakieś pocieszenie. – Tfu! – Dla wyrażenia dezaprobaty i rozczarowania splunął symbolicznie, na świat i na siebie, zły, że takie myśli przychodzą mu do głowy.

Od pewnego czasu czuł się nieszczęśliwy. Bronił się przed tym uczuciem. Było coraz więcej dowodów na to, że epidemia pozbawia ludzi bardziej niż sądzono naturalnych zasobów optymizmu i energii. Myślał o tym; było to myślenie jałowe, ale nie bezzasadne. Nienormalność wkradała się w życie coraz wyraźniej. Udzielało się to nawet dzieciom; stały się bardziej agresywne.

Wieczorem rozmawiał o tym z Erazmem w ramach przedzielonej sobie półgodzinnej działki czasu. Traktował tę rozmowę jak seans terapeutyczny. Nadawali na tej samej fali. Zgodzili się chętnie, że ludziom nie pozostaje nic innego jak czekać na zmianę na lepsze. Salomon nie tracił nadziei, że w końcu nadejdą lepsze a przynajmniej ciekawsze czasy. Przypisywał sobie pewne zdolności przewidywania przyszłości.

– Aby to osiągnąć, trzeba umieć czytać między wierszami – wyjaśnił Erazmowi.

– Mówisz o wyższej umiejętności. Ja patrzę bardziej przyziemnie. Trzeba w ogóle umieć i chcieć czytać. Analfabetyzm wraca do nas wielkimi krokami. Coraz więcej osób nie rozumie prostego gazetowego tekstu. To wtórny analfabetyzm. Mogę ci podać dane liczbowe. Nie oszukujmy się. 

– Nie kracz, człowieku! – nie było w tym zarzutu, tylko zachęta do większej miary optymizmu.

– Nie kraczę. Sam widzisz, co się dzieje. Ludziom wydaje, że epidemia trzyma nas w miejscu. To nieprawda. Społeczeństwo wciąż pęka jak pajda wyschłego chleba na części, które coraz bardziej odsuwają się od siebie. Rozpadamy się na kawałki, powstają różne frakcje i orientacje, z których każda przesuwa się w inną stronę. Nie wiem, czym się to zakończy. Mam nadzieję, że nie całkowitym rozpadem więzi społecznych. To byłaby tragedia. Wyobraź sobie, że wychodzisz z mieszkania i nie poznajesz sąsiadów. Rozmawiasz z nimi  i zdajesz sobie sprawę, że ich nie rozumiesz, a oni nie rozumieją ciebie. Zupełnie co innego ich interesuje, mają inne pojęcia i miary prawdy i kłamstwa, niezależności, Boga i sprawiedliwości. Nic ciebie z nimi nie łączy. Są jakby z innej planety. 

Wzorce zachowań przyszłości przenikały do codziennego życia obywateli Pokuty bardzo powoli, z ociąganiem. Pierwszymi jaskółkami zmian były przypadki zwiększonej agresji u dzieci, depresja, niedopasowanie i wyobcowanie wrażliwszych jednostek. Salomon dopisał do tej listy dalsze pozycje: niezwykłe technologie w rodzaju deep fake’ów, sztuczne organy i redukcja autonomii ciała, sztuczna inteligencja, inwigilacja, oszustwa elektroniczne, cyberwojna, człowiekopodbne roboty, samosterowalne drony, nowe sposoby komunikacji, leki genetyczne. Lista wydłużała się każdego miesiąca. 

Podzielił się tym z Zuzanną, kiedy wreszcie spotkali się po długim czasie niewidzenia. 

-To interesujące, ale straszne – Tylko tyle z siebie wydobyła.

Była to kobieta ulotna, nielubiąca zanurzać się głębiej w otaczającą ją rzeczywistość. Lubiła natomiast słuchać, kiedy opowiadano o niej, jaka jest i jak się zmienia. Rzeczywistość opowiadana była jej bliższa i bardziej zrozumiała, niż tak, którą musiałaby sama zdefiniować i zrozumieć.

Odc. 16 Spotkanie na molo

Lato nadeszło w ciągu dwóch dni. Pierwszy był ciepły; drugi już gorący, dając początek tygodniowym upałom.

– To anomalie pogodowe. Tak już zawsze będzie. To, co nienormalne, staje się normalnością – komentowano prognozy klimatologów. – Dobrą stroną upału jest to, że wytłucze wirusa, a przynajmniej solidnie go ograniczy.

Nadejście gorącego lata zmieniło społeczeństwo; przewidywano szybki odwrót epidemii. Ludzie odrzucili maseczki i rękawiczki ochronne i tłumnie ruszyli na plaże, na place zabaw, do kawiarni i pasaży handlowych, na szlaki rowerowe i do parków.

Salomon i Erazm spotkali się na molo nadmorskim, szumnym i cieplejszym niż westchnienie kochanki. Przyjechali razem z żonami, które od razu zdecydowały się na wspólny spacer aleją ciągnącą się wzdłuż morza między lasem a wydmami. Mężczyźni pozostali w bocznej odnodze molo, gdzie prawie nie było ludzi. Stali przy metalowej barierze i rozmawiali. Po kilku minutach podszedł do nich nieznany mężczyzna. Na czarnej koszulce z krótkimi rękawami widniał napis „NeuroB”. Był sporo młodszy od nich. Jego wysportowana sylwetka i okrągła twarz z ciemnym niegolonym od kilku dni zarostem nie wzbudziły w nich zaufania. Koszulkę uzupełniały spodenki sportowe, pantofle do biegania Adidas, letnia czapka z daszkiem tej samej marki oraz okulary przeciwsłoneczne.

– Przepraszam panów. Stojąc obok słyszałem, o czym rozmawiacie. Poruszacie ciekawe tematy. Rozmawialiście o wirusie, epidemii i jej skutkach. Znam się trochę na tym. Co najważniejsze, jestem pasjonatem zmian, podobnie jak panowie. Chyba nie pomyliłem się? Moje zainteresowania są tak szerokie i rozstrzelone, że na tle nieba wyglądają jak wielki rój much potraktowanych pociskiem armatnim. Czy mógłbym włączyć się do rozmowy?

Nieznajomy wydał im się dziwakiem.

– Turystyczny przybłęda – mrugnęli do siebie porozumiewawczo.

Nie całkiem zdecydowani zgodzili się na jego propozycję.

– Kim pan jest z zawodu? – zapytał Erazm; myśl ta męczyła go od początku przygodnej znajomości. Usiłował to zgadnąć choćby w przybliżeniu. Często mu się to udawało, tym razem poczuł się zagubiony.

– Jestem lekarzem, z wykształcenia także neurobiologiem – wyjaśnił z uśmiechem, dodając: – Jestem także królem.

– Król ubrany na sportowo? – usiłowali żartować. – Czyli taki bardziej letni, bez korony i berła, niezbyt poważny i urzędowy?

– Król to moje nazwisko. Też lubię żartować. Nazywam się Martin Król. Nie Marcin, tylko Martin. Takie imię nadali mi rodzice dla uczczenia pamięci Martina Luthera Kinga, tego czarnego aktywisty amerykańskiego.

Dobrze im się rozmawiało we trójkę. Lekarz był rozsądnie aktywny w dyskusji, nie narzucał się ze swoimi poglądami. Okazał się cierpliwy i tolerancyjny dla poglądów swoich rozmówców. Zastanawiał się nad tym, co mówili. To im się podobało.

Salomon i Erazm kończyli długą rozmowę z przekonaniem, że lepiej rozumieją sprawy medycyny, wirusa, epidemii i obrony przed nimi oraz nadchodzącą przyszłość. Rozchodzili się już, kiedy Martin rzucił niespodzianie:

– Oprócz tradycyjnej epidemii czy też pandemii w postaci wirusa Draculi mamy też sekretną, drugą zarazę.

Zamienili się w słuch.

– Reprezentuje ją pewien wpływowy facet i jego wspólnicy, zręcznie usiłujący podporządkować sobie społeczeństwo drogą przekupstwa, propagandy, manipulacji i dyskretnego zastraszania. Ludzie tego jeszcze nie dostrzegają, a jeśli tak, to ignorują i banalizują, ale to już początek prawdziwej dyktatury – szeptem zakończył Marcin. – Bądźmy czujni!

Przyjaciele popatrzyli na niego z uwagą. Mówił poważnie. Dobrze wiedzieli, o co chodzi, Martin tylko to potwierdzał.

Salomon poczuł zimny powiew, dreszcz przebiegł mu po plecach. Strach przycisnął go do niewidocznego muru. Znał to uczucie z przeszłości. Pozostały w nim złe wspomnienia, które na moment powróciły.

Odc. 17 Sen z prorokiem

W środę wieczorem, zanim poszedł spać, Salomon zjadł obfitą kolację. Stanowiła ją solidna porcja sałatki warzywnej, ćwiartka pięknie przyrumienionej, gorącej kaczki z jabłkami, prosto z piekarnika, a potem jeszcze smażone ziemniaczki. Przejadł się, był zły na siebie tym bardziej, że środa była dniem umiaru w jedzeniu. W nocy miał sen, cięższy niż zawsze. 

Śnił mu się brodaty mężczyzna o twarzy i powadze proroka. Ubrany był w  białą szatę przypominającą luźny płaszcz sięgający aż po kostki. Pod szyją wyglądała spod niej szara koszula z odpiętym górnym guzikiem. Mężczyzna trzymał w ręce oskubaną gęś. Żyła i energicznie trzepotała skrzydłami, usiłując wyrwać się na wolność. Prorok bił nią po twarzach tłum siedzących przed nim ludzi.

Salomon przyjrzał mu się uważnie. Brodaty dostojnik miał rozwichrzone włosy zaczesane do tyłu, poszarpaną kozią bródkę i niedbale utrzymane wąsy. Całe to siwawe uwłosienie przypominało czarną kawę wymieszaną z puszystym kremem do golenia.

– Ten rozwichrzony zarost nie może być naturalny. Chyba koń go długo lizał – pomyślał.

Prosty rzymski nos, poziome zmarszczki pod oczami i przesłodzony głos wpadający w dyszkant chłopca przed mutacją nie pozostawiały wątpliwości. Salomon rozpoznał w proroku profesora Zybego; samą scenę uznał za parodystyczny protest przeciwko reklamom w telewizji.

Prorok Zybe krzyczał „Tylko gęsina jest zdrowa! Jeśliś otyły lub otyła, jedz gęsinę”. Głos lektora wyjaśnił, że sponsorem ogłoszenia były Zakłady Drobiarskie w Zaszłości Górnej.

Gęś była dokładnie oskubana i jakby przyczerniona nad ogniem. Tylko na końcówkach skrzydeł miała pióra. Jej oczy pozostawały szeroko otwarte. Ptak nie wydawał z siebie głosu. Salomonowi wydało się to dziwne, bo pamiętał gęsi z dzieciństwa jak syczały wyciągając szyje do przodu.

Salomon rozumiał profesora, że jest wściekły. Solidaryzował się z nim, ponieważ też nie znosił reklam w telewizji. Jego wystąpienie było głęboko symboliczne – pokazać szaleństwo reklam, aby uświadomić ludziom ich bezsens. Na koniec ukazała się plansza ze szczegółowym wyjaśnieniem: 

„Szanowni widzowie! To jest antyreklama. Protestujemy wobec nadmiaru reklam produktów rzekomo promujących zdrowie. Proponujemy w zamian zdrowy tryb życia, opierający się na zasadach aktualnych od wieków. 

– Jedz mniej ale zdrowo. Mniej siedź, więcej biegaj. Ogranicz zakupy lekarstw do minimum. Nie kupuj suplementów ani innych produktów służących zwalczaniu biegunki, zaparcia, świądu, alergii, drżączki i podobnych dolegliwości, ponieważ służą one tylko wyciśnięciu z ciebie pieniędzy.

Pod koniec reklamy za plecami profesora Zybego ukazał się prezydent Albert Dyga, jego zwierzchnik, zwany powszechnie Lambrekinem. Stał sztywny jak kołek. Prezydent zaskoczył Salomona. W okresie pandemii w telewizji występował bardzo rzadko, głównie z okazji świąt i uroczystości, kiedy wygłaszał pełne ekspresji orędzie do narodu. Tym razem prezydent zachowywał się niemrawo, niepewnie rozglądał na boki i sprawiał wrażenie rekonwalescenta szpitalnego zagubionego w ciemnym parku. Miał na sobie przylegający do ciała granatowy garnitur w podłużne paski; na szczycie jego głowy sterczały nierówno zaczesane włosy. Wyglądało na to, że prezydent wygłasza przemówienie, ponieważ poruszał ustami, nie wydawał jednak z siebie głosu. Salomon pomyślał, że prezydent musi być zarażony wirusem, jest chory i nie powinien występować w telewizji.

– Wygląda jak jeździec bez głowy, którego koń przyniósł z bezkresnych równin, aby go w końcu gdzieś zrzucić jak worek ze śmieciami – przyszło mu na myśl.

Nie przepadał za Lambrekinem, ponieważ wyrażał się lekceważąco o wirusie i epidemii, a w debatach publicznych rzadko miał własne zdanie.  Żal mu się jednak go zrobiło, kiedy przypomniał sobie, że prezydent był sierotą i wychował się w domu dziecka, gdzie rzadko gości miłość.

Był to najdziwniejszy sen w życiu Salomona. Nie omieszkał podzielić się jego wspomnieniami z Erazmem. Ten wcale się nie zdziwił. 

– Minionej nocy wiele osób miało dziwaczne sny. Nie jesteś wyjątkiem. Naukowcy podejrzewają, że to efekt epidemii i burzowej pogody z silnymi zmianami temperatur i ciśnienia, jaka przeszła nad nami. Minionej nocy zmarło wskutek epidemii znacznie więcej osob niż zawsze. To coś znaczy. Nic nie wskazuje, że zamierza ona szybko nas opuścić. Pamiętaj też, co mówił na molo doktor Martin Król; ta epidemia niesie ze sobą ogromny stres, a z nim nasilenie depresji i zaburzeń psychicznych. Pomyśl o sobie, czy nie jest to początek jakichś problemów.

Odc. 18 Niepowodzenia 

Lato kończyło się fiaskiem opieki zdrowotnej. Państwowy program szczepień uległ spowolnieniu. Szwankowała koordynacja; w niektórych punktach medycznych notowano nadwyżki szczepionek; w innych ich brakowało i ludzie odchodzili rozczarowani. Niepokojący przebieg epidemii pogłębiał bałagan. Wydawało się, że epidemia już się kończy, kiedy ze zwiększoną siłą nadchodziła nowa fala.

W służbie zdrowia zapanował bałagan. Zapisów dokonywano etapowo: najpierw zgłoszenie osoby do szczepienia, potem jej rejestracja, następnie ustalenie punktu szczepień oraz dnia i godziny szczepienia, w końcu udzielenie formalnej zgody na szczepienie i dostarczenie szczepionki. Niektóre punkty szczepień tworzyły własne listy osób według własnych kryteriów. Wpisywano na nie znajomych, członków rodzin i celebrytów określając ich jako pracowników sektora medycznego. Czasami zapisywano zupełnie przypadkowych ludzi.

W najbardziej krytycznym momencie duża część szczepionek straciła ważność. Wszczęto dochodzenie. Przyczyna okazała się druzgocąco prozaiczna: pracownik Magazynu Rezerw Strategicznych, gdzie je przechowywano, nie zauważył daty ważności, ponieważ ktoś odłożył partię szczepionek na boczną półkę.

W pewnym momencie rząd zdecydował się szczepić pracowników służb mundurowych. Ogłosił to sam premier.

– Kto tak mówi? Tylko pijak może powiedzieć coś tak bezsensownego. Premier to lewak. Jeśli taką podjął decyzję, to równocześnie powinien szczepić więźniów, w przeciwnym wypadku nie ma to sensu, bo jedni będą zarażać drugich – Walter Korona, obserwator życia codziennego, aktywnie udzielający się na forach internetowych, nie szczędził rządowi krytyki. Jego opinie kursowały coraz szerzej po Internecie.

Wlecząca się w nieskończoność epidemia rozstroiła kraj. Akcja szczepień rozwijała się coraz wolniej, w końcu prawie ustała. Brakowało szczepionek, a w miejscach, gdzie były one dostępne, brakowało osób chętnych do szczepienia się. Lobby antyszczepionkowe umacniało swoje wpływy i nie było siły zdolnej mu się przeciwstawić.

Ludzie żyli w stresie niepewności, oczekiwań i problemów ekonomicznych. Pojawiły się zachowania irracjonalne. Poziom napięcia osiągał szczyty. W autobusach i tramwajach wybuchały awantury z byle powodu, kierowcy pojazdów odmawiali interwencji.

– Żaden kierowca nie zniesie nieprzerwanej agresji pasażerów. Albo da mi pan gumową pałkę, gaz pieprzowy i rewolwer, albo niech pan sam prowadzi tramwaj – słyszeli szefowie miejskich firm transportowych od swoich podwładnych.

Ludzie poruszający się po ulicach przypominali bardziej duchy niż żywe osoby: opuszczone ramiona, wzrok wlepiony z ziemię, wyraz zagubienia na twarzy zdradzał głęboki stand depresji.

– Ci nieszczęśnicy widzą świat wyłącznie w barwach czerni lub bieli. To nie wada wzroku, wywołana przez wirusa Draculę, ale głęboka depresja – profesor Zybe, wyrażał kilkakrotnie zaniepokojenie stanem zdrowia psychicznego społeczeństwa. W telewizji doradca prezydenta wystąpił nieogolony i w rozciągniętym szarym swetrze. Sam prezydent od pewnego czasu nie pojawiał się publicznie. Krążyły pogłoski, ze zaraził się wirusem i leży w szpitalu.

Odc. 19 Deprawacja

Szybko podupadające ekonomicznie społeczeństwo domagało się pomocy państwa. Mnożyły się demonstracje, oskarżenia i żądania pod adresem rządu, w końcu pojawiły się groźby. Rząd i opozycja okopali się na swoich przyczółkach przyjmując wobec siebie jednoznacznie wrogą postawę. W obydwu obozach obwiązywało hasło „Albo jesteś z nami, albo przeciwko nam”. Premier Chudy czuł się bezsilny. Kilkakrotnie publicznie obrzucono go obelgami. Ze względu na bezpieczeństwo ukazywał się w miejscach publicznych za pancernym szkłem.

– To szkło jest nie tylko pancerne, ale również powiększające. Bez powiększenia nikt by go nie zauważył – szydził przywódca opozycji, pseudonim Wróbel. Szyderstwa z obydwu stron stały się niewybredne. Przeciwnicy wyśmiewali go, że porusza rękami jak ptak z przetrąconymi skrzydłami. Mimo tego, niepozornej sylwetki i niezbyt mocnego głosu, jego popularność w społeczeństwie rosła.

Niepowodzenie szczepień spowodowało demoralizację. Niewielu obywateli uważało, że coś może się poprawić. Większość z niepokojem myślała o przyszłości. Ludzie stali się cyniczni. Kwitł nepotyzm. Kierownicy wyższych szczebli w aparacie państwowym zatrudniali w swoich obszarach wpływów ludzi bliskich. Przeważnie byli to członkowie rodziny, żony, mężowie, dzieci, a nawet dziadkowie. Wykształcenie i doświadczenie przestało mieć znaczenie. Upowszechniły się hasła: „nie święci garnki lepią”, „lepiej, czy gorzej, aby do przodu”, „nikt mi łaski nie robi, że pracuję”.

Sytuacja epidemiologiczna i społeczna wymykała się z rąk władzy. Opozycja twierdziła, że rząd jest zdezorientowany, zbyt rozlazły, aby widzieć co się dzieje, i bez pomysłu, aby wziąć ster w mocne ręce i zrobić coś pozytywnego. Wkrótce w kraju pojawiły się pierwsze grupy przestępcze, łączące ludzi różnych profesji, urzędników administracji państwowej, pracowników uczelni, kierowców ciężarówek, nauczycieli, policjantów i przedszkolanki. Ich przywódcy twierdzili, że rząd wprawdzie istnieje, ale nie ma pojęcia, jak wygląda sytuacja i co powinien zrobić. Dla osób przedsiębiorczych rząd przestał cokolwiek znaczyć.

– Każdy musi radzić sobie sam – stało się dewizą. – Inaczej poumieramy z głodu.

– Jesteśmy na prostej drodze do bezhołowia i anarchii – diagnozowali ludzie na placach targowych, w marketach i na przystankach autobusowych. Kiedy w sposób niezrozumiały dla otoczenia zaczęli znikać ludzie głośno komentujący zdarzenia polityczne, zaczęto rozmawiać szeptem.

Odc. 20 Awaria w składnicy

U szczytu niepowodzeń rząd potykał się o własne nogi, zaliczając po kolei wpadki. Największą okazała się awaria systemu utrzymywania szczepionek w niskiej temperaturze. W Składnicy Materiałów Strategicznych, zarządzanej i pilnowanej przez wojsko, warownej jak forteca, gdzie przechowywano szczepionki dla całego kraju, nastąpiła awaria elektryczna. Dowództwo składnicy było przygotowane na taką ewentualność. W ciągu kilkunastu minut uruchomione zostały rezerwowe generatory prądu opalane gazem płynnym.

– Padł system zasilania. Podjęliśmy natychmiastowe działania naprawcze. Panujemy nad sytuacją – meldunek dowódcy składnicy, generała Rosko, brzmiał w uszach premiera jak szczeknięcia psa ostrzegającego jeża przed wchodzeniem mu w drogę.

Po upływie godziny wysiadły generatory rezerwowe. Wybuchła panika; zgasła jak tylko personel przypomniał sobie, że są placówką wojskową, od której oczekuje się zimnej krwi i determinacji w pokonywaniu przeciwności. Natychmiast wezwana pomoc techniczna nic nie dała. Ekipa naprawcza z nowymi generatorami prądu przybyła zbyt późno. Zanim je podłączono i uruchomiono, dwa miliony szczepionek uległo zepsuciu. Dowództwo składnicy podjęto natychmiastową decyzję ich utylizacji; spalono je w tym samym piecu, gdzie palono kontrabandę marihuany i innych narkotyków. Sporządzono protokół zniszczenia bezużytecznego materiału.  

– Sprawa nie mogła czekać; zepsute szczepionki stanowiły zagrożenie epidemiologiczne na niebywałą skalę – wyjaśnił szef grupy utylizacyjnej.

Opozycja i niezależne media podniosły wielkie larum. Był to czarny dzień dla dowództwa wojskowego i rządu. Premier obiecał natychmiastowe śledztwo:

– Zrobimy to rzetelnie i szybko, powołamy nawet komisję śledczą jeśli trzeba.

Już następnego dnia okazało się, że nie ma takiej potrzeby.

– Byłoby to powielanie normalnego śledztwa prowadzonego przez prokuraturę, a przecież nie ma lepszych fachowcy niż nasi prokuratorzy – podsumował minister zdrowia.

– Oczywiście prokuratorzy przypną się do dyszla szybciej niż koń dorożkarski i pociągną bryczkę ze śledztwem do przodu, pod górę, gdzie tylko trzeba – szydził Wróbel, przywódca opozycji, usiłujący wysforować się na czoło polityków walczących o uwagę społeczną.

Prokuratorka, młoda, ambitna nowicjuszka, której przydzielono śledztwo przez omyłkę, ponieważ nosiła takie samo nazwisko jak doświadczona prokuratorka, bardzo szybko ujawniła, że większość szczepionek nie została zniszczenia.

– Wiemy na pewno to, że zostały one wywiezione potajemnie poza teren składnicy i rozpłynęły się jak smutna melodia w gęstej mgle. Przepraszam za to poetyckie porównanie. Ważne jest to, że śledztwo jest kontynuowane, wszystko zostanie ujawnione, sprawcy odnalezieni, postawieni w stan oskarżenia i skazani. To, co jest możliwe do odzyskania, odzyskamy. Jestem optymistką.

Odc. 21 Śledztwo

Pojawiła się pogłoska, że większość szczepionek skradziono kilka godzin przed awarią i wywieziono za granicę, aby je sprzedać za duże pieniądze.

– Prawdopodobnie do Arabii Saudyjskiej, bo to najbogatszy kraj i tam znajdują się główne ośrodki decyzji politycznych i gospodarczych – pisał Grzegorz Koło, samozwańczy kronikarz miasta, redaktor działu „Nowiny” „Gazety Porannej”.

Wbrew zapowiedziom młodej prokuratorki śledztwo wstrzymano, a ją samą zwolniono z obowiązku jego prowadzenia. Rzecznik premiera wyjaśnił na konferencji prasowej:

 – Potrzebujemy więcej czasu na zebranie dowodów. Oskarżenia są poważne a sprawa jest skomplikowana także politycznie. Jest tak wiele wątków, że wymienię tylko ważniejsze: prawny, wojskowy, organizacyjny, polityczny, społeczny i państwowy. Śledztwo jest rozwojowe, wymaga kontynuacji, która doprowadzi nas po nitce do kłębka tajemnicy. Prokurator Magdalena Siwa okazała się zbyt młoda i bez dostatecznego doświadczenia, aby skutecznie poprowadzić śledztwo. To się zmieniło.

Kilka dni po awarii prądu w składnicy wybuchł pożar. Jak to się stało nie wiadomo, ponieważ system ostrzegania przeciwpożarowego był pomyślnie przetestowany miesiąc wcześniej.

– To prawdopodobnie wina czujników elektronicznych, ale to musimy dopiero sprawdzić we współpracy z fachowcami pożarnictwa. Nie wykluczamy też sabotażu, błędu w sztuce instalacji czujników, nawet interwencji agentów obcych państw. Niczego nie wykluczamy, nawet najczarniejszych scenariuszy – poinformowała przywrócona do prowadzenia śledztwa  doświadczona prokuratorka. 

Pod koniec roku córka ministra zdrowia kupiła dwie rezydencje, jedną we Francji na Lazurowym Wybrzeżu a drugą na portugalskiej Maderze. Fakty te ujawnił publicznie Wróbel, przywódca opozycji. Szef resortu zdrowia natychmiast zaprzeczył informacjom, nazywając je wyssanymi z palca insynuacjami.

– To co mówi przywódca opozycji jest podłe. To szyta grubymi nićmi afera, obliczona na to, aby pogrążyć mnie i rząd.

Kiedy rewelacje opozycji okazały się prawdziwe i pojawiły się dowody, wywiady, zdjęcia i dokumenty, minister zmienił front: tłumaczył, że córka miała pieniądze, ponieważ trzy miesiące wcześniej wyszła za mąż za barona Tuxedo de Nascimiento, niezwykle bogatego Hiszpana.

– Jest to osoba bardzo zamożna, szanowana, magnat przemysłowy. Baron cieszy się szacunkiem w Hiszpanii, jest spokrewniony z rodziną królewską. Mogę być tylko dumny, że moja córka tak dobrze wyszła za mąż. To zaszczyt dla mnie i mojej rodziny. Także dla naszego kraju, jeśli ktoś wierzy w honor, patriotyzm i dobro wspólne.

Odc. 22 Tajemnice i afery

Sprawa ślubu córki ministra zdrowia i barona oraz zakupu dwóch uroczych nieruchomości okazała się skomplikowana, pojawiły się dwuznaczności a nawet wątpliwości, czy przedstawione czarno na białym dowody nie zostały sprokurowane. Niejasne były okoliczności zawarcia ślubu oraz pozycja społeczna i majątkowa pana młodego. Liczne zdjęcia dokumentowały ślub, nie widomo było jednak, gdzie i dokładnie kiedy został on zawarty. Baron Tuxedo de Nascimiento odmówił udzielenia informacji w tej sprawie. Musiał mieć swoich wrogów, ponieważ pojawiły się pogłoski, że nie dysponował nawet śmierdzącym groszem, był zubożałym arystokratą-hulaką, a jedyne, co naprawdę posiadał to była to długa lista tytułów arystokratycznych oraz ogromny apetyt na bogaty ożenek. Zawsze o nim mówiono, że jeśli ktoś chce się wżenić w starą arystokrację hiszpańską, to baron stanowi doskonałą partię. Jeden z dziennikarzy badających sprawę na miejscu w Hiszpanii, kiedy rozluźnił się po kilku drinkach siedząc przy stoliku w pubie „Oksana”,  powiedział:

– Ten Tuxedo jest takim baronem jak ja dyrygentem orkiestry dętej w krainie różowych dębów.

Jego wypowiedź wzbudziła zrozumiałe zainteresowanie, nic jednak do śledztwa nie wniosła. Sprawa małżeństwa córki ministra zdrowia i nabycia dwóch nieruchomości za granicą pozostała tajemnicą.

Wraz z aferą szczepionkową premier Chudy przestał się skarżyć, że nie jest najlepiej zarabiającym członkiem rządu. Wcześniej skarżył się w miarę często, więc nagła zmiana zachowania trochę zaskoczyła obywateli słuchających jego wystąpień. Na początku panowało przekonanie, że w jego życiu nic się nie zmieniło. Potem zauważono, że zaczął dużo podróżować po świecie do najlepszych kurortów. Zapytany o to, powtarzał niezmiennie:

– Zmieniłem tryb życia. Zrozumiałem, że należy z niego korzystać, To chyba zdrowa postawa?

Po upływie niecałych dwunastu miesięcy od pierwszych szczepień okazało się, że część osób zaszczepionych nie nabyła odporności. Już po czterech miesiącach od drugiego szczepienia ludzie znowu zaczęli chorować na wirusa. Szczepionki okazały się nieskuteczne. Jaka była skala zjawiska, nikt tego nie wiedział. Pod adresem rządu kierowane były liczne pytania. Niepokoili się obywatele i lekarze.

– Prowadzimy intensywne śledztwo. Sprawa jest ważna i rozwojowa.

Niezależni dziennikarze i opozycja od pewnego czasu zwracali uwagę, że ilekroć jakaś sprawa była zabagniona i wynikła z niej afera, rząd używał określeń „prowadzimy intensywne śledztwo, uważamy je za ważne i rozwojowe”.

Afera z nieskutecznymi szczepionkami ciągnęła się i nigdy nie została wyjaśniona do końca. Ktokolwiek interweniował, zgłaszał poważną wątpliwość czy groził ujawnieniem jakiejś prawdy, napotykał przykrości: ktoś przebił mu opony, porysował lakier nowego samochodu, ktoś dzwonił z pogróżkami albo dla żartu informował go, że podłożono bombę w biurze, gdzie pracował lub straszył nieokreślonym nieszczęściem. Był to nowy wymiar rzeczywistości; społeczeństwo nie od przyjęło go do świadomości.

Stopniowo kłopoty osób i redakcji prowadzących dochodzenia nasilały się. Na początku zniknęli w nieznanych okolicznościach dwaj dziennikarze śledczy. Co się dokładnie stało, nie wiadomo.

– Wyjechali na narty w góry i nie powrócili – tłumaczyły zaniepokojone rodziny.

Odc. 23 Przypowieść

Niektórych dziennikarzy wzywano na policję lub do prokuratury seryjnie, co kilka dni. Czuli się zagubieni, ponieważ policja i prokuratorzy zadawali im wciąż pytania, na które odpowiadali już wcześniej.

– Za wielkimi pieniędzmi i wielką odpowiedzialnością stoją wielkie zbrodnie. One nie znoszą dziennego światła, chcą pozostawać zawsze w ukryciu. Jedno wielkie przestępstwo generuje szereg dalszych, często boleśniejszych – tak w gronie przyjaciół miał powiedzieć generał Rosko, dowódca Składnicy Materiałów Strategicznych, niegdyś wojskowy oficer śledczy zwany przez kolegów Cynikiem. Generał był też namiętnym czytelnikiem kryminałów, o czym wiedziała tylko jego rodzina i osobisty adiutant.

Położenie rządu tłumaczył Grzegorz Koło, kierownik działu „Nowiny” „Gazety Porannej” tytułując swoją alegoryczną przypowieść „Władza i zaufanie”.

Kiedy wybucha afera, o której mówi się w toalecie publicznej, na salonie, na ulicy, w spokojnym parku z aleją rododendronów i na wybiegu dla koni, zaufanie do rządu staje się sprawą krytyczną. Zaufanie to ma wiele wymiarów podobnie jak klocki przedstawiające różne obrazy. Wymiary tego zaufania to prawdomówność, szczerość, zdolność obiektywnej oceny zdarzeń, konsekwencja postępowania, doświadczenie w rządzeniu oraz umiejętność wychodzenia z sytuacji kryzysowych.

Sytuację, z jaką mamy obecnie do czynienia w kraju, można prześledzić na podstawie zapisu lądowania samolotu pasażerskiego na lotnisku na Hawajach, w warunkach idealnej pogody i milczącego od kilku lat wulkanu Kilauea. Lądowanie przypomina czystą idyllę. Stewardessy mają na ustach świeżą szminkę i dumnie podają piersi do przodu, kapitan przekazuje dłonią symboliczne całusy pasażerom, drugi pilot i nawigator z girlandami świeżych kwiatów na szyi czują w sercach odpowiedzialność za losy pasażerów. Lądowanie w takich warunkach zawsze dostarcza wspaniałych przeżyć podróżnym.

Nagle okazuje się, że coś się zmieniło. Nie wiadomo, czy chodzi o silny boczny wiatr, jakiego w tych okolicach nigdy nie było, czy o kable na wieży kontrolnej przegryzione przez wygłodniałe szczury, czy o nieoczekiwane pojawienie się wielkiego stada ptaków nad lotniskiem. Kapitan i drugi pilot błądzą wtedy, nie wiedzą co robić. Szyby w kabinie pocą się jak szalone, pot zalewa pilotom oczy i lądowanie nie dochodzi do skutku, choć dotychczas udawało się bez najmniejszego problemu.

Nie jest to miłe uczucie, gdy spokojnym dotąd jak łagodny baranek samolotem zaczyna miotać jakaś bycza namiętność w prawo i w lewo, w dół i do góry. Po kilku nieudanych podejściach do lądowania samolot wzbija się chmury z kapitanem zdecydowanym na mur beton, że tym razem wyląduje płynnie na płycie lotniska. Pasażerowie są podzieleni. Ci siedzący po lewej stronie samolotu, skąd roztacza się widok na spokojny ocean, podjadają czekoladki i piją szampana. Z drugiej strony samolotu, tej z widokiem na przepaść biegnącą wzdłuż pasu lądowania, pasażerowie drętwieją z przerażenia. Kapitan milczy jak skała, zachowuje się jakby włożył sobie w usta knebel. Tak to jest z rządem stojącym przed aferą przerastającą wyobraźnię, jak wybrnąć ze śmierdzącego szamba. 

Odc. 24 Cywanie

– Społeczeństwo dobiły teorie spiskowe i antyszczepionkowcy – zanotował w swoich prywatnych medycznych notatkach Martin Król.Zdekoncentrowały one uwagę rządu i odebrały ludziom chęć szczepienia się i energię do życia. Społeczeństwo uznało w większości, że stoi na przegranej pozycji. Liczba osób chętnych do szczepienia się spadała na łeb i szyję. Boleję nad tym jako przedstawiciel służby zdrowia. Sami też nie jesteśmy bez winy. Za mało przekonywaliśmy ludzi do szczepienia się. Dla dobra sprawy trzeba było przekazać im więcej prawdy, jak cierpią i umierają ludzie zarażeni wirusem.

Dwunasty miesiąc od wybuchu epidemii skończył się fatalnie. Szczepienia objęły tylko część społeczeństwa i nie powstrzymały epidemii. Ostatecznie w pełni zaszczepiło się tylko pięćdziesiąt cztery procent ludzi; zdecydowanie za mało, aby społeczeństwo nabyło odporności stadnej. Rząd poddał się i skapitulował. Jedyne na co było go stać to wprowadzenie godziny policyjnej i zakazu poruszania się po ulicach z wyjątkiem określonych sytuacji. Na ulicach pojawiły się policja i wojsko. Kraj wszedł w stan cywania. Tak to określa prasa.

– Jak to jest z tym cywaniem? Nie rozumiem tego określenia – Salomon zapytał mieszkającego na wsi kuzyna.

– Wyjaśnię ci to. Znam dobrze tę przypadłość. To stan wegetacji na granicy życia i śmierci, inaczej mówiąc dogorywania. Typowo występuje u kur. W ich przypadku oznacza śmiertelnie niebezpieczne ponieważ prowadzi do pomoru. Nie wiem, jak jest z cywaniem u ludzi.

– Skąd ty to wiesz?

– Hodowałem kury. Kura przestaje się ruszać, siedzi osowiała. Wygląda tak jakby zasypiała, na zmianę zamyka i otwiera oczy. Jest bez czucia, nie pije ani nie je. Możesz ja potrącić nogą, ale nie reaguje na to. Czasem opada jej na ziemię jedno skrzydło, jakby chciała się nim podeprzeć. Po kilku lub kilkunastu godzinach przewraca się martwa na bok.

Nowe szczepionki zamiast hamować, przyśpieszały mutację wirusa. Miały jedną wadę; zwalczając wirusa wyzwalały w nim reakcję obronną. Wirus mutował dalej, wydając z siebie potomstwo w tempie szybszym niż można było sobie wyobrazić. Im bardziej atakowano go szczepionkami, tym bardziej stawał się zjadliwy.

Dostosowywanie się wirusa do szczepionek okazało się zabójcze dla ludzi. Wirus zmieniał właściwości; w pewnym memencie osiągnął zdolność przylegania do mikrocząsteczek. Był to przełom w jego aktywności; najpierw przylepiał się a potem łączył z mikrocząstkami zanieczyszczeń powietrza. Siły sprzyjające epidemii okazały się silniejsze niż ludzka inwencja i działania służby zdrowia. Ludzie umierali tysiącami. Wirus stał się czymś w rodzaju perpetuum mobile.

Jedynym skutecznym lekarstwem była izolacja. Korzystano z wszystkich możliwych form izolacji wykorzystując piwnice, samotnie stojące budynki, tunele podziemne, stare bunkry, a nawet okopy, które przykrywano deskami, gałęziami i darnią. W lasach budowano ziemianki. Każdy ratował się jak umiał. 

Rozdz. 25 Nowe niebezpieczeństwa

Grzegorz Koło, samozwańczy kronikarz miasta, kierownik Działu Nowiny „Gazety Porannej” umiał pisać. Jego artykuł zatytułowany „Silne koncentracje wirusa – prawda czy fikcja?” rozpalił wyobraźnię jak i wywołał uczucia wrogości wobec – jak to określano – wyssanej z palca sensacji. 

– Wewnątrz budynków, w dużych pomieszczeniach, w salach bankowych, na siłowniach, korytarzach i sklepach ośrodków handlowych pojawiły się jasnoszare chmury wirusów. Unoszą się one na wysokości ludzkich głów i są wyjątkowo zaraźliwe. To nowa generacja wirusa Dracula. Upowszechniają ją osoby nie noszące maseczek na twarzy. To czysta bezmyślność. Zabójcy są wśród nas. 

Kilka dni później eksperci rządowi potwierdzili te doniesienia. Zabrał głos minister zdrowia:

– Musimy znowu myśleć o lokautach, jeśli nie chcemy doprowadzić społeczeństwa do masowego grobu.

Wkrótce większe koncentracje wirusa pojawiły się nad ulicami. Były prawdziwie zabójcze, kiedy nie było wiatru. Kiedy to ustalono, alarmy pogodowe ogłaszano przy każdej większej zmianie siły i kierunku wiatru. Po kilku dniach nikt nie wątpił, nawet przeciwnicy szczepionek, że epidemia przybrała nową niebezpieczną postać.

Rząd wyjątkowo szybko zareagował. Na ulicach miast pojawiły się wielkie dmuchawy, tworzące tunele powietrzne bez wirusa lub ze zniżoną jego koncentracją. Stało się to tak szubko, że wzbudziło podejrzenia. Opozycja i zwolennicy teorii spiskowych wytoczyli armaty sprzeciwu.

– Oni to wiedzieli, tylko taili tak długo, dopóki nie znaleźli rozwiązania. Pozwalać ludziom umierać, dopóki nie zainstaluje się dmuchaw na ulicach! To podłe!

Zmieniło się także osobiste wyposażenie ludzi w środki ochronne. Na ulicach pojawili się ludzie w hełmach na głowie i kombinezonach ochronnych. Sprzęt ochrony osobistej był zróżnicowany. Hełmy z filtrami oczyszczającymi pobierającymi powietrze z zewnątrz, jak i bardziej zaawanasowane, z wewnętrznymi, zasilanymi bateriami, oczyszczaczami powierza.

– Skąd wziął się nagle tak nowoczesny sprzęt na rynku? – zapytał Erazma Salomon Ircha, podejrzewając jakąś nową aferę z udziałem członków władz.

– Podobno Leon Bury, ten multimilioner, kupił sieć nowoczesnych sklepów razem z towarem i zaopatrzeniem. Ten to zawsze spada na cztery łapy – Erazm, zazwyczaj rozważny w ocenach, źle sobie kojarzył tę postać.  

W laboratoriach badawczych podjęto próby wyhodowania pasożyta, który żerowałby na organizmie wirusa lub traktował go jako pożywienie. W laboratorium jednego z państw azjatyckich pasożyt wydostał się na wolność i spowodował pomór bydła domowego. 

– To niebezpieczna technika. Ale obawiam się, że nie da się uciec od takiego ryzyka. Takie dzisiaj mamy czasy. Wóz albo przewóz – od czasu afery zakupu kosztownych rezydencji przez córkę, minister mówił szybciej i skrótami, jakby bał się, że powie coś nieodpowiedniego.

Odc. 26 Wirus i fortuny

Pojawienie się koncentracji wirusa wywołało nieoczekiwane efekty społeczne: niepewności, przerażenia, niewiary i rezygnacji. Ludzie dostrzegali w chmurach wirusa zapowiedź zbliżającego się końca świata, a co najmniej kataklizmu. Niektórzy widzieli wirusy jako poświatę w odcieniu szarobłękitnym, inni czuli nieprzyjemny zapach, jeszcze inni słyszeli szum miliardów delikatnych skrzydełek.

Salomon Ircha, uważający siebie za przytomnego człowieka, przeżył poważny moment zwątpienia w siebie samego. Zdarzyło mu się coś tak dziwnego, że nawet nie przyznał się Zuzannie ani Erazmowi, ludziom, którym ufał. Bał się, że uznają go za niespełna rozumu.

W środku nocy zbudził się w poczuciu niepewności graniczącej z lękiem przed czymś nieokreślonym. Starał się przypomnieć sobie, czy coś mu się śniło, co mogłoby wywołać niepokój. Siedział na łóżku z nogami opuszczonymi na podłogę, kiedy dotarł do niego nieprzyjemny zapach. Pomyślał, że pochodzi z zewnątrz, spoza domu. Wstał z łóżka i boso ruszył w kierunku salonu, gdzie było wyjście na balkon. W korytarzu ogarnął go smród rybich wnętrzności zawiniętych razem z łuskami i odciętym łbem ryby w papier gazetowy. Pamiętał ten zapach z czasów, kiedy wędkował i sam oprawiał ryby przed usmażeniem. Ciepły i lepki odór gnijących wnętrzności narastał w miarę zbliżania się do drzwi balkonowych. Salomon otworzył je, aby sprawdzić jakość powietrza na zewnątrz. Prawie nie czuł wiatru, noc była spokojna; oprócz naturalnej wilgoci płynącej z ziemi i drzew nie czuło się niczego innego. Mężczyzna skojarzył sobie zapach ryby z informacjami przekazywanymi przez media na temat wirusa.

Pierwszą reakcją rządu na nową formę wirusa było ograniczenie kontaktów międzyludzkich i kolejne zamykanie branż gospodarki. Epidemia była zdolna zniszczyć każdy biznes. Najbardziej poszkodowane były firmy usługowe: padały jedna po drugiej, zwalniając pracowników. Państwo było coraz mniej skłonne pomagać finansowo wskutek szybko rosnącego zadłużenia.

Grzegorz Koło, obserwator bieżących zdarzeń, pasjonat tematów wiary, religii i katastrof, kierownik Działu „Nowiny” Gazety Porannej ,opatrzył swój artykuł lakonicznym tytułem: „Nie kijem go to pałką”. Była to zapowiedź wywodu, że gospodarkę położy na łopatki albo wirus albo rząd.

Tylko jedna dziedzina biznesu doskonale prosperowała w dobie wirusa i epidemii – firmy pogrzebowe i ich dostawcy. Fortuny ich właścicieli rosły w zdumiewającym tempie, budząc zawiść. Obok produkcji szczepionek był to jedyny sektor gospodarki przeżywający prosperitę.

Szybkie bogacenie się właścicieli firm pogrzebowych stało się tematem drażliwym, wręcz wybuchowym. Pojawiły się sugestie i oskarżenia, że cały ten sektor ma wyraźny interes w rozpowszechnianiu się wirusa. Mniejsze firmy pogrzebowe łączyły się tworząc kombinaty produkcyjno-usługowe, zdolne dominować na rynku. Pojawiała się też nowa konkurencja, a z nią bezpardonowa walka o udziały w lukratywnym biznesie. Nie przebierano w środkach, posuwając się nawet do zbrodni.

Odc. 27 Branża pogrzebowa

Właściciele największej firmy pogrzebowej kraju „Klepsydra” zginęli w wypadku drogowym. Nie był to zwykły przypadek. Od kilku miesięcy otrzymywali pogróżki i ostrzeżenia. Okazało się, że samochód, którym jechali, miał uszkodzone przewody hamulcowe, wypadł z zakrętu i wyłamując metalową barierę ochronną stoczył się w przepaść. Rozpoczęcie śledztwa przez policję wywołało demonstracje i protesty. Pod domem ofiar pojawili się zamaskowani osobnicy z transparentami: Sprawiedliwości stało się zadość! Nosił wilk razy kilka, ponieśli i wilka! Kto wirusem wojuje, ten w przepaści ginie! 

Branża pogrzebowa stała się najbardziej dynamicznym obszarem gospodarki. Kwitł handel, wkrótce pojawiła się spekulacja nagrobkami, miejscami na cmentarzach i usługami pogrzebowymi. Popyt przerastał podaż. Za wszystko trzeba było płacić i na wszystkim można było zarobić. Szybko rosły inwestycje w produkcję trumien, budowę i rozbudowę krematoriów, kostnic i chłodni, transport osób zmarłych; budowano nawet muzea pogrzebowe. Osoby filmujące do niedawna śluby i wesela filmowały teraz pogrzeby i udostępniały je rodzinom w Internecie poprzez streaming.

– „Kto ma owce i pszczoły, ten gospodarz wesoły”. To przysłowie straciło aktualność, ponieważ spadł popyt na miód, mięso i wełnę. Dzisiaj obowiązuje porzekadło: “Działasz w branży pogrzebowej, jesteś panem swego losu, rozwijasz się i prosperujesz” – Grzegorz Koło, kierownik Działu Nowiny „Gazety Porannej”, redefiniował zmiany na rynku.

W miarę ekspansji wirusa do spraw pogrzebów wkradała się niepewność i bałagan. Powstawały wąskie gardła; niektóre firmy pogrzebowe paraliżował nadmiar zleceń i niedobór środków transportu i pracowników. Regulacji i aktualizacji wymagały dziesiątki spraw: przepisy dotyczące rejestracji zgonów i wystawiania certyfikatów, zasiłków pogrzebowych, krajowego i międzynarodowego transportu ciał zmarłych na wirusa Dracula, tworzenia nowych cmentarzy i budowy krematoriów, nadawania uprawnień profesjonalistom.

W ciągu jednego roku pojawiły się nowe specjalności w rodzaju nowoczesny organizator i celebrant pogrzebowy, a w ślad za nimi nowe szkolenia i kierunki studiów. Obejmowały one przedsiębiorczość i marketing pogrzebowy, produkcję innowacyjnych trumien z okienkiem z uwagi na zakaz otwierania zwykłych trumien dla identyfikacji zwłok lub pożegnania się ze zmarłym, tańszych nagrobków cmentarnych z wykorzystaniem materiałów ekologicznych. Dla rodzin dotkniętych śmiercią z powodu wirusa Dracula były to sprawy poważne; nie brakowało jednak i cyników szydzących z eksplozji nowych specjalności i kwalifikacji.

W okresie narastającego zagrożenia wirusowego w telewizji często występował minister szkolnictwa Koper. Łatwo go rozpoznawano; z wyglądu przypominał barczystego zapaśnika o kwadratowych szczękach, lekko nalanej twarzy i mięsistym nosie. Minister był do szaleństwa owładnięty pasją edukacji religijnej i patriotycznej. Krążyły o nim nawet pogłoski, że ma poprzestawiane w głowie. Gęste czarne wąsy i zuchwałe oczy kruka ocalałego z pożogi lasu nadawały mu wygląd osobnika zdolnego realizować wielkie cele edukacyjne. Zuzanna, przyjaciółka Salomona, powiedziała któregoś dnia:

– To prawie niemożliwe, aby Koper był naturalny w stu procentach. Na pewno jest w części sztuczny. Jeśli nie fizycznie, to umysłowo; chodzi mi o sztuczną inteligencję. To człowiek utalentowany i w dodatku nieugięty jak skała, jest przewidujący i ma wizję przyszłości.  Dlatego cieszy się poważaniem i wsparciem Leona Burego. On bardzo go popiera.

Na rynku głównym stolicy spotykały się niewiasty z Fundacji Dobroczynności Hosanna. Wspierały ją, oddając część swoich emerytur i uczestnicząc w zbiórkach pieniędzy. Koper był ulubionym tematem ich rozmów.

– On i pan Bury, ten milioner dobroczyńca … niech Bóg ma go w swojej opiece … utrzymują bliską łączność duchową z panem Bogiem. Na pewno rozmawiają z Nim nocą bardzo szczerze i serdecznie. To z tych rozmów minister Koper czerpie wiarę i pewność, że proponowane przez niego zmiany w edukacji są zgodne z wolą pana Boga i dobrze służą wychowaniu dzieci i młodzieży.  

Minister miał swoje uzasadnienia.

– Człowiek zmarły po zakażeniu się wirusem żyje także po śmierci, ale w innej formie. Młodzież powinna rozumieć i umieć przeżywać tę wzniosłość w sferze pogłębionej psychiki i kultury. Dlatego będę zachęcać dyrektorów szkół i nauczycieli do wprowadzania takich elementów do programu edukacji, literatury obowiązkowej, warsztatów twórczych, nabywania umiejętności godnego uczestnictwa w uroczystościach pogrzebowych.

Ministra popierały aktywnie Towarzystwo Dobroczynne „Hosanna”, którego założycielem był milioner Leon Bury, powszechnie zwany Dobroczyńcą, Stowarzyszenie „Pobożni i Wierni” oraz sprzyjająca rządowi stacja telewizyjna „Rubach i Spółka”.

Odc. 28 Ekscesy pandemiczne

Grzegorz Koło pracował szesnaście godzin na dobę. Stał się pracoholikiem. Wkrótce uznano go publicznie za najlepszego dziennikarza, umiejącego dostrzec ważne sprawy tam, gdzie inni widzieli tylko nieszczęście lub bałagan. To dzięki niemu sprzedaż „Gazety Porannej” wzrosła tak bardzo, że redakcja trzykrotnie czuła się zmuszona podwyższać mu uposażenie.

W rzadkich momentach powrotu do domu Grzegorz dzielił się z rodziną swoimi przeżyciami.

– Wirus Dracula i epidemia to okres rozkwitu mojej kariery dziennikarskiej. Stałem się wyrocznią, autorytetem i celebrytą w tych sprawach. Ludzie chętnie czytają moje artykuły, zaczepiają mnie na ulicy, chwalą i mówią mi, o czym powinienem jeszcze pisać. Brzmi to zbyt pięknie jak na dzisiejsze czasy, ale taka jest prawda. Obywatele lubią czytać o tym, co dzieje się w mieście i w kraju, i ja im to oferuję. Jestem mistrzem serwowania informacji odrywających czytelnika od szarej codzienności. 

Następnego dnia kierownik Działu Nowiny pisał:

– Dynamika zdarzeń jest ogromna. Przemysł pogrzebowy oferuje możliwości tak fantastycznych dochodów, że do gry włączają się po cichu różni oficjele i wysocy funkcjonariusze policji, wojska i administracji państwowej, a nawet gangsterzy. Trwa walka o wpływy, zamówienia i pieniądze.

W ciągu tygodnia Gazeta Poranna zanotowała strzelaninę na cmentarzu, przerzucanie ciał przez ogrodzenie cmentarne i inne sensacyjne wydarzenia.

– Po co ktoś miałby przerzucać ciała zmarłych przez mur cmentarny? Przecież to barbarzyństwo! – doktor Król był zbyt zajęty pracą w szpitalu, aby mieć rozeznanie co dzieje się poza tą instytucją.

– Chodzi o to, drogi Marcinie – cierpliwie tłumaczył Erazm – że strażnicy z braku miejsca na pochówek nie wpuszczali na cmentarz więcej ofiar wirusa Dracula do pochówku. Ludzie potrzebują pochować swoich zmarłych i nie ma takich przeszkód, których by nie przeskoczyli.

Kiedy na cmentarzu Różnogórskim odkryto świeży grób masowy, właściciel cmentarza był tylko zaskoczony. Samobójstwo popełnił dopiero wtedy, kiedy do jego biura zgłosił się prokurator z nakazem przeprowadzenia rewizji.

W środku epidemii dokonano zabójstw dwóch pracowników prosektoriów i chłodni, jednego prawnika reprezentującego firmy pogrzebowe, dyrektora Wydziału Licencji w Ministerstwie Zdrowia oraz właściciela starego cmentarza.

Ilość i ranga spraw w okresie szalejącej pandemii skłonił rząd do powołania Ministerstwa Pochówków i Spraw Pogrzebowych. Celem było uproszczenie procedur komplikujących życie obywatelom. Pracownicy ministerstwa otrzymali do ręki poważne uprawnienia i natychmiast dostrzegli możliwości dodatkowych dochodów wydając zmieniając i cofając zezwolenia, licencje, uprawnienia, zakazy i nakazy. Kluczową postacią stał się inspektor sanitarny. Wybuch korupcji i nepotyzmu był nieunikniony. W otoczenie premiera i nowego ministra wkradły się chciwość, reklama, promocja i lans.

Odc. 29 Degradacja

Niekończąca się epidemia, niski poziom szczepień, blokada gospodarki, niekontrolowany rozwój nowych technologii prowadziły społeczeństwo Pokuty w jednym kierunku: degradacji psychicznej. Opozycja widziała w tym wspólny mianownik: nieudolność rządu.

– To jest najgorsze: trudna do zauważenia, stopniowa ale regularna degradacja społeczeństwa. Coraz więcej ludzi nie radzi sobie w jakimś zakresie: życiu osobistym, rodzinnym, w pracy, w kontaktach towarzyskich – Salomon Ircha dzielił się swoimi obserwacjami z przyjaciółmi Erazmem i Marcinem Królem.

O zmianach społecznych niechętnie rozmawiał z Zuzanną, skłonną bagatelizować jego niepokoje. Uważała je za przesadne.

– Chcę cię chronić przed tobą samym. Masz skłonność widzenia świata bardziej w mroku niż w słońcu, co jest zdrowsze i co by mi mówiąc szczerze bardziej odpowiadało.

Najostrzej widział zmiany Grzegorz Koło. W przekonaniu, że jest głównym kronikarzem miasta, z poświęceniem oddawał się obserwacji zdarzeń. Mimo życzliwego stosunku do władzy i autorytetów moralnych nie wahał się przedstawiać swoich najgorszych obaw. Pisał bardzo osobiście, rzeczowo i zwięźle. Ten styl komunikacji najbardziej przemawiał do czytelników. Wierzono mu. Dla wielu stał się guru wiedzy o tym, co dzieje się, a nawet co się wkrótce wydarzy w kraju. 

– Narasta marazm, coraz powszechniejszy jest strach i niepokój. Depresja obejmuje już dwadzieścia procent społeczeństwa Pokuty, wkrótce będzie to trzydzieści procent i więcej. Szpitale psychiatryczne pękają w szwach. W gronie mojej rodziny, przyjaciół i znajomych zaobserwowałem ostatnio dwa załamania: mój kuzyn wpadł w alkoholizm, wskutek czego wyrzucono go z pracy, żona przyjaciela usiłowała popełnić samobójstwo. Czytelnicy dzwonią do mnie i mówią mi, że w mieście czai się obłęd lub oni mają takie przywidzenia. Co na jedno wychodzi. Na rogu ulicy Długiej i Kamiennej widziano na ślepej ścianie budynku obraz w stylu Edwarda Munka „Strach o rozwartych ustach ociekających krwią i wykoślawionych zębach”.

Epidemia była tak monstrualna, tak bardzo zdeformowała świadomość społeczną, że zaczęto ją personalizować, dostrzegać w niej i nadawać jej cechy ludzkie. Stała się realną postacią, którą widziano, z którą rozmawiano i którą opisywano. Modlono się do prosząc o ułaskawienie dla bliskich porażonych wirusem.

– Co to oznacza? – Zapytał dziennikarz Gazety Porannej i od razu odpowiedział: – To oznacza głębsze zaburzenia psychiki, narastanie uprzedzeń i postaw irracjonalnych.

Poczucie bezsilności i zagubienia było tak wielkie, że wszyscy marzyli o zbawcy, kimś, kto nie tyle wskaże światełko w tunelu, ile rozświetli cały kraj swoim entuzjazmem oraz zagwarantuje zwycięstwo.

– To zrozumiałe, ale naiwne oczekiwanie, że jak na zamówienie pojawi się przywódca, człowiek z charyzmą i szczęśliwą ręką. Tego się nie da tak prosto załatwić. Jesteśmy trudnym narodem, nieużytecznym, często wrednym. Dziś byłem w przychodni lekarskiej. Miałem umówioną wizytę u lekarza. Zapytałem panią w rejestracji, ile osob jest przede mną do tego specjalisty. Odpowiedziała mi:

Proszę nie pytać, tylko siadać przed gabinetem numer dwa i czekać.

– To przykład, jacy jesteśmy. Bezinteresownie wredni. Oczywiście nie wszyscy, ale wielu – Erazm jak zwykle oceniał sprawy chłodnym, prawie naukowym okiem.

Pierwszy zauważył niebezpieczeństwo premier i zaniepokoił się. Udał się na poufne konsultacje z Leonem Burym, którego niezmierzone zasoby finansowe, inwencja, wpływy i poparcie stanowiły jego zaplecze polityczne.

– Ludzie stracili chęć posiadania dzieci. Mnie, ojca czwórki dzieci, marzyciela o szóstce potomstwa, niepokoi to w szczególności. To pierwszy tak wyraźny symptom załamywania się psychiki w naszym ukochanym kraju. Normalnie w warunkach zagrożeń ludzie pragną płodzić i mieć potomstwo. To nasza jedyna szansa przetrwania jako społeczeństwo.

Odc. 30 Oczekiwanie

Leon Bury podzielał niepokoje premiera i niezwłocznie podjął działania. Jako człowiek pobożny, członek kilku stowarzyszeń religijnych i dobroczynnych, założyciel Fundacji Dobroczynności Hosanna, miał poważne wpływy w Kościele Boga Wyrazistego, największej organizacji kościelnej w kraju. Wkrótce rząd otrzymał moralne wsparcie ze strony kościoła i związanych z nim organizacji oraz wiernych.

Premier zaprzągł do pracy swoich doradców. Pomocy udzielał im profesor Zube, doradca osobisty prezydent Jonasza Dygi. Osiągnięcia zespołu relacjonował Grzegorz Koło. Jego sprawozdanie było entuzjastyczne. Wróbel, przywódca opozycji parlamentarnej, twierdził otwarcie, że Gazeta Poranna otrzymała zlecenia reklamowe od rządu. Artykuł zamieszczony na pierwszej stronie ozdobiony był laurką z czerwonych róż.

– Jest to zapewne skuteczne, choć dziecinne i nieco głupawe. Róża jest wprawdzie królową kwiatów, ale nie jest bez kolców. To tak jakby prasować bieliznę rozgrzanym żelazkiem i przypalać sobie przy okazji skórę – Salomon i Erazm nie żałowali drobnych uszczypliwości pod adresem ludzi i mediów z deficytem dobrego gustu lub zbyt zbliżonymi do władzy.

– Zespół doradców premiera wykonał kawał solidnej roboty. Przeprowadził analizę epidemii, jakie miały miejsce od dziesiątego wieku, aby zgłębić ich naturę, przebieg i skutki. Wyciągnięto wnioski. Stało się jasne, że los społeczeństwa nie chronionego powszechnymi szczepieniami, całkowicie zależy od epidemii. Kiedy ona się nasyci swoimi ofiarami, społeczeństwo odzyska naturalny wigor.

Nie była to sytuacja najwygodniejsza dla władz kraju, odpowiedzialnych za zdrowie obywateli, ale nie było innego wyjścia. Rząd uzbroił się w cierpliwość i nastawił na przetrwanie. Premier Chudy, zrelaksowany po dobrze przespanej nocy, przetarł szmatką swoje eleganckie okulary i skwitował cynicznie:

– Odporność społeczna nie przychodzi za darmo. Ktoś musi za to zapłacić. To normalne, że koszt nieudanych przedsięwzięć ponosi społeczeństwo. Zupełnie jak w przysłowiu: Kowal zawinił, Cygana powiesili.

Członkowie gabinetu pokiwali zgodnie głowami tłumiąc resztki niepokoju myślą, że zarabiają zbyt duże pieniądze i mają wielkie wpływy nie po to, aby mieć wyrzuty sumienia. W grupie było łatwiej o jednoznaczność.

– Przegrana rządu w walce z wirusem to dzień pogrzebu resztek przyzwoitości rządzących wobec rządzonych – mruknął pod nosem rzecznik prasowy rządu. Swoje stanowisko objął kilka dni wcześniej i nie zdążył jeszcze w pełni przyzwyczaić się do sprawowania władzy.

Odc. 31 Aberracja

Wczesną wiosną pogoda załamała się, nastąpiły burze, powietrze nasyciła ogromna ilość ozonu. Jego działanie wirusobójcze było tak silne, że w ciągu kilku godzin znikły wielkie koncentracje wirusa obserwowane w sześciu punktach stolicy. Wieść o błogosławionym wpływie zmiany pogody na wirusa pierwsi ogłosili meteorolodzy. Natychmiast zelektryzowała ona mieszkańców stolicy, potem dużych miast, w końcu cały kraj.

– Mnie to poruszyło i uruchomiło zupełnie jak silnik spalinowy, który zaskoczył z opóźnieniem i od razu wszedł na wysokie obroty – powtarzał swoim kolegom mechanik samochodowy w warsztacie Otto Kamienny i Spółka.

Był to początek budzenia się Pokuty z letargu epidemiologicznego.

– W społeczeństwie drgnęła nić życia, jego serce zaczęło bić szybciej i żywiej rozprowadzać krew po organizmie. W końcu pojawiła się głowa i zaczęła myśleć. Tak zaczął się nowy etap naszego życia – napisał Grzegorz Koło.

Dobre wieści powtarzała co pół godziny w specjalnym komunikacie stacja telewizyjna Rubach i Spółka wspierana dotacjami rządowymi.

Wyzwolenie od wirusa nie oznaczało całkowitego powrotu do normalności. Kraj zmienił się duchowo i psychicznie. Pół zabrała ze sobą epidemia; ludzie, którzy szczęśliwie przeżyli, w większości borykali się z rzeczywistością. Szukano diagnoz, potwierdzających lub zaprzeczających ponurym ocenom sytuacji.

Na ulicach miast pojawiało się coraz więcej ludzi zagubionych. Zachowywali się dziwacznie, czasem nienormalnie. Niektórzy mieli na sobie piżamy, jakby dopiero co wstali z łóżka. Coraz wyraźniej ujawniały się postawy ekscentryczne i dziwactwa. Po trzech latach więzienia epidemiologicznego, dominacji wirusa i epidemii, niektóre osoby przeżywały zupełnie nieznane problemy i wyzwania. Wielu nie czuło, że nastała nowa epoka i gubili się w swoich zachowaniach i otoczeniu. Ludzie patrzyli w lustra i widzieli upiory. Wychudli, wycieńczeni, oczy bez blasku, zapadnięte policzki. Ich włosy były rzadsze i matowe.

– Nie poznaję samego siebie. Z trudem zdaję sobie sprawę z wolności od wirusa i epidemii, nie chce mi się wierzyć, że to prawda – Marcin Król skarżył się Erazmowi i Salomonowi na tradycyjnym już spotkaniu na molo. – Kraj zanurzył się w opary absurdu. Jako neurobiolog i lekarz widzę, że problemem jest przymglenie świadomości; ludzie zachowują się jakby poruszali się w gęstej mgle. Obserwuję to w szpitalu. Kontakt z pacjentami jest trudny; moje słowa docierają do nich z trudem, muszę je powtarzać, czasem pacjent w ogóle mi nie odpowiada. W zachowaniu, ruchach i wypowiedziach jest spowolniały jak pijany lemur.

Zuzanna miała własne obserwacje i chętnie dzieliła się nimi z Salomonem. 

– Nie dalej jak wczoraj rozmawiałam z moją sąsiadką. Powiedziała mi wprost, jakby nie rozumiała, że to coś nienormalnego:

– Musiałam ugotować wodę po raz drugi i trzeci, bo piszą, że woda gotowana jeden raz to trucizna. Po pierwszym gotowaniu trzeba gotować od nowa. Pokłóciłam się o to z mężem bo naskoczył na mnie.

– Opowiadasz bzdury – powiedział. – Zajmuj się czym poważniejszym, kobieto, niż słuchaniem kretynów w programach o gotowaniu i praniu na sucho. Świat nam się wali na łeb, bo zużywamy za wiele energii, a ty wodę gotujesz kilka razy! Zdajesz sobie sprawę, ile ty marnujesz energii elektrycznej?

Odc. 32 Nawyki

Zmiany zachowań ludzi wywołane przez wirusa nurtowały Erazma. Miał dużo czasu, aby o tym myśleć i zastanawiać się, dokąd to wszystko zmierza. Swoimi obserwacjami dzielił się chętnie z Salomonem.

– Ludzie się pogubili. Wiele czynności wykonują w sposób przesadny, czasem zupełnie niepotrzebnie. Widzę to każdego dnia na własne oczy. Siostra mego ojca, Nadia, uważnie śledzi zachowanie członków rodziny i wypatruje ich niewłaściwych zachowań. Widzi je wszędzie. Mam wrażenie, że prześladują ją jakieś złe wspomnienia. Wczoraj zdenerwowała się i powiedziała ojcu:

– Popatrz jak nabrudziłeś na podłodze.

Ojciec patrzył ale niczego nie dostrzegł. Dopiero jak się schylił, zauważył ledwo widoczny ślad obuwia i kilka ciemnych okruchów obok. Nie ulegało wątpliwości, że to on był sprawcą, bo wchodząc do mieszkania od razu nie zdjął butów, w których był na dworze. Nie chcąc denerwować siostry ani siebie takimi drobiazgami, wziął do ręki wilgotną szmatkę, aby przetrzeć podłogę w miejscu, gdzie pozostał ślad obuwia. Nadia nie pozwoliła mu na to.

– Tylko jeszcze rozmażesz! – ostrzegła rozeźlonym głosem. – Sama to zrobię, bo ja to zrobię dobrze. Ojciec poczuł, że znowu zawinił.

Wiem, że w innych domach dzieje się podobnie. Ludzie szukają czegokolwiek, czego można by się trzymać, jakichś dawnych nawyków, dobrych czy złych, to nie ma znaczenia.

Erazm obserwował, jak bardzo ludzie się zmienili. Zastanawiał się nad przyczynami i wymyślił sobie teorię. Wyjaśnił ją Salomonowi.

– Ludzie zdziwaczeli, zamknęli się w sobie. Nie zdają sobie sprawy, że nastała nowa epoka, która się rozwija. Tkwią w przeszłości w postawach, nie pasujących do nowej rzeczywistości.

Podjął obserwacje, rozmawiał i czytał doniesienia medyczne i naukowe. Po kilku dniach uznał, że nie były to całkiem nowe zjawiska. Do starych problemów dołączyły nowe.

Odc. 33 Prezydent i premier

Społeczeństwo oczekiwało wystąpienia kogoś ważnego, kto przemówiłby, przedstawił sytuację, wyjaśnił, co się stało i wlał trochę otuchy w serce narodu. Z urzędu wystąpił prezydent Jonasz Dyga zwany powszechnie Lambrekinem, wcześniej mało angażujący się w sprawy państwowe inne niż polityka zagraniczna i sport, jego ulubione hobby, które nazywał konikami. Prezydent przemawiał na Placu Defilad. Hasłem jego przemówienia było „Totalne odrodzenie”. Lubił używać mocnych słów.  Na trybunie obok prezydenta po prawej stronie stał Leon Bury, po lewej premier Chudy i kilku jego ministrów.

– Największy cios zadany nam przez wirusa Dracula i kolejne fale epidemii, to unicestwienie połowy naszego społeczeństwa i zdewastowanie psychiki drugiej jego połowy, której udało się przeżyć. Powiem wam szczerze, najszczerzej jak umiem, nazwę to po imieniu: klęska demograficzna i deformacja psychiczna to prawdziwa masakra. Ja sam czasem czuję się nieswojo, jakbym był w cudzej skórze, a przecież jestem tym samym prezydentem, co poprzednio.

Zaraz po prezydencie zabrał głos profesor Zybe, doradca i rzecznik prezydenta. Prezydent wypchnął go, aby wzmocnił jego słowa.

– Nie ma wśród nas już ludzi normalnych, każdy nosi w sobie jakąś aberrację. My, obecni tutaj na sali, naukowcy, mamy szczęście, że zachowaliśmy samoświadomość i potrafimy to nazwać.

Nie umiejąc odnaleźć się w pełni w nowej rzeczywistości rząd zajął się badaniami, sondażami, ocenami i dyskusjami. Podjęto je na wielką skalę. Najpierw prowadzono sondaże dla ustalenia, jaka jest skala deformacji społeczeństwa, potem określano ich zakres i obszary występowania.

W gabinecie premiera odbyła się narada z rządowym zespołem doradców potocznie zwanym Think-Tankiem Chudego. Rozmawiano w warunkach prawie polowych, ponieważ gabinet premiera był w przebudowie. Brak było mebli, stół był podparty krzesłem z oparciem przyciętym do wysokości blatu.

– To nie tylko wygląda nienormalnie. To jest nienormalne – pomyślał premier, odchrząknął i od razu przemówił, aby nie dać się sprowadzić na manowce złym myślom.

 – Przejrzałem wasz raport wstępny. Jest trochę przydługi i nużący. Ważne jest, jakie wnioski z niego wynikają. Nie mamy czasu, aby dyskutować szczegóły, proszę więc o streszczenie wniosków. Bardzo się spieszę – premier nie ukrywał zdenerwowania. Przypomniał sobie, że jego prywatna psycholożka doradzała mu, aby wyrzucał z siebie wszystkie złe uczucia.

Odc. 34 Think Tank 

Denerwowanie się stało się modne w sferach władzy. Pokazać, że pracuje się pod presją i ma się ambitne cele, było w dobrym stylu.

– Takie zachowanie jest „en vogue” – twierdziła wizażystka, zajmująca się wizerunkiem publicznym premiera. – Proszę koncentrować się na sobie, panie premierze, nie na otoczeniu. Ci, którzy pana otaczają to tylko statyści. Mówiąc prosto z mostu, bez zahamowań, pokazując swoje uczucia, tworzy pan wizerunek człowieka silnego i zdeterminowanego. Nie jest ważne, co pan mówi, ale jak to pan mówi. W czasach, kiedy umysły ludzi błądzą we mgle, społeczeństwo „en masse” ceni wyrazistych przywódców. Najważniejsza jest twarz, żelazna maska, ostry wzrok, sięgający w dal i w przyszłość, ton głosu silny jak dzwon. To co mówię, brzmi niezwykle, ale jest skuteczne w czasach aberracji, kiedy ludzie oczekują i potrzebują silnego przywódcy. Władcy, który nimi wstrząśnie i poprowadzi do szczytnych celów.

Premierowi odpowiedział przewodniczący think-tanku, starszy, nieco zgarbiony mężczyzna, wyglądem i zachowaniem przypominający zmęczoną kobietę z nierównymi brwiami. Miał opadające ramiona i skórę na rękach białą jak śnieg.

– Wygląda jakby je trzymał kilka lat w mydlinach. Przypomina praczkę na przymusowym urlopie po śmierci męża – pomyślał premier z niechęcią. Nie lubił takich postaci.

– Najpierw skala zmian, panie premierze. Według sondaży około połowy naszego społeczeństwa to ludzie z zaburzeniami psychicznymi.

– Powszechnie nazywają ich czubkami lub psycholami – odezwał się spokojny głos z głębi sali.

– Ma pan bogatą wiedzę. Może i ma pan rację, ale to nie są przyzwoite określenia, zwłaszcza w ustach naukowca – żachnął się premier. – Nie ma potrzeby szydzić z ludzkiego nieszczęścia.  

Przewodniczący think-tanku kontynuował.

– Mamy pogłębioną analizę sytuacji. Lista problemów i wyzwań jest długa. Dużo dłuższa niż można by pomyśleć. Na pierwszy plan wysuwają się depresja, nietypowe zachowania, białe plamy pamięci o tym, co zaszło, cukrzyca. Poza tym notuje się, na szczęście rzadziej, różnego rodzaju uczulenia i alergie, zachwiania równowagi. Wysoka jest liczba samobójstw. Seks i erotyka uległy daleko idącej degradacji; prawdopodobnie jest to sprawa osłabienia systemu hormonalnego. Powszechna jest nieruchawość i otyłość. Wynikają one z braku ruchu na świeżym powietrzu oraz objadania się.

– Co pan sugeruje, panie profesorze? Od czego zaczniemy? Pilnie potrzebujemy osiągnięć. Cywilizacja nas zawiodła, nie spełniła się. Musimy się ratować.

– Opracowaliśmy propozycje wstępne, ale nie jestem przygotowany do ich przedstawienia. Sądziłem, chyba słusznie – przewodniczącemu lekko zadrżały ręce i twarz się zaczerwieniała – że zechce pan wraz ze swoimi ministrami zagłębić się w szczegóły raportu, aby w pełni zrozumieć, w jakim miejscu znajdujemy się jako społeczeństwo. To bardzo ważne.

Odc. 35 Odprawa

Premier wydawał się niewzruszony w swoim zamiarze zachowania spokoju. Postanowił zignorować słowa mówiącego, uznając je za nieudany test jego cierpliwości.

– Pozostanę spokojny jak płyta nagrobna wobec pańskiej propozycji – jego własne słowa go zaskoczyły. – Przepraszam, że tak mówię, ale wciąż myślę o milionach ofiar epidemii. Musimy wszyscy wyrwać się z tego nastroju. Obrócił głowę w okienku przewodniczącego Think Tanku:

– Na kiedy będzie pan ostatecznie gotowy z propozycjami? Proszę sformułować je jak najzwięźlej, bardzo krótko. Zdaję sobie sprawę z tego, że macie państwo do wykonania jeszcze masę roboty, ale my, klasa polityczna, ludzie czynu, nie mamy tego luksusu, aby zastanawiać się zbyt długo. Musimy szybko podejmować decyzje. Energiczne działanie to nasz priorytet – premier myślał jeszcze chwilę, szukając w głowie jakiegoś zręcznego sloganu dla podsumowania, nic zgrabnego nie przyszło mu jednak na myśl.

– Będziemy gotowi za trzy dni, w piątek – w głosie profesora słychać było ton obrażonego człowieka. – Na którą godzinę zadysponuje pan spotkanie? I gdzie ono się odbędzie?

Za plecami premiera ukazała się głowa jego sekretarza. Przylizane włosy nadawały mu służalczy wygląd a wąska twarz upodobniała do lisa. Nie był lubiany przez otoczenie; premier Chudy cenił go za jego lojalność, pracowitość i pomysłowość.

– Umówmy się, panie profesorze, Tutaj, w tym samym miejscu, o tej samej godzinie jak dzisiaj, tylko nie za trzy dni, ale jutro. Pański zespół musi pracować przez całą noc, nic na to nie poradzimy.

Sylwetka zmęczonej praczki jeszcze bardziej uwidoczniła się w przewodniczącym think-tanku. Profesor popatrzył niepewnie na swoich współpracowników. Ich twarze pozostały obojętne.

– Czyli jutro, o godzinie dziesiątej rano. Tutaj, w tym samym pokoju? – upewnił się przewodniczący.

– Dziesiąta zero-zero. Punktualnie. Jak nożem uciął – ironicznie dodała kobieta o bujnych włosach i lekko zaczerwienionej twarzy. Była wiceprzewodniczącą zespołu, osobą ustosunkowaną, pozwalającą sobie na drobne szyderstwa wobec premiera i jego współpracowników.

– Punktualnie jak w garnku szwajcarskim. Przepraszam, jak w zegarku szwajcarskim – dodał ktoś jeszcze.

Nikt się nie zaśmiał. Premier uznał zachowanie członków rządowego think-tanku za potwierdzenie prawdziwości teorii o zmianach psychicznych społeczeństwa. Wszyscy naukowcy wydali mu się nagle jednakowi.

– Jajogłowi sceptycy. Błyszczące oczy, przygarbione sylwetki i głowy nabite wiedzą w takiej ilości, że sami się w nich gubią – pomyślał z niechęcią.

Premier powstrzymał ręką swoich ludzi, aby goście mogli wyjść pierwsi. Opuszczając gabinet gęsiego, żegnali się kiwnięciami głowy.

– Musimy dawać innym przykład, jak się zachowywać w nowych warunkach – wyjaśnił współpracownikom, kiedy już goście wyszli. – Myślę o zorganizowaniu szkoleń w zakresie nowego savoir-vivre. Nie mam jeszcze tylko nazwy.

-Savoir-vivre nowych czasów. To tytuł uniwersalny, każdy go zrozumie – zaproponował sekretarz, usłużnie otwierając drzwi przed zwierzchnikiem.

Odc. 36 Szkoła i dzieci

Wiktor Cichy wznowił zarzuconą w okresie letargu praktykę spotkań dyskusyjnych przy krawężniku na osiedlu Aura. Osiedle traktował jak miniaturę kraju. Od północy znajdował się zbiornik wodny, od południa pagórek z ogródkiem zabaw dla dzieci, od wschodu płaskie, porośnięte chaszczami nieużytki, od zachodu uporządkowany i zabudowany teren. Swoją działalność uznawał za powołanie społeczne; mógł je pełnić z powodzeniem będąc na emeryturze i dysponując dużą ilością czasu.

– Trzeba rozruszać społeczność osiedlową. To obowiązek obywatelski, konieczność – mawiał, motywując tym przypomnieniem przede wszystkim siebie.

Na osiedlu Aura nazywano go także Ekscentrykiem i Odmieńcem. Reagował na to spokojnie:

– Nie przeszkadza mi to, bo takie mamy czasy: dywersji słownej, pomylonych pojęć, oszołomienia intelektualnego, zdeformowanej etyki. Wirus i kolejne fale epidemii potężnie namieszały ludziom w głowach. Trzeba ich ratować przed nimi samymi. Niektórzy osobnicy posuwają się tak daleko w swoim zachowaniu fanaberycznym, że oskarżają siebie samych o niegodne postępowanie, zbrodnię czy szaleństwo. Znam takie przypadki.

Kiedy sąsiad go poprosił, aby pokazał choćby jeden przykład, Wiktor powołał się na Józefa N. Nie chciał podać jego nazwiska, co poważnie osłabiło wiarygodność jego argumentu.

Wiktor rozlepił afisze zarządzając pierwsze spotkanie na godzinę jedenastą następnego dnia. Pięć minut przed czasem był już na miejscu. Poczekał do jedenastej pięć.  

– Dziś będziemy dyskutować o dezorientacji współczesnego człowieka. Dokładny temat to: „Czy jesteśmy zagubieni psychicznie w czasie i w przestrzeni?”. Ostatnio słyszę, jak ludzie powtarzają te same słowa:

– „Jesteśmy na samym krańcu przylądka wieków. Wczoraj umarły czas i przestrzeń”. Jest to jawne nadużycie, ponieważ to hasło pochodzi z Manifestu Futuryzmu ogłoszonego w 1909 roku, mającego rozpocząć rewolucję kulturalną. Wierzą w nie tylko ci, co nie znają historii myśli społecznej oraz ci, którym kilka fal epidemii tak utłukło rozum w głowach, że już nie potrafią myśleć inaczej, bardziej twórczo, znaleźć w swojej wyobraźni ziemi uprawnej, bogatej, na której mogliby wyhodować nową rzeczywistość. Ci z ubitymi myślami pozostali zamknięci w ciasnocie swoich kościołów, skostniałej wiary w Boga, pokoju partyjnego czy wypowiedziach ulubionych aktywistów, łżących w telewizji, w gazetach, na portalach internetowych oraz na wiecach partyjnych. Wszystkie te sytuacje przypominają mi zatęchłe klatki schodowe ponurej przeszłości.

– Mówi o ludziach, którzy dali się zaszufladkować – komentowali sąsiedzi z osiedla Aura, otwarci na rzeczywistość. – Niech Bóg będzie z nimi. Oni są już straceni. Musimy poczekać, aż ich czas przeminie.

Wiktor nie komentował tych wypowiedzi, tylko rwał naprzód ze swoim przekazem.  

– Poczucie zagrożenia i obcości pcha się do miast i wsi wszystkimi bramami, furtkami i dziurami w płotach. Widzę je wszędzie. Często zaczyna się ono całkiem niewinnie – podjął Wiktor, korzystając nadal z notatek. Widząc zainteresowanie tematem, po chwili mówił już z głowy.

– Najbardziej zagrożeni aberracją są najmłodsi. Ostatnio przypadkiem widziałem film dla młodzieży zatytułowany „Przysłowia”. Miał prostą fabułę. Chodziło o wiejską szkołę, w której dzieci ćwiczą i rozwijają wyobraźnię przypominając sobie przysłowia i tworząc własne. Przysłowia są notowane w zeszytach, wypisane na ścianach i tablicach, wszędzie można też znaleźć ich ilustracje graficzne. Obejrzałem ten film do końca. Co mnie zaskoczyło, to fakt, że został on zaakceptowany przez ministra szkolnictwa. Domyślam się, że w grę musiały wejść znajomości lub łapówka, lub jedno i drugie. Producent filmu, reżyser, scenarzysta i ci, którzy go dopuścili do dystrybucji w szkołach, chyba upadli na głowę.

Odc. 37 Walka o dzieci

– To przerażający, szalony film – wyjaśnił Wiktor Cichy.

Po oczach słuchających go mieszkańców osiedla widział, że jego wystąpienie wzbudziło zainteresowanie.

– Film „Przysłowia” jest nie tylko kontrowersyjny, ale wręcz nienormalny; dzieci wcielają się w role katów i oprawców. Wyobrażacie sobie to? Gra z pozoru jest niewinna. Chodzi o przypominanie sobie i wymyślanie przysłów z wyrazami takimi jak kat, oprawca, morderca, dręczyciel, prześladowca i podobne. Są to mocne wyrazy, co według twórców filmu ma stymulować dziecięcą pomysłowość, wyobraźnię i fantazję. Nie wiem, kto zlecił i zapłacił za ten film, ale wiem, kto go reżyserował. Jego stworzenie musiało drogo kosztować, ponieważ w czasie kręcenia nastąpił tragiczny wypadek, potem drugi i trzeci, i do sądu trafiły pozwy o odszkodowania przeciwko producentowi i reżyserowi. Oskarżono ich o przekroczenie uprawnień, niedopatrzenie obowiązków służbowych oraz nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa pracy.

Wydarzenie nabrało publicznego rozgłosu za sprawą Grzegorza Koło, kierownika działu „Nowiny”, aktywnie wspieranego przez Pawła Isika, redaktora naczelnego Gazety Porannej.

– Wprawdzie sam nie mam dzieci … chyba że mam, jednakże nic o nich nie wiem … usiłował żartować Grzegorz – ale historię filmu „Przysłowia” wziąłem sobie na kieł. Dotyczy ona sporu między producentami i dystrybutorami filmów sprzedawanych dla osiągnięcia dochodu, a interesami społeczeństwa, w tym przypadku dzieci i ich rodziców. Producenci i dystrybutorzy bronią film „Przysłowia” na zasadzie konstytucyjnego prawa do wolności wypowiedzi i swobody artystycznej. Wyjaśnia to, dlaczego nie możemy zakazać pokazywania tego filmu w szkołach. To wielkie wyzwanie, ponieważ nie jest łatwo udowodnić związek między treścią filmu a jego wpływem na psychikę ludzką. Dlatego dołączam się do walki o szczęśliwe dzieciństwo. Ratujmy dzieci!

Ratowano dzieci czytając im bajki mądre, szlachetne w treści, zawierające w sobie piękno, a nie bajki o smokach, potworach i wypijających krew wampirach. Taka powinna być rzeczywistość – zapisał w prywatnym notatniku Grzegorz Koło, kontestator spraw bezproduktywnych, okrucieństwa, chciwości i zwykłej ludzkiej głupoty.

W obliczu trudnej, aberracyjnej rzeczywistości, tylko jednostki najbardziej niezależne i twórcze wracały do normalności zmieniając swoje sposoby myślenia i postępowania. Rok później Grzegorz Koło pisał już o dwóch nurtach zachowań. Entuzjazmował się tym rozróżnieniem.

– Pierwszy nurt jest realistyczny ale zachowawczy: „Jest tak jak jest, zróbmy tyle, ile można zrobić, działajmy tu i teraz”. Drugi jest bardziej teatralny, przez co skuteczniejszy, ponieważ przemawia do wyobraźni; kieruje się fantazją, ucieczką do przodu, groteską, wyobrażeniami, życiem w chmurach. Jego hasło to: „Obnośmy się ze swoją prywatną radością, entuzjazmem i miłością, przedstawiajmy wirusa jako zjawisko biologiczne o malejącym znaczeniu w przyrodzie”.

Odc. 38 Redaktor i premier

Po kilkunastu miesiącach – tyle czasu zajęło społeczeństwu oswojenie się z aberracyjną rzeczywistością – ludzie zaczęli dostrzegać i uczyć się, jak nie dać się utopić w nienormalności. Nie wiadomo dlaczego nazywano ich słabeuszami. Ich poglądy i opinie przedstawiał Grzegorz Koło. Konsekwentnie umacniał swoją rolę samozwańczego kronikarza miasta i kraju. Czynił to, lawirując między oczekiwaniami czytelników a schlebianiem rządowi wspierającemu media środkami przeznaczonymi na edukację społeczeństwa w czasach aberracji.

– Ci rzekomi słabeusze, to w istocie ludzie dobrze sobie radzący. To oni, a nie kto inny, odnaleźli się w literaturze, malarstwie, gotowaniu fikuśnych potraw, pozytywnych rozmowach o dobroci, rozmyślaniach, spacerach nad wodą lub po lesie, pomaganiu innym, dłubaniu w drewnie czy przy rowerze, opiece nad dziećmi, pisaniu wierszy, a nawet prowadzeniu tramwaju tak, aby się nie wykoleił. W ten sposób unikają jałowych rozmów o niczym, bezmyślnego stukania w klawiaturę smartfonu, alkoholizmu, depresji, cukrzycy i innych chorób cywilizacyjnych.

Premier Chudy widział rzeczywistość z innej perspektywy. Dla niego aberracja okazała się bardziej bolesna i wymagająca. Szukał nie tylko własnej drogi do sukcesu, ale i drogi powodzenia dla całego państwa. Kiedy wracał do domu po znojnym dniu pracy miał jeszcze tyle siły i samozaparcia, aby dzielić się z żoną wiadomościami.

– Na ulicy widziałem członków jakiejś nowej Armii Zbawienia głoszących dobrą nowinę. Mówili, że wirus i epidemia już nam nie grożą, uległy degradacji, stały się kalekami. Ci ludzie używają dziwnych sformułowań i teorii. Twierdząc, że wirus popełnił samobójstwo, przypisują mu cechy ludzkie. To prawdopodobnie antyszczepionkowcy, a na pewno maniacy i dewianci umysłowi. Tylko utrudniają mi życie, mnie i mojemu rządowi. Chyba powinienem kazać do nich strzelać.

Premier uspokoił się dopiero wtedy, kiedy żona zaciągnęła go do łóżka. Nastrój mu się poprawił, rozgadał się ponownie.

– Tylko miłość jest rzeczywista. Ale tylko ta prawdziwa. To znaczy taka, w której pożądanie i zaspokojenie fizyczne idzie w parze z autentycznym uczuciem do drugiej osoby.

– A jaka jest prawda twojej miłości? – zapytała go żona.

Wiedziała, co jej odpowie i nie czekając schwyciła go dłonią za penisa, aby pobaraszkować. Lubiła go prowokować, wzbudzać w nim pożądanie. Nie pozostał jej dłużny.

– W taki oto sposób łączymy piękne z pożytecznym, miłość z seksem, wyuzdanie z delikatnością. Jesteśmy wspaniali! – krzyknął premier.

Nie trwało to długo. Chwilę później przypomniał sobie siermiężną rzeczywistość: w pracy ma mnóstwo nierozwiązanych problemów a opozycja i duża część społeczeństwa uważają go za łgarza i łajdaka. To wypędziło go z łóżka, wywołując grymas niechęci na twarzy żony. Zignorował jej uczucia, miał własne sprawy do przemyślenia.

Jedna myśl męczyła go w szczególności. Wracała regularnie jak oprawca, aby go nękać. Kiedykolwiek pojawiło się coś wrednego do zrobienia, co szło przeciwko zdrowemu rozsądkowi lub przyzwoitości, natychmiast zdawał sobie sprawę, że ustępując Leonowi Buremu, sprzedaje się jak prostytutka.

– Ten właściciel firm, ludzi i idei, narzuca swoją wolę innym, wynagradzając ich sowicie, kupując ich dusze i sumienia zupełnie jak kawałek kurczaka w sklepie mięsnym na rogu. – To despota, ale jest mi z nim dobrze. Muszę tylko postępować wbrew własnemu sumieniu, oszukiwać siebie. Jestem zwykłym łajdakiem – mimowolnie głośno wypowiedział ostatnie zdanie.

Żona natychmiast zareagowała.

– Co ty pleciesz?! Jesteś bardzo atrakcyjnym mężczyzną i porządnym człowiekiem. Dbasz o rodzinę i kraj, choć coraz słabiej jest z twoim libido. To ładny wyraz, nieprawdaż – usiłowała odciągnąć męża od niedobrych myśli, zagadać go, zwracając uwagę na piękno słów i powaby własnego ciała.

– Prawdaż – mruknął, zagłębiając się w swoje nieszczęście.

Znowu czuł się podle. Pomyślał, że dopada go depresja jak tysiące innych ludzi. Bał się jej. Widział, jak potrafi dewastować najsilniejsze jednostki. Najbardziej jednak męczyło go sumienie.

Odc. 39 Przyjaciel Szymon

Szymona Karolaka Salomon znał od lat. Przez długi czas – głównie z uwagi na nadmiar własnych obowiązków – utrzymywał z nim sporadyczne kontakty. Spotkał go przypadkowo po wybudzeniu się społeczeństwa z letargu. Od tego czasu rozmawiał z nim częściej, głównie telefonicznie, bo mieszkali daleko od siebie. Dużo też korespondował z nim pocztą elektroniczną. Było to wygodne. Lubił to oderwanie od rzeczywistości, ponieważ Szymon często przebywał w świecie urojeń i fantazji i co jakiś czas podsyłał mu ciekawe wypowiedzi, obserwacje, klipy video i linki.

– Nic nienormalnego w nim nie widzę. On jest trochę nienormalny, będąc z zasady normalny. To cecha aberracyjnej współczesności. Człowiek nawet nie wie, kiedy wejdzie w bagno dezorientacji – tłumaczył Zuzannie, po kobiecemu krytycznej wobec niepraktyczności człowieka.

– Szymon jest jak duże dziecko – Salomon usiłował tłumaczyć przyjaciela. – Łatwo traci z oczu i pamięci to, o czym mówił przed chwilą, widzi przed sobą ciągle jakąś nową piaskownicę, wiaderko i ciężarówkę do przewozu piasku. Albo samolot odrzutowy kierowany sztuczną inteligencją, albo wielką firmę , którą sam tworzy a potem nią kieruje z wielkim sukcesem. Ostatnio założył farmę rasowych królików, budował drogę w Kongo i pośredniczył na wielką skalę w handlu między Europą i Chinami. To nieszkodliwy marzyciel, bajarz i entuzjasta. Któregoś dnia zapomni się, nadmucha i uleci w przestworza jak balonik nucąc po drodze piosenkę o księżycu.

W istocie Szymon był bardzo inteligentnym człowiekiem, miał szeroką wiedzę, niemało podróżował, dużo czytał. Chyba nie było tematu, który by go nie interesował. Salomon usiłował zwrócić mu uwagę na ten aspekt jego osobowości, aby się trochę bardziej kontrolował.

– Masz zainteresowania encyklopedyczne. Mógłbym wybrać dowolne hasło z Encyklopedia Britannica, chyba najobszerniejszej encyklopedii na świecie, i będziesz od razu mieć coś do powiedzenia na ten temat.

W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy pojawiła się u Szymona nowa cecha. Stał się namiętnym zbieraczem przeróżnych rzeczy, przeważnie niepotrzebnych. Oczywiście sam tak nie uważał. Przyznał się Salomonowi, że reagował szybko i spontanicznie, kiedy widział tanią okazję zaspokojenia potrzeb swoich, najbliższej rodziny lub społeczności, której pomagał.

– Kiedy zobaczyłem ogłoszenie kobiety oferującej bezpłatnie dwie szafy z półkami, wszystko w bardzo dobrym stanie, od razu zdecydowałem się je zabrać. Ponieważ sam nie mam dosyć miejsca, umieściłem jedną szafę w domu córki, drugą w domu ojca. Oboje buntowali się, kiedy zobaczyli nowy mebel, ale im powiedziałem, że wkrótce go zabiorę. To ich uspokoiło.

Tak było ze wszystkim: z książkami, nieużywanym rowerem turystycznym z przerzutką, sprzętem komputerowym, narzędziami stolarskimi. Salomon widział w tym podobieństwo do uznał to za początki kleptomanii.

Szymon miał też inną, ciekawą cechę – niezwykłą skłonność do zmiany tematu rozmowy.

– Rozpoczęcie rozmowy z nim o czymkolwiek prowadzi mnie zawsze na manowce – Salomon dzielił się obserwacją z Zuzanną. – Zaczniemy mówić o zbieraniu grzybów, wspomnę, że pojechałem na grzyby moim nowym samochodem i wymieniam jego markę, on natychmiast podejmuje temat samochodu i opowiada mi, jaki mu się szczególnie podoba oraz opisuje, jaki jest fenomenalny, jakie ma osiągi i gdzie można go kupić.

0Shares

Wykład profesora Inha. Opowiadanie. 14 odcinków.

Odc. 1 Czas próby

Po miesiącach szalonej ekspansji, pozostawiając po sobie tysiące ofiar, wirus spowolnił swój zabójczy marsz. Zachowywał się jak zwycięska armia wycofująca się na odpoczynek po zakończonym podboju kraju.

Dwa lata od pojawienia się wirusa epidemia wciąż trwała. Rząd utrzymywał w mocy zasady postępowania w miejscach publicznych: noszenie maseczek i rękawiczek ochronnych, bezpieczna odległość, żadnych zgromadzeń, unikanie spotkań nawet w małej grupce, ograniczone przejazdy środkami komunikacji publicznej.

Nie wszyscy obywatele stosowali się do tych zasad. Dla kontroli niesubordynacji wprowadzono dodatkowe środki: godzinę policyjną, patrole dzienne i nocne, obowiązek zgłaszania osób podejrzewanych o to, że są zakażone, obowiązek kwarantanny, odbywanie dłuższych podróży tylko za specjalnym zezwoleniem, w końcu obowiązek szczepienia się. Zaostrzono też kary za nieprzestrzeganie przepisów. Mimo drakońskich środków ilość zakażeń nie spadała, a ilość zgonów nawet wzrosła.

Ludzie najbardziej kompetentni, lekarze i naukowcy, też ulegali tej atmosferze. „Obserwator”, najbardziej popularny dziennik kraju, przeprowadził wywiad z doktorem Emilem Łupko, ordynatorem Szpitala Miejskiego nr 2, który podpalono, kiedy odmówił przyjęcia czekających w karetkach pacjentów.

– Nie mieliśmy już ani jednego wolnego łóżka. Ludzie oszaleli. Podpalać szpital?! Po części im się nie dziwię, bot to nie jest zwykła epidemia, ale prawdziwa zaraza. Kojarzy mi się z dżumą panującą w Cesarstwie Bizantyjskim w latach 541-542. W samym Konstantynopolu umierało wtedy pięć tysięcy osób dziennie; trupy walały się na ulicach, bo nie nadążano z ich usuwaniem. Oczywiście były to inne czasy: poziom higieny był niski, panowała plaga szczurów i pcheł, roznosicieli epidemii, nie było szczepionek. Zmarło wtedy czterdzieści procent mieszkańców Konstantynopola. W sumie na świecie zmarło sto milionów osób. Kiedy o tym myślę, lepiej rozumiem podpalaczy. Oczywiście absolutnie nie akceptuję ich zachowań.

W telewizji przedstawiono teatralną inscenizację wydarzeń w Konstantynopolu. Nie została dobrze przyjęta. Reżyser tłumaczył następnego dnia.

– Był to spektakl o charakterze historyczno-edukacyjnym. Widzowie nie zrozumieli naszych intencji, potraktowali je jako wizję, tego co się zdarzy w kraju. Jesteśmy chorobliwymi pesymistami; spektakl telewizyjny traktujemy jak rzeczywistość! Jako reżysera boli mnie ta nienormalność widzenia świata. Sztuka teatralna to nie zapowiedź przyszłości. 

Roman Desiru, premier rządu, obawiał się tylko jednego: upadku zaufania obywateli do władzy, zaniku wiary, że to co robi rząd, daje efekty. Bunt społeczeństwa groził mu dymisją a nawet sądem, ponieważ oskarżano go o niedopełnienia obowiązków służbowych oraz niewykorzystanie środków, jakie miał w dyspozycji jako szef rządu. To mogło być bardziej niż tragiczne.

Odc. 2 Rozmowa

Sypialnia pogrążała się w mroku wieczoru. Roman Desiru, już w piżamie, siedział w fotelu i przyglądał się światłom za oknem, kiedy do pokoju weszła żona.

– Co u dzieci? Przywitałem się z nimi, ale nie zdążyłem porozmawiać. Nie miałem już siły, taki jestem zmordowany. Nie wiem doprawdy, jak długo jeszcze wytrzymam.

Właściwie to nie powinien pytać, ponieważ znał sytuację. Dzieci miały stałą opiekunkę i radziły sobie dobrze. Od pewnego czasu nie chodziły do szkoły z uwagi na epidemię, uczyły się zdalnie.

Udzieliwszy mężowi wyjaśnień, Anna podeszła do szafy i wyjęła nową koszulę nocną. Od dłuższego czasu nie spała z mężem. Zostawał na noc w pracy albo wracał bardzo późno zbyt zmęczony, aby cokolwiek z siebie wykrzesać. W budynku rządowym obok gabinetu miał łazienkę i małą sypialnię. Nie była tym zachwycona. 

Przez chwilę oboje milczeli. Anna nałożyła koszulę nocną i przeglądała się w lustrze. Miała za grube nogi. Zawsze ją to denerwowało. Nigdy nie pogodziła się ze sobą. Przestała myśleć o tym, kiedy popatrzyła na męża. Zadała sobie pytanie, czy jego częste zostawanie na noc w pracy nie oznacza czegoś innego niż nadmiar obowiązków. W domu był do niczego. Usprawiedliwiała go, ponieważ wszyscy czuli się podle. Epidemia nikogo nie oszczędzała, z wyjątkiem ludzi potrafiących zachowywać się beztrosko nawet na cmentarzu. Była spostrzegawcza; niektórym osobom epidemia w niczym nie przeszkadzała, podczas gdy inni popadali w rozstrój nerwowy.

Premier przerwał milczenie.

– Atmosfera ostatnich tygodni bardzo źle mnie nastraja. Czuję się osaczony. Wszyscy mają do mnie pretensje. Nikt nie czepia się ministra zdrowia, tylko mnie. Otrzymuję anonimowe pogróżki i to tak liczne, że aż trudno uwierzyć. Nazywają mnie Antychrystem, złodziejem i bydlakiem, który nie dba o zwykłego obywatela tylko o siebie i swoich kumpli. Tak to określają: kumpli!  

– Możesz chyba przyznać, że jest w tym trochę prawdy?

– Jakiej prawdy!? Czy ty oszalałaś?

Zrozumiawszy, że użyła niewłaściwych słów, Anna próbowała wytłumaczyć się.

– Nie mam na myśli tego, o co ludzie cię oskarżają, tylko o to, co rząd robi, aby zapewnić bezpieczeństwo tobie, twoim ministrom i tym waszym najwyższym dostojnikom. Nie wiem skąd ludzie o tym wiedzą, ale Zosia …

– Jaka Zosia? Nie znam żadnej Zosi – na twarzy mężczyzny pojawił się wyraz niepokoju.  

– Moja przyjaciółka Zosia – wyjaśniła spokojnie Anna. – Poznałeś ją kiedyś na przyjęciu u nas. Ruda, szczupła, mniej więcej w moim wieku. Otóż Zosia opowiedziała mi wszystko z takimi szczegółami, że przechodzi to ludzkie wyobrażenie. Zarezerwowaliście w tajemnicy cały szpital na terenie garnizonu wojskowego i trzymacie go w gotowości dla potrzeb członków rządu, prezydenta i marszałków parlamentu. Także o tym, jak luksusowo jest urządzony i wyposażony. I to, że za każdym z was jeździ nieprzerwanie karetka pogotowia z lekarzem i ratownikiem, w pełni wyposażona, gdziekolwiek się nie udajecie, nawet dla przyjemności. Bo nie powiesz mi, że tylko harujecie od rana do wieczora!

Premier zamilkł, zastanawiając się, kto mógł ujawnić tajne informacje. Były zastrzeżone tylko dla niewielkiej grupy osób. Oderwał się od tej myśli i narastającego gniewu, że ktoś z jego najbliższego otoczenia coś fatalnie spieprzył. Chciał odwrócić uwagę żony od drażliwego tematu.  

– Mam inne, ważniejsze problemy. Boję się upadku z dużej wysokości. Wszystko mi się źle kojarzy. W dzieciństwie, jak pamiętasz, spadłem z dachu stodoły na wsi, gdzie będąc jeszcze dzieckiem wyjeżdżałem na wakacje, potem miałem ten głupi upadek z konia, w końcu, na szczęście – niezbyt tragiczne – to ześliźnięcie się z mokrej ścieżki skalnej w trakcie wiosennej wyprawy w góry.

Anna pamiętała jego przeżycia; pociągnęły za sobą poważną operację nogi i półroczny pobyt w szpitalu. Przypomniała sobie też zdjęcie konia, którego oddano do rzeźni dlatego, że zrzucił z siebie męża. Było to szalone i niebezpieczne zwierzę. Nie za bardzo w to wierzyła. Skojarzyła je sobie z epidemią, której skutki zależały w dużej mierze od zachowań ludzi.

– Przepraszam cię, na chwilę wyjdę z sypialni. Przypomniałam sobie, że muszę zamówić w Internecie nowe maseczki antywirusowe i jednorazowe rękawiczki dla nas wszystkich. Nie chcę, abyś wszystko przynosił nam z pracy.

Odc. 3 Przesilenie

Po miesiącach wznoszenia się i opadania fali epidemicznej, zakazy i ograniczenia wprowadzone przez władze wyczerpały społeczeństwo. Pojawiło się poczucie nienormalności i pogłębiającego się lęku. Ludzie bali się wszystkiego: ci, którzy utracili pracę, z czego będą żyć, ci którzy ją wciąż mieli, że ją utracą, pracodawcy bali się bankructwa, konsumenci – braku zaopatrzenia w artykuły pierwszej potrzeby. Przerażenie budziła perspektywa wzrostu cen i spekulacji, uciążliwości kwarantanny i problemów ze snem. W końcu nadeszły natrętne myśli i groźby zabójczej depresji, oddzielenia od rodziny i przyjaciół i ostatecznej utraty gruntu pod nogami.

– Ludzie boją się własnego cienia. To najtrudniejszy okres w życiu naszego społeczeństwa na przestrzeni ostatnich stu lat – premier pogrzebowym głosem podsumował posiedzenie rządu.

– To znaczy, że oprócz śledzenia liczby zgonów, zakażeń, szczepień, zajętych łóżek w szpitalach i respiratorów oraz wydatków budżetowych musimy także monitorować nastroje społeczne. Zapędzony w ślepy róg człowiek jest bardziej niebezpieczny niż dzikie zwierzę – minister zdrowia uznał, że powinien podkreślić, jak jego liczne już obowiązki powiększają się dodatkowo.

– Dlaczego bardziej niż zwierzę? – niechętnie zdziwił się szef rządu.

– Bo jest nieobliczalny, przewrotny i pazerny.

Po nijakiej wiośnie, kiedy dyszące z wysiłku słońce słało na ziemię rachityczne promienie, nadeszło długo oczekiwane lato. Na dobre rozpanoszyła się zieleń i ciepłe dni. Społeczeństwo, przede wszystkim młodzi ludzie, zaczęło patrzeć w przyszłość z nadzieją.

– Nadzieja ratuje nas przed depresją i szaleństwem – pocieszali się nawzajem, coraz śmielej zdejmując maseczki, aby odsłonić twarz na słońce.

Wkrótce nastąpiło nieszczęście, którego najbardziej obawiał się premier: społeczeństwo zbuntowało się przeciw ograniczeniom i niepewnej przyszłości. Nastąpiła masowa ucieczka do przodu. Czy była ona racjonalna czy nie, nie miało znaczenia; ludzie poczuli potrzebę oderwania się od ponurej rzeczywistości. Ich nadzieję na lepsze jutro umacniały strzępy informacji: w jakimś szpitalu na drugim końcu świata zastosowano z powodzeniem jakiś lek, naukowcy instytutu badawczego Sigma, o którym nikt nigdy nie słyszał, ogłosili postęp w pracach nad nową, rewelacyjną szczepionką, ozdrowiała zarażona wirusem stuletnia kobieta przywieziona do szpitala w stanie ciężkim.

Roman Desiru przeklinał swój los. Dwa lata wcześniej stanowisko premiera wydało mu się błogosławieństwem. Nie mógł go spotkać większy zaszczyt. Teraz kamieniem młyńskim ciążyła mu odpowiedzialność za społeczeństwo żyjące w pułapce epidemii i przekonane, że to on osobiście odpowiada za jego losy. Niepokój narastał w nim nieprzerwaną falą. Efekty nie kazały na siebie czekać.

– Jesteś impotentem – oświadczyła mu zrozpaczona żona po trzeciej próbie zbliżenia, w której uczyniła wszystko, co mogła. – I już tak chyba zostanie!

Nie mogła być bardziej rozczarowana. Nic nie pomogło. Najbardziej seksowna bielizna, demonstrowanie powabów kobiecości z przodu i z tyłu, namiętne ocieranie się, stymulacja miejsc zmysłowych i pieszczoty, którymi cierpliwie go obdarzała w oczekiwaniu wzajemności.

Premier zdał sobie sprawę, że jego libido spadło poniżej zera. Cyfra ta budziła w nim przerażenie; oznaczała nicość. Był zdruzgotany.

Z uwagi na rosnącą możliwość zakażenia Desiru od tygodnia nie spotykał się bezpośrednio z członkami gabinetu. Dyskusje i wymiany poglądów odbywały się zdalnie przez komunikatory. Po otrzymaniu najnowszego sondażu opinii publicznej o nastrojach społeczeństwa, premier złapał się za głowę. Na ekranie widział trzynaścioro członków swego gabinetu.

– Wiara ludzi w przyszłość przeszła z fazy głębokiego pesymizmu wprost do optymizmu. Czy oni oszaleli? Patrzeć z nadzieją w przyszłość, kiedy wirus nie zmniejsza swego śmiertelnego żniwa? Zróbcie coś do diabła w tej sprawie, bo oszaleję! Jesteście ministrami! To wy dysponujecie ludźmi, technologią, funduszami i innymi środkami!

Ramona Trudo, matka dwóch córek i babka pięciorga wnucząt, z niechęcią obserwowała letni rozkwit nadziei. Była kobietą aktywną, szczyciła się tym. Oglądając telewizję, czytając newsy, rozmawiając przez telefon z rodziną i przyjaciółmi, analizując wypowiedzi fachowców na temat epidemii, uważała entuzjazm za przedwczesny i nieuzasadniony. Jego pojawienie się zbiegło się w czasie ze zmianą pogody: nijaka i mdła, niezbyt ciepła wiosenna pogoda przekształciła się w ciągu dwóch dni w prawdziwe lato, kiedy rozjuszony upał łagodziły jedynie błogosławione skrzydła wiatru od strony koła polarnego oraz noc.

Ramona wyobraziła sobie wykres: oto letnia pogoda i nastrój optymizmu wyprzedzają wirusa pnącego się wężowatymi ruchami mikroskopijnego ciała na wyżyny zarazy.

– Wygląda to tak, jakby diabeł ustawił po obu stronach domu dwie drabiny, aby upowszechniać fałszywy obraz nadziei – Ramona tłumaczyła starszej córce Katerinie, bardziej martwiącej się o związanie końca z końcem niż o zagrożenie wirusem. – Z jednej strony dachu lezie sobie wirus, rozkudłany osobnik w płaszczu uszytym z miliarda lepkich przyssawek, z drugiej wspina się po drabinie dziewczę takie jak ty opromienione słoneczną pogodą z wiankiem pachnących kwiatów na głowie. Przecież to urojenie, ta przedwczesna wiara w lepsze jutro! A ludzie w to wierzą! Co za barany!

Dla rozładowania goryczy na głupotę bliźnich Ramona z całą siłą uderzyła packą w muchy tłoczące się przy odrobinie rozlanej słodkiej kawy na stole, tworząc na obrusie obrzydliwą czerwono-czarną masę.

Odc. 4 Zmiany

Katerina coraz częściej denerwowała się rozmawiając z matką. I tym razem nie uniknęła irytacji. Miała poczucie konfrontacji pokoleń.

– Mamo! Zrozum ich. Ludzie potrzebują nadziei, wiary w przyszłość, nawet jeśli nie jest ona całkiem różowa. Są zmęczeni nieprzerwanym siedzeniem w domu, chodzeniem w maseczkach i rękawiczkach, myciem rąk i dezynfekcją wszystkiego, co ich otacza, osaczeni niepewnością, co jeszcze może się złego wydarzyć.

– Są beznadziejnie naiwni. Wierzą w raj, gdzie kwitną drzewa wydające owoce bez robaków. Człowiek musi być realistą, nie zwariowanym marzycielem. Mimo powolnego odwrotu epidemii, nikt nie może mieć pewności, że wszystko zmieni się na lepsze. Będziemy już stale zagrożeni epidemią. Musimy nauczyć się sztuki akceptacji tego zagrożenia. Niepewność będzie się czaić za każdym rogiem. Ty też musisz to zrozumieć!

Katerinę denerwował dojmujący realizm matki. Nie znosiła jej arogancji wobec inaczej myślących ludzi. Widziała arogancję nawet w jej ubiorze, schludnym, wykonanym z dobrego materiału, zapewniającym wygodę, lecz ukrywającym jej fizyczną atrakcyjność, obniżającym jej kobiecą wartość. Rozmawiała o tym z Albertą, młodszą siostrą.

– Ona postępuje tak, jakby specjalnie chciała ukryć, że jest wciąż kobietą atrakcyjną.

Mimo urodzenia i wychowania dwójki dzieci Trudo zachowała kształtne piersi, powabną twarz i ogólną urodę. W duchu Katerina jej tego zazdrościła. Zżymała się na siebie z tego powodu.

– Zazdrościć własnej matce, że jest atrakcyjna seksualnie? Co za absurd!?

W ostatnich dniach nie czuła się najlepiej. Zwalała to na epidemię, atmosferę niepokoju i napięcia. Traktowała wirusa jak żywą, świadomą i myślącą istotę. Był dla niej potworem, bezwzględnym i wyrachowanym, czającym się za rogiem każdego budynku, aby przerażać ją swoją niewidoczną obecnością.

Czerwcowe słońce rozkręciło mieszkańców miast. W powietrzu wisiała pozytywna nerwowość. Ludzie przestali przestrzegać zasad bezpieczeństwa. Zdejmowali maseczki i rękawiczki, podchodzili blisko do siebie, a nawet się obejmowali na przywitanie i pożegnanie. Kiedy im przypominano zasady bezpieczeństwa, odpowiadali:

– Po co nam to wszystko przy tak pięknej pogodzie. Mamy dosyć noszenia na twarzy kawałka materiału utrudniającego oddychanie.

Pojawiły się argumenty, odrzucane przez lekarzy, że od noszenia maseczki dłużej niż godzinę można dostać grzybicy płuc.

Ludzie starsi czuli się zagrożeni. Emeryt stojący w kolejce do kasy w supermarkecie głośno wyraził opinię, że ludzie wbrew zasadom nie noszą maseczek ochronnych. Wyśmiano go. Resztki niepokoju, że wirus wciąż zagraża, skutecznie niwelowała bogata oferta wakacyjnych rozrywek. Do ośrodków wypoczynkowych wracali stali goście, a na ulice i place piosenkarze, zespoły muzyczne, tancerze i performerzy.

Przestano przestrzegać zakazu nabierania samemu sobie na talerz potraw w samoobsługowych barach i restauracjach. Obsługa klienta zapominała o własnym bezpieczeństwie, pracując bez maseczek i rękawiczek. Tydzień nadzwyczajnej pogody na początku lipca spowodował, że ludzie całkiem się zbiesili. Obserwator zamieścił na pierwszej stronie alarmujący artykuł:

– Młodzi ludzie przestawili się jak zwrotnica kolejowa, kierując pociąg w zupełnie inną stronę. Nikt nie chce mówić ani słuchać o tym, jak jest, ale o tym, jak będzie. Tematem jest tylko przyszłość. Ludzie wypowiadają się o niej otwarcie, głośno i z taką namiętnością, że stało się to obsesją. Stawiają żądania. Niby dorośli, a zachowują się jak dziecko żądające od matki zabawki, natychmiast, bo inaczej zaniesie się płaczem pod niebiosa. Do czego zmierza ta fala entuzjazmu?

Odc. 5 Wiec i narada

Na placu Wielkiej Nadziei odbył się wiec zorganizowany przez Awangardę Przyszłości i Nową Falę, organizacje promujące nowoczesne myślenie o ochronie środowiska, czystej wodzie, powietrzu, ziemi i energii.

Przemawiali przywódcy organizacji, stawiali żądania władzom kraju.

– Pokażcie nam obraz przyszłości. Możliwie bliskiej, ale i dalszej, bo to już nie epidemia, ale niepewność nas zabija. Potrzebujemy i żądamy konkretu, wyobrażenia, dokąd zmierza nasz kraj.

Głośnego poparcia udzielały demonstrującym organizacje Femina i Kobiety Razem, uznające, że to niewiasty poniosły największy ciężar walki z wirusem, wypełniając z poświęcaniem obowiązki pracy, opieki nad dziećmi, osobami starszymi, niepełnosprawnymi i chorymi.

Manifestanci wkrótce pojawili się przed siedzibą rządu. Tym razem nie krzyczeli, tylko w milczeniu trzymali wzniesione w górę zaciśnięte pięści. Policja obawiała się rozruchów i wcześniej otoczyła budynek kordonem ludzi i pojazdów. W nocy na ścianie budynku rządowego, gdzie mieściły się gabinet premiera i dwa ważne ministerstwa, mimo obecności ochroniarzy, pojawiły się napisy.

– Łajdacy! Żądamy prawdy o przyszłości. Co przed nami ukrywacie?

Następnego dnia presja tłumu się wzmogła, kontynuowano okrzyki, stawiano żądania.

– Desiru! Ty tchórzu! Czego się boisz? Nie umiesz poradzić sobie z wirusem to przynajmniej pozwól nam na optymizm. Nie damy się stłamsić!

Premiera nie bolały epitety pod jego adresem, był do nich przyzwyczajony, tylko żądania odważnego, otwartego podejścia do wirusa i epidemii.

– Optymizm stał się towarem. Wszyscy chcą go nabyć i wypełnić się nim po brzegi. Traktują go jak francuski szampan – pisał „Obserwator”, najbardziej popularny dziennik w kraju.

– To jawny i niebezpieczny bunt. Ludzie żądają wiedzy o przyszłości i zapewnienia, że będzie ona lepsza – niepokoił się premier na spotkaniu z gabinetem. – Chcą kraj puścić na żywioł.

Presja na rząd była ogromna. Trzeba było coś zrobić w tej sprawie. Konieczne były działania zapobiegające rozruchom i anarchii. Premier zwołał pilną naradę. Zmienił zasady. Nie było to spotkanie online, ale bezpośrednie. W gabinecie zjawił się pełen komplet ministrów, wszyscy w maseczkach i rękawiczkach ochronnych. Otworzono jedno okno, ustawiono i włączono silny wentylator wywiewowy. Nikt nie ukrywał zaniepokojenia.

– Najgorsze są baby. Gotowe zajeździć człowieka jak starą szkapę. Moja żona nie daje mi spokoju. Kiedy wreszcie przedstawicie nam choćby skrawek nadziei? Chcemy słyszeć coś pozytywnego, a nie tylko o wirusie i o tym, ile ludzi zachorowało i ile umarło!

– Co ci przeszkadza, że kobieta sobie pogada? – rzuciła minister administracji, Anna Waga. Twarz jej się lekko zaczerwieniła.

Zapytany zawahał się. Patrzył w dół na czubki swoich niepastowanych od dawna pantofli.

 – Żona nie chce iść ze mną do łóżka. Odmawia mnie i sobie tej przyjemności.

Nikt się nie zaśmiał ani nie skomentował nieoczekiwanego wyznania. Zapadło wymowne milczenie.

Rząd musiał zareagować i zareagował. Odbyła się burza mózgów, chaotyczna, ale skuteczna. Przedstawiono propozycje i podjęto decyzje.

– Nie będziemy dłużej chować głowy w piasek! – Desiru poczuł ulgę, kiedy to powiedział. Coś się w nim zbuntowało. Wyprostował się. Przez chwilę myślał, że chciałby zobaczyć się w lustrze, ale nie było na to czasu. Wezwał sekretarkę i wydał polecenie:

– Proszę podać alkohol. Musimy to uczcić. Tylko pośpiesz się, bo nie mamy czasu.

Rozdzwoniły się telefony. Każdy miał jakąś rolę do wypełnienia. W ciągu kilku godzin przeprowadzono konsultacje z wirusologami, radą lekarską, szefem policji, politologami i specjalistami public relations. Późnym wieczorem Roman Desiru zorganizował konferencję prasową, aby złożyć ważne oświadczenie.

– Rząd w trybie natychmiastowym zleci opracowanie scenariusza zdarzeń związanych z wirusem i epidemią w perspektywie najbliższych lat. Opracuje go wybitny ekspert profesor Steffen Inha ze Szwecji i dokona publicznej prezentacji.

Odc. 6 Zlecenie

Po zakończeniu wyjaśnień premier skinął głową swemu rzecznikowi prasowemu, że może przyjmować pytania od zebranych dziennikarzy i reporterów. Ze wszystkich stron podniosły się ręce. Desiru nagle postanowił zmienić dotychczasową praktykę unikania kłopotliwych pytań. Poprosił tylko rzecznika, aby notował, kto i o co pyta.

– Musimy przygotować się na najgorsze. Przewiduję trudne czasy – wyjaśnił, kiedy ten spojrzał na niego pytająco. – Jeśli teraz nie podejmiemy wyzwania, to wkrótce będzie jeszcze gorzej. Po konferencji zrób mi listę dziennikarzy najbardziej krytycznych wobec rządu. Są tutaj tacy, co regularnie szukają konfrontacji. Będą ją mieli!

– Panie Premierze! Czy jeden człowiek, nawet najwybitniejszy naukowiec, poradzi sobie z takim wyzwaniem? Opracowanie scenariusza wydarzeń dla całego kraju na rok czy dwa to przecież praca dla kilku dużych zespołów ludzkich.

Czekając na zakończenie wypowiedzi, premier z niechęcią przyglądał się mężczyźnie. Był niewielkiego wzrostu, jego drobną twarz zakrywała czarna maseczka z białym emblematem. Ubrany był w podniszczoną skórzaną kurtkę, spodnie dżinsowe i czarne pantofle z żółtawymi sznurówkami.

– Wygląda, jakby wybrał się na przechadzkę z psem do lasu – to była pierwsza myśl Desiru. Prawie natychmiast zmienił zdanie i pomyślał, że przypomina dorożkarza, który zszedł z kozła na postoju, aby nakarmić konia obrokiem. Pytanie uznał za naiwne. Nie znosił takich pytań, miał poczucie, że kwestionują jego zdrowy rozsądek, jego decyzje. Nie starając się nawet zachować pozorów uprzejmości wyraził myśl, jaka akurat przyszła mu do głowy.

– Steffen Inha … profesor Steffen Inha … w małym palcu ma większą wiedzę niż dziesięciu innych ekspertów w swoich głowach. Niech mi pan wierzy.

Następnego dnia zespół wyznaczony przez premiera omawiał zakres i tematy zlecenia dla profesora, czy powinien to być jeden scenariusz, kilka scenariuszy, prognoza czy też raczej szersze rozważania na temat przyszłości. Dopiero po dwóch dniach uzgodniono treść zlecenia. Miał to być godzinny wykład wspomagany pokazem prognoz rozwoju wirusa i epidemii oraz ich skutków społecznych

Nie obeszło się bez publicznej krytyki także samego profesora. Opozycja nazwała go zasuszonym staruszkiem bez odrobiny energii i zarzuciła mu brak bezstronności. Pojawiły się niewybredne oskarżenia, że to lewak, mason, bezbożnik i ortodoksyjny Żyd. Była w tym głównie ironia, szyderstwo i niechęć do rządu.

– To są argumenty podobne do gryzienia się we własną rękę z tego powodu, że nie przyniosła szklanki wody – odpowiadali przedstawiciele partii rządzącej.

Ustalono termin publicznego wykładu profesora Inha. Miał odbyć się za dwa miesiące w sali bankietowej Pałacu Ślubów w Kornie, miejscowości, gdzie nie zanotowano ani jednego przypadku zakażenia wirusem. Wykład miał być transmitowany przez telewizję na cały kraj.

Dwa tygodnie przed wykładem pojawiły się w Internecie fragmenty materiałów przygotowanych przez profesora. On sam zadzwonił w tej sprawie do premiera.

– Chciałem, aby pan pierwszy o tym się dowiedział, nie z mediów, ale ode mnie. Nie wiem, co o tym sądzić, podejrzewam kradzież lub sabotaż.

Nie była to miła rozmowa. Premier mówił podniesionym głosem, czuł, jak mu drżą ręce. Nie znosił tej słabości; to go jeszcze bardziej zdenerwowało. Zarzucił profesorowi brak należytej dbałości o zachowanie tajemnicy. Rozmówca bronił się, że ujawniając autora opracowania rząd niepotrzebnie skierował na niego uwagę swoich wrogów i hakerów.

– Spotkała mnie masa niezasłużonej krytyki ze strony pańskich oponentów. Materiał nad którym pracowałem to gratka dla potencjalnego szantażysty. Także dla kogoś, kto chciałby obnażyć nieudolność rządu, który otwarcie i niepotrzebnie ujawniania źródło, gdzie powstaje informacja krytyczna dla bezpieczeństwa kraju.

Premier poprosił profesora o zdementowanie informacji o przecieku materiałów z jego komputera do mediów internetowych. Profesor odmówił. 

– Mam swoją reputację i wiarygodność. Nie będę kłamać. Nie chcę znaleźć się na śmietniku naukowców, którzy przestali być wiarygodni – był wściekły na premiera za jego sugestię.

Wykład stracił sens. Obydwaj mężczyźni myśleli gorączkowo, jak wybrnąć z nieoczkiwanego kłopotu.

Po skończonej rozmowie, nie krępując się obecnością sekretarki, premier wyrzucił z siebie głośno:

– Kurwa mać! Jeszcze tego mi brakowało. Że też musiał przyjść mi do głowy taki nieudacznik! 

O przecieku stało się głośno. Spekulowano, kto to mógł zrobić i w jakiś sposób. Szwedzka policja przeprowadziła śledztwo. Okazało się, że sprawca włamał się do komputera profesora i przejął partię przygotowywanego materiału. Nie wiadomo, jak obszerny był to materiał. 

Odc. 7 Włamanie

Profesor Inha nie umiał przekonująco wyjaśnić włamania na swój komputer i kradzieży materiałów. Sprawa była o tyle kłopotliwa, że stawiała pod znakiem zapytania ważną, przygotowywaną na oficjalne zlecenie prezentację za granicą. Inha rozmawiał o tym kilkakrotnie z premierem Desiru. 

– Nie nam pojęcia jak to się stało. Nigdy z czymś takim nie miałem do czynienia. Moje materiały są doskonale chronione przed kradzieżą w prosty ale niezwykle skuteczny sposób. Wszystkie pliki związane z wykładem trzymałem na innym komputerze niepodłączonym do Internetu. Nie ma mowy, aby ktoś mógł je stamtąd ukraść. Jedyna możliwość, kiedy coś nieprzewidzianego mogło się zdarzyć, to czas podłączenia przeze mnie pendrajwa do komputera z dostępem do Internetu po to, aby przekopiować z niego i wysłać emailem materiały. Trwało to prawdopodobnie nie dłużej niż trzy minuty, tylko tyle, ile potrzebowałem, aby wybrać kilka plików i wysłać je przyjacielowi w celu zaopiniowania. Powtórzę, to mogło trwać nie dłużej niż kilka minut. Podejrzewam, a właściwie spekuluję, bo nie znam się na tym za bardzo, że być może w tym właśnie czasie mój komputer został zainfekowany jakimś koniem trojańskim czy czymś podobnym. Mam na myśli złośliwe oprogramowanie, które zidentyfikowało na podstawie słów kluczowych, haseł lub jakichś oznaczeń, że są to materiały związane z moją prezentacją dla państwa i dokonało ich przejęcia. Jeśli tak, to był to mój błąd. Bądźmy jednak szczerzy, nic takiego by się nie stało, gdyby nie podał pan do wiadomości publicznej, kto będzie autorem opracowania. Ujawnianie od razu autora nie było konieczne. Temat i termin wykładu jak najbardziej tak, ale nie autor. Pan to dobrze wie.

Premier nie zgadzał się.

Steffen Inha czekał, co ze skradzionych materiałów pokaże się w Internecie. Łącznie chodziło o pięć plików. Ktoś mógł teraz prezentować jego dorobek jako efekt własnej pracy. Po kilku dniach w Internecie ukazał się skradziony profesorowi materiał. Kiedy Inha go zobaczył, był pewien, że ktoś nad nim pracował i że był to fachowiec. Materiał został inaczej uporządkowany, poszerzony i uzupełniony. Temat określono jako „Koronawirus a przyszłość”. Postawiono pytania uzupełniające: Jak będzie wyglądała nasza przyszłość? Jak zmieni się człowiek? Jak zmieni się świat?

Materiał skupiał się na jednostce w okresie pandemii, jej roli i zachowaniu, raczej niż na społeczeństwie. Mało w nim było romantyzmu, za to dużo chłodnych argumentów. Były to głównie podsumowania wykładu. Myśl przewodnia była taka, że życie człowieka zmieni się w sposób zasadniczy.

W kraju, ku pocieszeniu premiera, mimo wciąż licznych zachorowań, normalność wracała do domów i na ulice. Po upływie dwóch lat od dnia pojawienia się wirusa Calami ludzie coraz lepiej radzili sobie z jego obecnością. Wirus w międzyczasie zyskał nową nazwę: Monstrum. Ktoś go tak nazwał i tak pozostało. Monstrum było wszędzie, nadal zbierało żniwo śmierci i dezorganizowało życie, społeczeństwo przyzwyczaiło się jednak do tego.

Kiedy w Internecie ukazał się przygotowywany przez Inha wykład, w dodatku w wersji poprawionej i uzupełnionej, profesor natychmiast poinformował o tym premiera.

– Po co ktoś to dokonał tych zmian, nie mam pojęcia. Nikt nie przyznaje się też do ich autorstwa. Konsultowałem sprawę z adwokatem zajmującym się prawami autorskimi i policją. Sprawa jest trudna. Sam uważam ją za beznadziejną. Nie mam podstaw do obrony moich praw autorskich, gdyż materiał nie był wcześniej publikowany ani udostępniany komukolwiek, kto mógłby zaświadczyć, że to ja go stworzyłem i jestem jego autorem. Wyjątek stanowi plik, w którym zawarłem trzy konkretne prognozy przekazane przyjacielowi do oceny. Ale one akurat nie ukazały się w nielegalnie opublikowanych materiałach. Nie mogę nikomu zarzucić popełnienie plagiatu czy kradzieży moich materiałów, bo nie mam dowodu, że to ja jestem ich rzeczywistym autorem.

Sytuacja stała się kłopotliwa. Wygłoszenie wykładu straciło sens. Rząd był gotów anulować zlecenie. Na posiedzeniu gabinetu sprawę przedstawił dyrektor departamentu prawnego.

– Najpierw zlecamy przygotowanie wykładu znanemu profesorowi, a potem informujemy, że ktoś mu ten wykład ukradł i opublikował nielegalnie w Internecie, lecz profesor nie może udowodnić, że to jego materiał. Jeśli jego obarczymy winą, to będzie się bronić, twierdząc, że to my sprowokowaliśmy hakera, podając do wiadomości publicznej, kto przygotowuje wykład i czego on dotyczy. To bardzo kłopotliwa sprawa. Jeśli opozycja dowie się o szczegółach, to zrobi raban, że rząd jest nieudolny, niewiarygodny. Powiedzą:

– Wyszukali jakiegoś naukowca nieudacznika i poprosili go przygotowanie wykładu na temat naszej przyszłości. Hakerzy wykradają mu wykład z komputera i publicznie ujawniają. I my, obywatele, mamy za to zapłacić! Co za głupota i cynizm! I to są ludzie, którzy nami rządzą!

Odc. 8 Sala wykładowa

Desiru poczuł ssanie w żołądku a zaraz potem duszność w klatce piersiowej i przyśpieszone bicie serca. Oderwał wzrok od siedzących przed nim osób i sięgnął ręką po butelkę wody mineralnej stojącą na stole konferencyjnym. Kiedy butelka się przewróciła, znajdujący się najbliżej premiera minister wstał ze swego krzesła, podniósł butelkę, otworzył i nalał wody do szklanki. Chciał ją usłużnie podać premierowi, ten jednak niecierpliwie machnął ręką i warknął:

– Sam sobie poradzę.

Problem wykładu rozwiązał sam Steffen Inha. Po konsultacji z doradcą prawnym instytutu, gdzie pracował, poprosił premiera Desiru o rozwiązanie umowy. Propozycja nie ucieszyła premiera, ponieważ pozostawiała go z nierozwiązanym problemem przedstawienia społeczeństwu wizji przyszłości.

– Nie mogę wycofać się ze zobowiązania danego publicznie społeczeństwu. Musimy znaleźć jakieś inne rozwiązanie, które nam obydwu da szansę zachowania twarzy.

Po dyskusji uzgodniono, że umowa nie zostanie rozwiązana, tylko zmieniona. Była to nowa propozycja profesora.

– Wygłoszę wykład, tylko inaczej go ukierunkuję. Skoncentruję się nie na przyszłości całego społeczeństwa, ale na losie jednostki. Będzie to rodzaj scenariusza, co może się zdarzyć, kiedy ktoś zarazi się wirusem i ciężko rozchoruje. Opowiem o moich własnych doświadczeniach z okresu, kiedy zaraziłem się wirusem. Przedstawię nie tylko osobiste przeżycia ale i pewne przemyślenia. Będzie to bardzo wymowne i na pewno się spodoba. Ludzie lubią słuchać o sytuacjach, w których sami mogą się znaleźć. 

– To pan zaraził się wirusem i był leczony w szpitalu? Dlaczego mi pan o tym nie powiedział? Powinienem o tym wiedzieć!

– Jakie to miałoby znaczenie dla kogokolwiek? Ponadto, nie obnoszę się z historią moich chorób i leczenia szpitalnego. Nikt się nie chwali, że przebył ciężką chorobę. Czy pan, panie premierze, przyznałby się do czegoś takiego? To coś bardzo osobistego, ale równocześnie uniwersalnego, bo każdy może zarazić się wirusem i trafić do szpitala. Teraz to inna sprawa.

Wyjaśnienie profesora nie poszło w smak premierowi. Postanowił zmienić temat.

– Jakie będą koszty pańskiego wystąpienia? Liczę na poważną obniżkę.

– Wykład wygłoszę gratis. Nie oczekuję od rządu żadnego wynagrodzenia, z wyjątkiem pokrycia kosztów przelotu w obydwie strony i pobytu w hotelu.

Premier zastanawiał się nad słowami profesora. Był zadowolony z obrotu sprawy. Rząd był pod presją wydatków, zadłużenie rosło, każda oszczędność budżetowa stanowiła dobrą wiadomość. Profesor Inha umocnił go w przekonaniu, że dobrze uczyni, akceptując jego propozycję, dodając po chwili wahania:

– Proszę to przedstawić jako swój sukces. Może powie pan coś w rodzaju: Ustaliliśmy, że profesor Steffen Inha wygłosi wykład bezpłatnie. Będzie to wkład szwedzkiej społeczności naukowej w edukację naszego społeczeństwa.

Wystąpienie profesora miała pokazywać telewizja. Transmisję rozpoczęto kilka minut wcześniej. Sala w Pałacu Ślubów w Kornie była wypełniona, panowała atmosfera pełnego ożywienia. Wszystkie fotele były zajęte, siedzące w nich osoby prowadziły ze sobą ożywione rozmowy.

Widzowie przed telewizorami nie mogli wyjść z szoku.

Co ci ludzie tam robią na sali? Przecież w kraju obowiązuje bezwzględny zakaz zbierania się w grupach przekraczających pięć osób.

Rozpoczęły się interwencje. Atakowano przede wszystkim policję, że dopuszcza do takich imprez. Żądano natychmiastowych działań. Do dyżurnego na komendzie policji dodzwonił się jakiś krewki mężczyzna.

– Rozpędźcie ich! Przecież rząd wydał zakaz gromadzenia się. Premier sobie drwi z nas wszystkich. Inne zasady dla społeczeństwa, inne dla niego, jeszcze inne dla jegomościa, którego sobie wybrał!

Policja zapowiedziała przeprowadzenie śledztwa. Telefony były jednak tak natarczywe, że w ciągu kilku minut rzecznik komendanta policji miał gotowe wyjaśnienie.

– Na sali w fotelach nie siedzą żywi ludzie, tylko manekiny humanoidalne pozorujące ludzkie postacie. Niektóre z nich trzymają w rękach smartfony i inne przedmioty dla stworzenia wrażenia, że jest to realny świat – wyjaśnił ubrany po cywilnemu pracownik policji, nerwowo poprawiając marynarkę.

Był to pracownik administracji policji, którego poproszono o zastąpienie rzeczywistego rzecznika, który nagle zachorował. Mężczyzna nie czuł się dobrze w nowej roli, tym bardziej, że marynarka okazała się za ciasna.

Odc. 9 Wykład

Osoby zgromadzone przed wielkim ekranem telewizyjnym w pubie „Pod Złotym Aniołem” siedzieli spokojnie oczekując wykładu profesora Steffena Inha. Właściciel pubu pozasłaniał wszystkie okna i zamknął drzwi wejściowe na klucz. Oficjalnie lokal był nieczynny.

– Nikt nie musi wiedzieć, że mamy tu prywatną imprezę. Człowiek musi radzić sobie mimo ograniczeń, zakazów i nakazów – powiedział niezbyt głośno, bardziej do siebie, niż do towarzystwa zgromadzonego w pubie.

Spotkanie zorganizował dla znajomych i przyjaciół, aby wspólnie obejrzeć wykład profesora Inha na temat wirusa, epidemii i przyszłości kraju. Nie czuł się winny łamania zakazu organizowania imprez grupowych w pomieszczeniach zamkniętych dla większej ilości osób. Uważał, że skoro wszyscy jego klienci mają certyfikaty szczepień przeciw wirusowi lub przechorowali zakażenie, to nie ma potrzeby ograniczać się.

Po włączeniu telewizora na ekranie ukazała się sala ceremonii ślubnych, o stylowym wnętrzu i bogatym wystroju pięknych mebli. Lustrzana ściana odbijała widok na bulwar nadrzeczny i rzekę z żelaznym mostem.

Po chwili oczekiwania z lewej strony podwyższenia widocznego w końcu sali pojawił się profesor Inha. Po przejściu kilku kroków zatrzymał się. Wyglądało to tak, jakby oślepiły go światła lub zaskoczył widok wypełnionej ludźmi sali. Powoli ruszył do przodu, stawiając ostrożnie kroki.

– Co to za człowiek? Nigdy o nim nie słyszałem. Coś mu dolega, bo zachowuje się dziwnie. On jest chyba chory! – interweniował głośno tęgi mężczyzna popijający piwo z dwoma kolegami przy stoliku pod zasłoniętym oknem pubu.

Komentarz nie podobał się innym klientom.

– Niech pan lepiej zamilczy. Oczekujemy optymizmu i pocieszenia a nie żałoby i pogrzebu – kobieta siedząca przy stoliku z tyłu za malkontentem wyraziła opinię większej ilości osób obecnych w pubie, ponieważ poparto ją okrzykami.

– No właśnie! Co racja to racja! Niech pan lepiej powstrzyma się od komentarzy!

Dziennikarka telewizyjna prowadząca program przedstawiła profesora i wyjaśniła cel jego wykładu, po czym usiadła z boku. Profesor rozpoczął prezentację. Mówił w swoim języku, w taki sposób i w takim tempie, aby niewidoczna na sali tłumaczka spokojnie nadążała przekładać.

Po kilkunastu minutach profesor zbladł, głos zaczął mu się łamać. Mówił wolniej i mniej składnie, rozciągał wyrazy, zastanawiał się. W pewnym momencie przerwał i łapczywie wypił do końca resztę wody mineralnej pozostałej w szklance.

– Wygląda to tak, jakby baterie mu się kończyły – skomentował grubas popijający piwo przy stoliku pod oknem.

Tym razem nikt go nie ganił ani nie uciszał.

Profesor Inha opadł na krzesło i patrzył bezsilnie przed siebie. Przypominał nadmuchiwanego plastikowego manekina, z którego powoli uchodzi powietrze. Oddychał coraz ciężej jak ryba wyjęta z wody. Zapadła cisza. Dziennikarka patrzyła na niego kompletnie zdezorientowana. Gorączkowo szukała czegoś w małej torebce, która nie wiadomo kiedy znalazła się w jej rękach. Ciszę przerwało brzęczenie dzwonka profesorskiego smartfonu. Steffen Inha nie odpowiadał, mimo powtarzającego się głośnego dźwięku. Poruszył się dopiero wtedy, kiedy usłyszał mechaniczny głos, który włączył się automatycznie bez jego udziału.

– Proszę uważnie słuchać. Wiemy, co się dzieje z panem. Monitorujemy pańskie najważniejsze funkcje życiowe. Proszę zachować spokój i stosować się do naszych poleceń. Przede wszystkim proszę się nie martwić; to tylko chwilowe zasłabnięcie wynikające prawdopodobnie z przepracowania i stresu, jaki pan teraz przeżywa. W tej chwili otrzymuje pan automatycznie dawkę adrenaliny. Pobudzi ona pański organizm, przyśpieszy pracę serca i ułatwi oddychanie. Poczuje pan dopływ energii. Na wszelki wypadek wysyłamy karetkę pogotowia ratunkowego. Po przybyciu lekarz sam odszuka pana w miejscu, gdzie pan przebywa. Mamy doskonały system lokalizacji GPS. Kiedy poczuje się pan na tyle dobrze, aby kontynuować swoje wystąpienie, proszę tylko wcisnąć czerwony przycisk w aparacie, jaki ma pan przy sobie.

Po upływie niecałej minuty profesor Inha poruszył się żywiej na krześle, a po upływie dwóch minut wstał z niego.

– Czuję się już dobrze, prawie jak młody bóg. Potrzebowałem leku stymulującego pracę organizmu i trochę odpoczynku. Automatycznie otrzymałem dawkę adrenaliny, dobrze mi to zrobiło. Mała rzecz a cieszy – zażartował, aby ukryć zmieszanie swoim zasłabnięciem i przerwaniem wykładu. – Zaraz państwu wszystko wyjaśnię.

Odc. 10 Historia profesora Inha

Stojąc pewniej na nogach profesor dokonał szybkiego rachunku sumienia. To, co mu się przydarzyło, było publiczną kompromitacją. Było za późno, aby tego uniknąć. Musiał pogodzić się z porażką. To wystarczyło, przestał się wahać. Coś w nim pękło, zalała go fala determinacji. Postanowił kontynuować wykład nie jak naukowiec, w sposób wyważony i obiektywny, ale naturalnie, jak zwykły człowiek, szczerze i od serca. Nie zamierzał niczego ukrywać i nie łagodzić, tylko wyjawić swoją tajemnicę. Nie miał nic do stracenia, mógł tylko zyskać.

– To, co państwo teraz usłyszycie, to są moje własne, bolesne doświadczenia.

Pierwsze zdanie nie zabrzmiało zbyt pewnie. W miarę jak mówił, odzyskiwał siły i nabierał przekonania, że postępuje słusznie. Używał mocniejszych słów, nie zastanawiając się, jakby cały tekst miał w głowie i mechanicznie go odtwarzał. Było to jak rozmowa z sąsiadem o pogodzie.

– Przypatrzcie mi się, tak jak tutaj stoję. Zważywszy mój wiek, jestem człowiekiem przeszłości. Zważywszy mój organizm, jestem reprezentantem przyszłości, typem, który będzie pojawiać się coraz częściej. Powiem inaczej, dosadnie; zabrzmi to trochę prostacko, może nawet wulgarnie. Jestem osobą odnowioną, zupełnie jak samochód po generalnym remoncie. Mogę też porównać się do roweru po wypadku drogowym, naprawionego poprzez wymianę uszkodzonych części na nowe lub używane, ale w dobrym stanie.

W pubie „Pod Złotym Aniołem” zapadła milczenie. Wszystko, co profesor mówił, brzmiało dziwnie, co najmniej niezrozumiale. Trzech mężczyzn przy stoiku w głębi sali przerwało picie piwa. Patrzyli na siebie niepewnie.

– Co on mówi? O co tu chodzi?

Steffen Inha kontynuował. Od czasu do czasu odrywał wzrok od kamery telewizyjnej, aby skoncentrować się wewnętrznie. Wygłaszał monolog.

– Trzynastego marca zeszłego roku przyjechałem razem z przyjacielem do małego miasteczka na północy Szwecji, gdzie mam domek wypoczynkowy. Myśleliśmy, że wirus nas nie złapie. Rzadko robiliśmy zakupy, nie imprezowaliśmy, prawie nie widywaliśmy się z innymi ludźmi. Miałem wtedy sześćdziesiąt dwa lata. Dziś mam sześćdziesiąt trzy. Nie wiem, kiedy dopadł mnie wirus. Prawdopodobnie wtedy, kiedy poszedłem do apteki. Wewnątrz były trzy osoby, razem ze mną nie więcej niż przewidywała to norma dla pomieszczenia tej wielkości. Wszyscy byli w maseczkach, Wiem, że aptekę kilka dni później zamknięto na krótko, aby poddać ją odkażaniu. Uważam siebie za szczęśliwca, ponieważ przeżyłem ciężkie zakażenie wirusem.

Profesor popatrzył na dziennikarkę. Siedziała nieruchomo, słuchając go z uwagą. Zatrzymał na niej wzrok, jakby zapominając, gdzie jest i co robi. Krótki moment wypoczynku i kilka łyków zimnej wody wystarczyły, aby mógł podjąć wspomnienia. Odczuwał ulgę, dzieląc się z innymi pamięcią ciężkich przeżyć.

Wirus zaatakował go bardzo ostro. W ciągu tygodnia dosłownie zdewastował mu płuca, potem przyszła kolej na dalsze organy wewnętrzne. Ratowano go z pełnym poświęceniem i w wielkim pośpiechu.

– Przeszczepiono mi płuca, serce i nerki. Stało się to bez mojej wiedzy. Byłem nieprzytomny i nie było nikogo, kto mógłby wyrazić ją za mnie lub odmówić przeprowadzenia tylu operacji. Te operacje nie nastąpiły oczywiście w jednym czasie, były niezwykle ryzykowne, ale mnie uratowały. Mój stary że tak powiem organizm ma sześćdziesiąt trzy lata, wymienione trzy narządy są sporo młodsze. Mam płuca trzydziestolatka, serce czterdziestolatka oraz nerki czterdziestodwuletniej kobiety.

Odc. 11 Szpital

Profesor wyprostował się, uniósł głowę do góry i utopił wzrok w przestrzeni, podsumowując w głowie to, co ma do powiedzenia, po czym kontynuował.

– W mojej umowie z Instytutem Przyszłości w Sztokholmie, gdzie jestem zatrudniony, jest zastrzeżenie, że nie ujawnię nikomu tego, co teraz zamierzam powiedzieć.

– Teraz na pewno wypieprzą go z roboty. Pewnie powie, że to go martwi, bo na to nie zasłużył – mruknął do siebie premier otwierając kolejną puszkę piwa. Transmisję profesora Inha oglądał samotnie z domu. W głowie mu szumiało. Potrzebował tego. Pomyślał, że dobrze byłoby, aby Anna oglądała wystąpienie Szweda razem z nim. Kiedy je to zaproponował, ofuknęła go:

– W odróżnieniu od ciebie mam obowiązki rodzinne. Pamiętasz o kraju, ale zapomniałeś o własnych dzieciach. Zaniedbałeś je całkowicie, widzą cię tylko wieczorem a i to nie zawsze. Niedługo zapomną, że mają ojca. Dlatego nie będę z tobą oglądać. Siedź i pij teraz to piwo, którego sam nawarzyłeś zawierając umowę z tym niedorobionym profesorem.

– Prawdopodobnie teraz mnie zwolnią – podjął Inha, jakby wtórując myślom premiera. – Ale ja to ignoruję, że nie powiem chromolę. Wiecznie żyć nie będę. Mam umowę z Kliniką Libra na pełną, nieprzerwaną, całodobową opiekę nade mną i dostateczne środki, aby za to płacić. To właśnie musicie państwo zrozumieć: w warunkach zabójczej epidemii, takiej jak obecna, kiedy państwowa służba zdrowia tonie pod ciężarem dziesiątek tysięcy ciężko chorych ludzi, pieniądze są kluczem do przeżycia. To krytyczny wymiar przyszłej opieki zdrowotnej.

Twarz Steffena Inha opowiadała jego historię lepiej niż słowa. Wróciła na nią bladość i napięcie, oczy zanurzyły się w tunelu wspomnień. Profesor znowu patrzył gdzieś w przestrzeń, przypominając sobie szczegóły.

Na początku zakażenia wirusem czuł się zupełnie dobrze. Objawy pojawiły się wyraźnie dopiero piątego dnia od momentu zakażenia. Najpierw poczuł się słabo. Wkrótce pojawiły się inne symptomy: zmęczenie, gorączka, suchy kaszel, ból mięśni i głowy. Był przekonany, że się przeziębił. Wyglądało to jak grypa. Jego stan był jednak na tyle podejrzany, że zgłosił się telefonicznie do pogotowia ratunkowego.

– Była to długa i męcząca rozmowa. Pogotowie robiło już wtedy bokami, nie nadążali z wysyłaniem karetek na wezwania i przewożeniem chorych, ale ja o tym nie wiedziałem. Wiedziałem, że jest źle, ale nie aż tak bardzo. Kobieta na dyżurze w pogotowiu zadawała mi pytania. Wiele pytań. Niektórych nie rozumiałem i prosiłem o wyjaśnienie, aby móc udzielić sensownej odpowiedzi. Kiedy zapytała mnie, od kiedy mam te objawy i gdzie mogłem się zarazić, zdałem sobie sprawę, że mogło to nastąpić w czasie konferencji naukowej, w jakiej brałem udział kilka dni wcześniej. Miałem tam kontakt z wieloma osobami.

Potem starała się mnie przekonać, że objawy wskazują bardziej na grypę, niż zakażenie wirusem. Myślę, że starała się mnie zachęcić, abym szukał pomocy gdzie indziej. Ponieważ się upierałem, że potrzebuję ich pomocy, nie innej, poleciła mi wykonać test na obecność wirusa. Zrobiłem to. Dzień później wiedziałem już wszystko; test był pozytywny. W tym czasie mój stan zdrowia bardzo się pogorszył.

Potrzebowałem rozpaczliwie hospitalizacji, ale było to niemożliwe. Szpitale były tak przepełnione, że nowych pacjentów przyjmowano dopiero wtedy, kiedy któryś z aktualnych wyzdrowiał lub umarł. W szpitalu miejskim w Sztokholmie, największym ze wszystkich, nie było wolnych łóżek, w innym szpitalu był niedostatek personelu, w jeszcze innym problemy ze sprzętem i tlenem. Polecano mi czekać, byłem na liście, prawie już traciłem przytomność. Czułem, że nie przeżyję.

Decyzje podjęli za mnie dwaj moi przyjaciele. To mnie ocaliło. Umieścili mnie w pośpiechu w prywatnej klinice Libra, która dzień wcześniej otworzyła oddział antywirusowy. Były jeszcze wolne miejsca. Koszt był niezwykle wysoki, bo była to luksusowa placówka medyczna dla osób mających szczególne wymagania i potrzeby. Dyrekcja bała się też ryzyka, że ich własny personel pochoruje się, ponieważ nie mieli dostatecznego doświadczenia z taką epidemią. Sam nie mogłem niczego załatwić, nie mogłem nawet odnaleźć karty kredytowej, a nie miałem siły aby dokonywać przelewu bankowych korzystając z komputera. Moi przyjaciele wystawili pisemne zobowiązanie, że uiszczą zapłatę, jeśli ja tego nie zrobię lub jeśli nie przeżyję. Decyzja musiała być podjęta praktycznie natychmiast.

Inha przerwał opowiadanie i wrócił wzrokiem na widownię. Widział na niej kilkadziesiąt żywych postaci, siedzących w odległości czterech foteli i dwóch rzędów od siebie. Reszta to były manekiny. Wydało mu się, że są podobne do niego.

Odc. 12 Wspomnienia 

Steffen Inha zachował niewiele wspomnień z pobytu w klinice Libra. Pamięć wróciła mu wraz ze świadomością zaledwie na kilka dni przed opuszczeniem kliniki. Dopiero wtedy dotarło do niego, że cudem ocalał. Do kliniki przywieziono go w ostatniej chwili, kiedy wirus atakował już płuca, wątrobę i nerki.

– Nie miałem pojęcia, że mnie w ogóle tam przywieziono, było już ze mną bardzo źle. Byłem nieprzytomny.

– W klinice Libra wyszło na jaw, że byłem jedną z pierwszych ofiar nowej odmiany wirusa. Był to wirus, który uległ mutacji polegającej na zdolności przylegania do cząsteczek pyłów i zanieczyszczeń unoszących się w powietrzu oraz drobin gazów emitowanych przez pojazdy spalinowe. Wchłaniając mieszankę zanieczyszczeń i wirusów, płuca zatykały się znacznie szybciej doprowadzając do głębszych i bardziej niebezpiecznych zmian w organizmie.

Profesor kolejny raz przerwał wykład, aby napić się czegoś. Bardziej potrzebował gorącej kawy niż wody i zastanawiał się, jak mógłby zaspokoić tę potrzebę.  Obserwująca go w milczeniu dziennikarka zauważyła jego wahanie. Pomyślała, że zagubił się w swojej prezentacji. Zdecydowała się mu pomóc, zadając pytanie:

– Czy mógłby pan, profesorze, ujawnić coś więcej o tym, jak ratowano pana w klinice? Lekarze i personel pomocniczy z pewnością coś panu powiedzieli, kiedy doszedł pan do siebie.

– Nie jestem w stanie dobrze opisać tego, o co pani prosi. Fakt był taki, że uratowano mnie w ostatniej chwili. To był naprawdę cud. Wszystko układało się przeciwko mnie: płuca wypowiadające posłuszeństwo organizmowi, szybkie pogarszanie się stanu nerek i wątroby. Przy okazji wykryto u mnie cukrzycę, o której nawet nie wiedziałem – Steffen Inha zamyślił się na chwilę.

Kiedy wysiadły mu płuca, podłączono go do respiratora. Od tej pory był sztucznie utrzymywany przy życiu. W krótkim czasie przeszedł trzy operacje: najpierw przeszczep płuc, potem wątroby, w końcu nerki. Druga nerka na szczęście się uchowała. Lekarze w rozmowach między sobą nie dawali mu szansy przeżycia większej niż jeden do dziesięciu, potem już tylko żałosne kilka procent. Ponieważ był nieprzytomny, a potem w śpiączce farmakologicznej, nikt nie był w stanie komunikować się z nim. 

Inha rozejrzał się po sali i zaczął mocniejszym głosem:

– Mój beznadziejny stan i niemożność porozumienia się z kimkolwiek, to mnie uratowało. Lekarze mogli szybko podjąć decyzję kierując się tylko swoim doświadczeniem i sumieniem. Sytuacja wymagała wykorzystania wiedzy nie całkiem jeszcze sprawdzonej, nowych technologii, nowych procedur i leków. Ordynator kliniki powiedział mi potem w zaufaniu:

– Był to jeden wielki i ryzykowny eksperyment. Koszty były ogromne, nie liczyliśmy nawet, że kiedykolwiek je odzyskamy, po prostu ratowaliśmy pańskie życie stosując najnowsze, nie zawsze sprawdzone osiągnięcia naukowe. Taki jest koszt postępu naukowego w warunkach wojny.

– Popatrzyłem na niego i zapytałem, o jaką wojnę mu chodzi. Ordynator uśmiechnął się:

– Wojnę z wirusem i epidemią w warunkach bojowych, czyli z ograniczonym rozpoznaniem nieprzyjaciela i pola walki. Przepraszam, że używam takiego języka, z wykształcenia jestem lekarzem wojskowym.

Inha wstał z krzesła, na którym usiadł kilka minut wcześniej; chciał powiedzieć coś ważnego.

– Nie jestem już naturalnym, biologicznym organizmem. Mój organizm jest monitorowany przez czujniki przekazujące nieprzerwanie dane do centralnej bazy danych kliniki. Wszystko to działa dzięki sztucznej inteligencji analizującej niezliczoną ilość informacji i podejmującej natychmiastową decyzję, co należy zrobić.

Z boku obiektywu kamery telewizyjnej zapaliła się lampka sygnalizująca, że profesor zbliża się do zakończenia prezentacji.

– Zmierzam do końca. Jestem pracownikiem naukowym i zgromadziłem spore środki finansowe. Dzięki nim trafiłem do kliniki, gdzie mnie uratowano. Pieniądze! To przekleństwo i dobrodziejstwo współczesności. Inni nie mieli tyle szczęścia.

Odc. 13 Wyznania

– Nikt nie jest w stanie określić, jak szybko będzie mutować wirus, nasilać się epidemia i czy będą dostępne szczepionki. Tysiące ludzi umarło w minionym okresie. Sam pobrałem bolesną lekcję i wyciągnąłem wnioski. Powiem wam, jaki jest najważniejszy.

Najlepszym ubezpieczeniem na czas zabójczej epidemii jest posiadanie środków na opłacenie opieki medycznej. U szczytu epidemii zawsze będzie brakować miejsc w szpitalach i sprzętu medycznego, zwłaszcza respiratorów, które są na cenę złota. Także do leków, coraz bardziej kosztownych oraz do personelu, ponieważ nawet najsprawniejszy lekarz czy pielęgniarka nie mogą obsługiwać jednocześnie więcej niż kilku pacjentów.

Za rok lub dwa, a może za miesiąc lub dwa, nikt tego nie wie, aby przeżyć będziecie musieli mieć własne pieniądze. Każdy z was. Nie służba zdrowia, czy rząd, ale wy sami. Biedni nie mają szans przeżycia. Medycyna stała się potwornie droga. Nikt wam tego oczywiście nie powie. Państwowa służba zdrowia może wiele obiecywać, ale nie jest w stanie wypełnić obietnic w warunkach kryzysu. Dawniej mówiono: – Czas to pieniądz. To tylko częściowa prawda. Teraz możemy sobie powiedzieć: – Pieniądz to życie. Wyrażę to brutalnie: – Bez dużych pieniędzy będziemy nadawać się tylko do rozbiórki na części, jeśli jeszcze pozostanie w nas coś użytecznego dla innych.

Profesor sięgnął do kieszeni, wyjął z niej małą buteleczkę a z niej dwie białe pastylki, włożył je do ust i popił wodą. Robił to demonstracyjnie jakby dla podkreślenia zależności od środków farmaceutycznych.

– Czy to, co powiedziałem jest prawdą? Sami musicie odpowiedzieć na to pytanie, analizując fakty. Sytuacja każdego z was może być inna. Wiek, stan zdrowia, choroby współistniejące, intensywność zakażenia wirusem.

Światło zgasło, zapaliły się lampy rozjaśniające umieszczone w suficie. Zapowiedziano krótką przerwę, profesor znikł ze sceny. Na ścianach i podłodze pojawiły się efekty świetlne, z niewidocznych głośników popłynęła muzyka klasyczna.  

Kiedy Inha wrócił, był przebrany. Miał na sobie ciemniejszy strój, wyglądał poważniej, nobliwie i wyraziście, przypominając bardziej osobę duchowną niż starszego naukowca o cerze wyblakłej wskutek długiego przebywania w zamkniętych pomieszczeniach: bibliotek, sal wykładowych i konferencyjnych oraz własnych gabinetów.

– Przebrałem się w strój kaznodziei. Uważam, że lepiej odpowiada tej chwili. Jako naukowiec czuję się bezsilny. Trzeźwość i obiektywność nauki do niewielu dzisiaj przemawia, Nikogo nie przekonuje, kiedy życie staje dęba i idzie własnym drogą.  

Roman Desiru bacznie obserwujący profesora wstał nagle z fotela. Dopiero teraz dotarło do niego, że Inha podważa wiarę w państwo i publiczną służbę zdrowia. Twarz premiera zaczerwieniła się, usta wykrzywił grymas gniewu. Krzyknął do żony, która właśnie otworzyła drzwi do pokoju:

– Ten sukinsyn mnie oszukał! Destabilizuje mój rząd! Chce mnie wykończyć!

Odc. 14 Wyznanie

Desiru wybiegł z domu na zewnątrz. Ręce mu drżały, kiedy na smartfonie wybierał specjalny numer alarmowy. Po drugiej stronie reakcja była natychmiastowa.

– Tu oddział specjalny. Słucham, panie premierze!

Desiru mówił wyraźnie, przyciszonym głosem, jakby bał się, że ktoś go podsłucha. Wydawał polecenia i słuchał odpowiedzi. W końcu krzyknął:

– Wyłączcie do groma cały ten przekaz telewizyjny Steffena Inha!

– Nie mamy jak. Usiłujemy, ale to nic nie daje. Wygląda na to, że mają własny kanał przekazu. Przekaz idzie przez nieznanego operatora.

– To wyłączcie prąd i ogłoście awarię systemu telekomunikacji! Powiedzcie zresztą, co chcecie. Że piorun uderzył w nadajnik telewizyjny i wszystko zniszczył – na twarzy premiera nabrzmiały czerwone żyłki, głos był chrapliwy.

– Tak jest! Już to robimy!

Premier wrócił do pokoju telewizyjnego i zagłębił się w fotelu, czekał na efekt swojego polecenia. Transmisja trwała nadal, profesor kontynuował jak gdyby nigdy nic. Desiru wydało się, że Szwed bezczelnie patrzy mu prosto w oczy. Zrozumiał, że go fatalnie przechytrzono. Nie rozumiał tylko, czyje to było zlecenie i po co.

– To sabotaż! – wrzasnął, boleśnie zaciskając palce na oparciu fotela.

Anna Desiru wbiegła do pokoju. Widząc męża siedzącego spokojnie w fotelu, zapytała zdenerwowana:

– Czemu się drzesz!? Myślałam, że coś się stało. Że dostałeś ataku serca lub ktoś włamał się do domu!

Premier popatrzył na nią w zdziwieniu i oprzytomniał. Coś przyszło mu do głowy, zerwał się z fotela i znowu wybiegł z pokoju. Po chwili dzwonił do sztabu kryzysowego. Dowódcą był pułkownik w stanie spoczynku, zaufany i doświadczony człowiek. Czekał na niego, wiedział, kto dzwoni. Zanim Desiru odezwał się, pułkownik wyrzucił z siebie:

– Nie mamy pojęcia, jak to zorganizowano. Nie jesteśmy w stanie przerwać przekazu. Wysłałem tam moich ludzi. Siłą usuną tego profesora ze sceny, jeśli w międzyczasie nie przerwiemy transmisji. Pracujemy nad tym nieprzerwanie.

Premier wrócił zrezygnowany i ciężko opadł na fotel. Po raz pierwszy w życiu czuł się całkowicie bezsilny. Mając do dyspozycji sprzęt, pieniądze, wielki aparat administracyjny – pełnię władzy, nie mógł nic zrobić. Pozostało mu tylko słuchanie, jak Inha zniechęca ludzi do państwowej opieki zdrowotnej.

Wykład zbliżał się do końca. Profesor popadł w ton kaznodziejski, przepowiadał przyszłość. Mówił chrapliwie, z wysiłkiem, jakby baterie lub adrenalina wyczerpywały się w nim i on to czuł.

– To są moje ostatnie słowa. Chcę, abyście je dobrze zapamiętali. W okresie wielkiej epidemii, przy nasilającej się degradacji środowiska naturalnego i przemieszczaniu się wielkich mas ludzi na globalną skalę jesteśmy skazani na nagłe epidemie. To także skutek nieprzerwanego postępu medycyny i technologii. Walcząc z wirusem, zmieniamy warunki jego otoczenia i przyśpieszamy jego mutację.

Profesor usiadł. Twarz mu zbladła, wydawało się, że wiotczeje w ramionach. Znowu wyglądał jak nadmuchiwana plastikowa kukła, z której uchodzi powietrze. Nie bez wysiłku podniósł głowę.

– Jesteśmy tworem coraz mniej biologicznym, coraz bardziej technologicznym i mechanicznym. Stajemy się odbiorcami i dostawcami wymiennych części organizmu, magazynem, do którego coś się dokłada i z którego coś się wyjmuje. Sami stworzyliśmy ten świat.

– Człowiek jest tylko rzeczą – oto moje określenie człowieczeństwa bliskiej przyszłości. Jednostka coraz mniej będzie miała do powiedzenia, coraz więcej rządy, szpitale, lekarze, w końcu roboty wyposażone w sztuczną inteligencję. To oni będą podejmować za nas decyzje. Na początku będzie to stan wyższej konieczności, kiedy czas nagli, a potem, kiedy się wszyscy do tego przyzwyczaimy, już stale. Zapamiętajcie to hasło: Człowiek jest tylko rzeczą.

Michael Tequila
Gdańsk, 20 maja 2021

0Shares

Pogoda. Opowiadanie. Odc. 1-6/6.

Odc. 1 Teresa

Teresa Lamer cieszyła się życiem. Mówiono o niej, że urodziła się w czepku. Miała trzydzieści dwa lata, dobry zawód i idealny stan zdrowia. Nikogo to nie dziwiło, ponieważ dobrze się odżywiała i prowadziła aktywny tryb życia. Latem namiętnie oddawała się pływaniu, zimą jeździła na nartach.

– Czuję się fantastycznie. Regularnie ćwiczę i jestem w takiej formie, że mogłabym ścigać się z koniem – żartując, uśmiechała się figlarnie, po czym dodawała: – No! Może nie z koniem, ale z kucykiem.

Teresa pracowała w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego na stanowisku kontrolerki budowy. To zapewniało jej regularny dochód i stabilizację. Życie prywatne miała też uporządkowane. Nie była to jakaś szalona namiętność, ale prawdziwa miłość. Z Marcinem chodziła już ponad rok. Spotykali się regularnie co najmniej kilka razy w tygodniu.

Nie byli małżeństwem, ale żyli ze sobą przykładniej niż niejedna para małżeńska. Mieszkali osobno; ona we własnym mieszkaniu, on jeszcze z rodzicami. Właściwie to nie było nawet jasne dlaczego nie zamieszkali razem. Tak zaczęli i tak było im dobrze. W ich uczuciach była przyjaźń i miłość. Oboje mieli swoje przywary i słabości, ale tego nie dostrzegali, nie było to dla nich ważne. Co do małżeństwa, to uważali je za ceremoniał, tradycję ważną dla osób wierzących w sakrament święty.

– Żyć nie umierać, choć wolałabym, abyśmy częściej byli razem – mawiała Teresa, uśmiechając się tajemniczo.

Po ukończeniu trzydziestego drugiego roku życia jej stan zdrowia pogorszył się. Coś zepsuło się w jej organizmie. Kojarzyła to sobie z koszmarnym doświadczeniem w czasie rejsu statkiem wycieczkowym „Caribbean Aristocracy” płynącym wzdłuż wschodnich wybrzeży Stanów Zjednoczonych w kierunku Kuby.

Podróż przebiegała spokojnie przy dobrej pogodzie aż do chwili, kiedy u wybrzeży kontynentu pojawił się huragan Wilma niosący ze sobą rekordowo niskie ciśnienie. Osiemnastego września huragan nasilił się i po prostu oszalał na wysokości Florydy. W ciągu dwudziestu godzin ciśnienie atmosferyczne w oku huraganu spadło z 982 do 882 hektopaskali. Dzień dziewiętnastego września okazał się dniem klęski nie tylko dla Teresy. Wycieczkowiec znalazł się niebezpiecznie blisko oka cyklonu. Mimo wcześniejszych ostrzeżeń meteorologicznych dowództwu jednostki nie udało się tego uniknąć.

Teresa nigdy wcześniej nie przeżywała takiej pogody, podobnie jak większość pasażerów na pokładzie. Była sama w kabinie. Miała uczucie, że świat się zawalił; doznała potwornego bólu głowy i zaburzeń widzenia, obrazy rozmazywały jej się przed oczami. Czuła pustkę w głowie, nudności i niezdolność koncentracji uwagi. W kabinie mimo włączonej klimatyzacji zrobiło się duszno. Chciało jej się strasznie spać, miała wrażenie, że zasypia na stojąco. Położyła się na łóżko, ale niewiele to pomogło. Pociła się i a nawet dusiła się. Kilkakrotnie naciskała dzwonek wzywając pomocy, nikt się jednak nie zjawił. Najbardziej dolegało jej serce, biło jak oszalałe; drżały też ręce. W pewnej chwili wydało jej się, że ktoś jest w kabinie. Usiłowała coś powiedzieć, wydobyła z siebie tylko nieskładne słowa.

– W środku czułam wielkie roztelepanie. Chyba chciałam już umrzeć – tak to potem określała.

W końcu straciła przytomność. Obudziła się wyciągnięta wygodnie na łóżku. Stała nad nią kobieta w białym kitlu.

– Jestem ratowniczką medyczną. Zrobiłam pani zastrzyk. Na stoliku zostawiam lekarstwa i butelkę zimnej wody mineralnej. Więcej nie mogę nic zrobić. Wszyscy biegamy jak szaleni po statku starając się pomóc ludziom w cierpieniu.

Wkrótce kapitanowi udało się zawinąć do bezpiecznego portu na wybrzeżu, aby przeczekać pozostały czas sztormu.

Z dni tragicznych wydarzeń Teresa zapamiętała niewiele szczegółów. O niektórych czytała później. Huragan dotknął kilka krajów, szczególnie Kubę. Na wyspie zamknięto czterdzieści hoteli, wiele firm, banków i instytucji rządowych. Z wybrzeża usunięto w głąb lądu ponad pięćset łodzi. Z obawy przed gwałtownymi wezbraniami wody przewieziono w bezpieczne miejsca ćwierć miliona zwierząt gospodarskich. Zatrzymane zostały wszystkie pociągi pasażerskie, także połączenia promowe między lądem a Wyspą Juventud. Zamknięto lotniska międzynarodowe w Hawanie, Varadero oraz Cayo Coco.

Odc. 2 Uzależnienie

Od czasu powrotu do kraju Teresa nie była już tą samą osobą. Jej nastrój pogarszał się. Jak tylko następowała większa zmiana ciśnienia atmosferycznego dopadał ją ostry ból głowy, była poirytowana, zła na siebie i na świat.

W trakcie okresowego badania lekarskiego Teresa opowiedziała swoje przejścia na statku lekarzowi rodzinnemu. Zbadał ją bardzo starannie ale nie zauważył żadnych zmian.

– Proszę przez rok czasu mierzyć i rejestrować ciśnienie krwi, tętno oraz zapisywać, jak się pani czuje. Porównamy te zapisy z wykresem ciśnienia atmosferycznego w miejscach, gdzie pani w tym czasie przebywała. To też proszę notować. Zobaczymy, jak bardzo jest pani uzależniona od zmian pogody.  

Pacjentka wzięła sobie polecenia lekarza do serca i skrupulatnie zapisywała wszystkie przypadki bólu głowy. Porównując je widziała wyraźną zbieżność między gorszym samopoczuciem a zmianą pogody, zwłaszcza ciśnienia atmosferycznego. Po roku czasu zgłosiła się do lekarza z notatkami.

– Pani organizm wyjątkowo silnie reaguje na zmiany atmosferyczne. Stała się pani prawdziwą meteopatką. W miarę upływu lat będzie to coraz bardziej odczuwalne. Proszę się pilnować.

Tydzień późnień Teresa odwiedziła rodzinę w Hasali. Właściwie byli to tylko jej kuzyni, ponieważ jej rodzice nie żyli a rodzeństwa nie miała. Spotkała się z Albertem, ciotecznym bratem. Bardzo się lubili. Powiedziała kiedyś koleżance w pracy:

– Albert to inteligentny i interesujący człowiek. To jedyny mężczyzna w mojej rodzinie, z którym łączy mnie nić porozumienia. Reszta to … eh … lepiej nie wspominać.

O spotkaniu z Albertem nie wspomniała nawet słowem Marcinowi, swojemu partnerowi. Miała powody; był chorobliwie zazdrosny. Dobrze pamiętała awanturę jaką jej zrobił, kiedy mu pokazała zdjęcie, na którym Albert obejmował ją ramieniem. Marcin wybuchł jak petarda.

– Dosyć mam tych twoich miłostek na boku! – wrzasnął i wyszedł z domu, trzaskając drzwiami.

Teresa poczuła się upokorzona podejrzeniami. Przestała rozmawiać z Marcinem. Po tygodniu przyjechał z kwiatami i przeprosił ją za wybuch gniewu, ale nie za podejrzenia o romans.

Koleżanki w pracy pocieszały ją:

– W sumie nie jest to zły znak. Kocha cię i jest zazdrosny. To jest w miarę normalne.

– Czy normalne jest traktowanie mnie jak puszczalskiej, wybuch wściekłości i trzaskanie drzwiami? – dla niej nie było to dobre wytłumaczenie.

Teresa kładła się spać, kiedy zadzwonił telefon. Było to pod koniec lata. Aż podskoczyła, bo nikt nie dzwonił do niej o tak późnej porze. Jej niepokój był uzasadniony. Dzwoniła matka Alberta, płakała, była zrozpaczona.

 – Albert został rażony piorunem. Jego stan jest bardzo ciężki. Lekarze nie chcą powiedzieć jakie są rokowania. Mówią, że każda prognoza byłaby przedwczesna, że trzeba poczekać.

– Ale co konkretnie powiedzieli?! Coś musieli powiedzieć?

– Że był to tragiczny i niezwykle rzadki przypadek. Na plecach Alberta widoczna jest okropna czerwona pręga z kilkoma odgałęzieniami. Wygląda jak wielki liść z milionami rozognionych żyłek. Ta pręga ciągnie się od szczytu lewej łopatki w dół do prawej strony ciała.

– Jak to się stało? Jak mógł uderzyć go piorun?

– Poszedł z psami na spacer do lasu. Zbliżała się burza. Nawałnica złapała go w drodze powrotnej na otwartej przestrzeni. Wszystko to obserwowali turyści przez okno werandy domu wypoczynkowego. Rozmawiali nawet między sobą o przedziwnej brunatnej chmurze w kształcie świni. Jeden z nich podobno powiedział:

– Chmura wygląda jak ogromna, rozwalona na ściółce maciora. Te charakterystyczne szpiczaste uszy i wielki zad. – Tak pisała prasa. – Wtedy zobaczyli samotnego mężczyznę z psami. Zatrzymał się na skraju lasu, popatrzył w górę a potem ruszył w pośpiechu w kierunku domów. To był Albert. Widzieli jak biegł w deszczu, kiedy z ogromnym hukiem uderzył w niego piorun. Opowiedzieli tę historię dziennikarzowi.

– Zobaczyliśmy błyskawicę lecącą z góry w jego kierunku. Człowiek padł na ziemię i już się nie podniósł.

Ofierze pioruna pośpieszyły z pomocą dwie osoby. Pierwszą był kierownik wycieczki. Zapytał głośno, czy ktoś mu pomoże ratować człowieka rażonego piorunem. Od stolika wstała kobieta, powiedziała, że jest lekarką. Pobiegła do swojego pokoju po kurtkę przeciwdeszczową. Kiedy mężczyzna czekał na nią, recepcjonistka dzwoniła już po pogotowie ratunkowe.

– Biegliśmy we dwójkę w kierunku mężczyzny. Po drodze lekarka wyjaśniła mi, że bezpośrednią przyczyną zgonu od pioruna jest zatrzymanie krążenia, dlatego konieczna jest natychmiastowa resuscytacja.

– Bez tego nie przeżyje – wyjaśniła i przyśpieszyła kroku.

Odc. 3 Spotkanie

Albert obudził się dopiero w karetce pogotowia. Przyjechała bardzo szybko. Od ratownika pogotowia dowiedział się, że został rażony piorunem. Zapytał, co z psami.

– Cudem pan przeżył – to były słowa, jakie usłyszał. – A psy uciekły.

W szpitalu natychmiast zajęto się ofiarą wyładowania elektrycznego. Lekarz dokonał oględzin i wykonał prześwietlenie. Piorun na szczęście nie uderzył bezpośrednio w Alberta. Było to wyładowanie iskrowe, prąd przeleciał po powierzchni ciała powodując ciężkie poparzenia. Oprócz nich na szczęście nie było innych obrażeń: złamań kości, uszkodzenia układu nerwowego powodującego paraliż kończyn czy zaburzenie widzenia. Czy słuch został uszkodzony, można było ustalić dopiero po kilku dniach.

Teresa głęboko przeżyła nagły i szokujący wypadek kuzyna. W pracy chodziła przygnębiona, będąc sama w domu czuła się przybita. Marcin nie okazywał jej prawdziwego współczucia. Pocieszał ją, ale miała wrażenie, że czyni to tylko z przyzwoitości. W pracy było lepiej. Szef zatrzymał ją na korytarzu, kiedy nie odpowiedziała na jego pozdrowienie.

– Teresko, co z tobą? Wyglądasz jak ukrzyżowana. Ty, osoba pogodna i towarzyska, w takim stanie!?

Inni pracownicy też ją pytali, dlaczego chodzi przygnębiona. Przedstawiała wtedy tragiczną historię kuzyna kończąc słowami:

 – Jest człowiek, nie ma człowieka – nie zdawała sobie nawet sprawy, że się powtarza.

Po dwóch dniach nadeszła dobra wiadomość: Albert przeżył fatalne uderzenie pioruna, jego stan się poprawiał. Po trzech dniach było już pewne, że jest na drodze do wyzdrowienia. To były bardzo pomyślne wieści. Wkrótce Teresa sama mogła zadzwonić do niego i porozmawiać. Zapamiętała jego słowa.

– Zmiana pogody omalże mnie nie wykończyła. Śmieszne. Nigdy nie myślałem o pogodzie w taki sposób.

Kilka miesięcy później Teresa otrzymała zaproszenie do Hasali na spotkanie rodzinne z okazji szczęśliwego powrotu Alberta do zdrowia. Nie mogła opuścić takiej okazji mimo, że nie był to dla niej dogodny czas. Był to okres intensywnej pracy, firma nadzorowała kilka oddawanych do użytku budów domów jednorodzinnych i duże przedszkole .

Zamiast samochodem pojechała pociągiem. Było to kilkaset kilometrów. Podróż była spokojna. Na przystanku kolejowym spotkała ją niespodzianka. W poczekalni kolejowej powitał ją sam Albert. Widać było po nim, że przeszedł coś bardzo bolesnego, był blady i szczuplejszy. Otworzył szeroko ramiona, promieniał radością.

– Nie wiesz nawet, Teresko, kto cię wita. Niedoszły nieboszczyk! Ale miałem szczęście! Mam teraz o czym opowiadać.

Zaśmiali się w jednym momencie jak na zawołanie. To ich tak rozbawiło, że znowu wybuchnęli śmiechem, zwracając na siebie uwagę osób obecnych w poczekalni. Nie przejmowali się tym.

Po przyjedzie do domu matki Alberta, gdzie odbywało się spotkanie, Teresa przywitała się z pozostałym gośćmi. Kuzyn towarzyszył jej przez cały czas. Po kilku minutach przeprosił ją.

– Wybacz mi, Teresko. Nie mogę towarzyszyć ci cały czas, mam jeszcze kilka innych osób. Muszę się nimi zająć. – Rozłożył ręce. – Taka jest rola gospodarza, któremu się poszczęściło. Trzeba dzielić się radością z bliźnimi.

Teresa chodziła od jednej grupki gości do drugiej z nadzieją na włączenie się do jakieś rozmowy. Nie znała nikogo oprócz Alberta. Po kilkunastu minutach uznała spotkanie za nudne. Rozmowy i wspomnienia ludzi wydały jej się mało ciekawe. Ktoś wspominał, że na pogrzebie jego ojca ksiądz mógłby powiedzieć coś pozytywnego o zmarłym zamiast powtarzać w kółko, jak krótkie jest ludzkie życie.

W grupie, do której w końcu dołączyła, rozmowa zeszła na temat wypadku Alberta, a następnie wpływu pogody i zjawisk atmosferycznych na człowieka.

– Ten wpływ jest znacznie silniejszy niż myślimy – podjął z przekonaniem siwy mężczyzna, mało atrakcyjny pięćdziesięciolatek z kępką rzadkich włosów na środku głowy.

Teresa słuchała go razem z dwiema innymi kobietami. Czuła do niego niechęć. Był tęgi, głośny i gadatliwy. Robił przerwy tylko po to, aby wziąć do ust kanapkę lub napić się alkoholu. Przyglądała mu się, zastanawiając się, co konkretnie ją razi w nim. Mężczyzna miał czoło poorane zmarszczkami przypominającymi bruzdy i lekko obwisłe policzki. Ubrany był w marynarkę; pod nią miał dwie koszule, tak to przynajmniej wyglądało, i niedbale zawiązany krawat. Mówił jednak intersująco. Kiedy odszedł na chwilę, aby przynieść sobie coś więcej do zjedzenia, Teresa zapytała stojącą obok blondynkę o wyraźnie umalowanych ustach:

– Kto to taki?

Odc. 4 Rozmowa

– To Józef Barski, meteorolog. Zna dobrze Alberta, kiedyś pracowali w jednej firmie. Ostatnio przekwalifikował się, jest teraz klimatologiem. Podobno dobry fachowiec. Klimatologia to jego ulubiony temat, zresztą bardzo modny. Pisze sporo do prasy, różne artykuły, ma wkrótce opublikować książkę na temat wpływu pogody na człowieka.

Po powrocie Barskiego z trzema kanapkami kobiety odeszły. Wyglądały na znudzone jego monologiem. Teresa przełamała niechęć do klimatologa i opowiedziała mu swoje przeżycia na statku w czasie huraganu Wilma. Barski wysłuchał jej z uwagą. Wiedział dużo o Wilmie, znał wiele szczegółów. Rozmawiali jeszcze co najmniej pół godziny; zdziwiła się, jak szybko przeleciał jej ten czas. Klimatologia nabrała dla niej nowego znaczenia.

Po powrocie do domu zaczęła uczęszczać na spotkania, odczyty, prelekcje i dyskusje o klimacie, szczególnie o wpływie pogody na samopoczucie człowieka.

Nadeszła wiosna, a wraz nią częstsze zmiany pogody, potem maj i czerwiec, okres burzowy. Siódmego maja Teresa przypomniała sobie, że nazajutrz są urodziny koleżanki z pracy, otrzymała na nie zaproszenie. Wyjątkowo nie miała chęci jechać na drugi koniec miasta więc postanowiła, że zamiast obchodzić urodziny, pójdzie na odczyt Zjawiska atmosferyczne w historii ludzkości”.

Spotkanie skończyło się około piątej po południu. Do domu wracała pieszo. Było to udane spotkanie, miała o czym myśleć. Prelegent był historykiem. Przypominała sobie fragmenty jego prezentacji.

Już w starożytności mieszkańcy Mezopotamii uważali, że zmiany pogody mogą przynieść ból i cierpienie. Na tabliczkach klinowych poświęconych bogini mądrości Nisabal zamieszczono zapis o wietrze „nadlatującym z dalekiego nieba i rozpalającym w oku człowieka chorobę”. W eposie o Gilgameszu siedem wiatrów przedstawiono jako siedem demonów powodujących gorączkę i różne schorzenia. Reprezentowali oni siedmiu synów jednej matki. Byli to: huragan, wicher północny, trąba powietrzna, burza piaskowa, wiatr mroźny, nawałnica oraz piekący wicher. Uważany za ojca medycyny Hipokrates z Kos mówił o tym, że “…należy rozważyć skutki, które może wywierać każda z pór roku. Różnią się one znacznie między sobą jak i w swych przemianach, bowiem z porami roku zmieniają się choroby ludzi. Hipokrates napisał traktat „O powietrzu, wodach i klimatach”, gdzie podkreślał znaczenie tych czynników dla zdrowia ludzkiego.

Teresa była nie dalej niż kilometr od domu, kiedy niebo zaczęło posępnieć. Tumany chmur jak na filmie schodziły w dół i wałęsały przy ziemi, rozkołtunione, nieprzyjazne, przytłaczające. To przypomniało Teresie prognozę pogody z poprzedniego dnia, kiedy dyżurny meteorolog zapowiedział zderzenie trzech frontów atmosferycznych.

– To się zdarza niezwykle rzadko i nic dobrego nie rokuje – Teresa przypomniała sobie jego głos, jakby zapowiadał pogrzeb mający się odbyć w słoneczne popołudnie, kiedy ludzie nastawieni są na radość i wesele.

Kobieta skoncentrowała się i zaczęła uważnie obserwować, co dzieje się wokół. Deszcz padał coraz bardziej intensywnie, zmieniał się kierunek i prędkość wiatru, zrobiło się chłodno. Czuła obniżające się ciśnienie. Nagłe uderzenie wiatru zmieszało powietrze jak w piekielnym kotle, łącząc ze sobą wszystko co najgorsze: spaliny, zanieczyszczenia, aerozole, pyły, fruwające kartki papieru i torebki plastikowe, jakieś drobne odpadki wysysane przez wiatr z koszy na śmieci z zakamarków ulic i placów. Znalazła się w centrum burzy i się przeraziła.

Potężny grzmot spowodował, że coś się w niej zapadło; nieznana siła zdusiła ją ku ziemi. Poczuła łamanie w prawym stawie kolanowym i napięte mięśnie pleców, zaraz potem pojawił się okropny ból głowy. Serce waliło jej jak młotem. Czuła, że umiera, zupełnie jak na statku wycieczkowym u wybrzeży Florydy. Ruszyła szybciej do przodu jakby chciała podbiec do odjeżdżającego autobusu, lecz nogi ją zawiodły i upadła. Leżąc na chodniku widziała przechodniów gromadzących się wokół niej, słyszała ich głosy. Ktoś wzywał pogotowie ratunkowe i policję. Przez głowę przewalały jej się pogmatwane myśli i obrazy.

Odc. 5 Upadek

Pierwszy na miejscu zdarzenia pojawił się sierżant policji. Szybko wysiadł z samochodu i podbiegł do leżącej kobiety otoczonej już większą grupką osób. Jego pierwszym odruchem było udzielić pomocy. Nachylając się nad nią usłyszał syrenę i kątem oka zauważył zbliżającą się kartkę pogotowia. To zmieniło jego plan. Poprosił przechodniów o odsunięcie się od kobiety i szybko wykonał smartfonem jej zdjęcie, po czym przystąpił do przesłuchania świadków. Pierwszym był mężczyzna w staromodnym kapeluszu i szerokim płaszczu.

– Szła dwadzieścia metrów przede mną. Widziałem wszystko wyraźnie. Upadła na ziemię, kiedy uderzył piorun. Wydawało mi się, że się potknęła.

Sierżant popatrzył na chodnik i na stopy kobiety. W miejscu, gdzie leżała na boku z lewą ręką wyciągniętą do przodu i głową lekko uniesioną do góry, chodnik był równy a jej obuwie miało płaskie obcasy. Zeznanie mężczyzny wydało mu się mało prawdopodobne.

– Zabił ją piorun – głośno odezwała się niewiasta w ciemnej kurtce z lamówką na kołnierzu. Nad głową trzymała parasolkę. – Jak upadła, dostała drgawek, poruszyła nogami trzy razy i to było wszystko. Na pewno nie żyje. To ofiara szatana! Niech pan popatrzy na jej twarz. Ma na ustach ten … ten … dziwny, wyzywający i drwiący uśmiech. Wygląda, jakby cieszyła się, że to ona uśmierciła piorun, a nie piorun ją!

Słowa kobiety zabrzmiały groteskowo i nie na miejscu. Popatrzył na mówiącą z niechęcią i poprosił o podanie adresu i telefonu. Wahała się. Wtedy zażądał dowodu osobistego, aby spisać z niego dane osobowe.

Teresa słyszała głosy nad sobą, nie była jednak w stanie reagować. Czuła się podle, wyczerpana do cna, jakby przebiegła maraton. Postacie otaczających ją ludzi rozmazywały jej się przed oczami i znikały, po chwili znowu się pojawiały. Widziała wyraźniej ich obuwie, dolne części kończyn i nachylające się nad nią twarze z szeroko otwartymi oczami. Pomyślała, że są to przebierańcy prosto z maskarady lub istoty nie z tej ziemi.

– Niby jest ubrana normalnie, ale naprawdę to wygląda jak rozmamłana pijaczka w stroju skradzionym z bogatej rezydencji albo pałacu – odezwała się przyjaciółka kobiety w ciemnej kurtce. – W tej dzielnicy mieszka wielu bogatych ludzi. Ja też myślę, że ona nie jest normalna. Te jej usta tak dziwnie wygięte. To kobieta upadła, ofiara zepsucia moralnego.

Teresa słyszała szepczące między sobą kobiety. Stały w odległości nie większej niż dwa metry od niej i przyglądały jej się rozmawiając.

– Usta im się nie zamykają – pomyślała. Zapamiętała je obydwie. Jedna, młodsza, ubrana na ciemno, miała na sobie szeroką spódnicę i bluzkę, przykryte ciemną kurtką z podniesionym kołnierzem. Druga była starsza i ubrana w niepasujący jej wiekowi kolorowy strój nastolatki. Na nogach miała jasne getry tak obcisłe, że znikały pod nimi kształty jej nóg.

W stanie półprzytomności Teresa czuła, że jest ofiarą burzy i będzie tak leżeć do końca świata. Przypomniały jej się przeżycia na statku wycieczkowym, najgorsze zdarzenia, jakie spotkały ją w życiu. Wylewały się z jej pamięci jak deszcz z urwanej rynny, wszystkie na raz, mieszając przeszłość z teraźniejszością.

Kiedy podeszli ratownicy z noszami, sierżant poinformował ich, że został wezwany telefonicznie i wie tylko tyle, że kobieta upadła i straciła przytomność w momencie uderzenia pioruna.

– Prawdopodobnie przestraszyła się i zasłabła – zasugerował ratownik. – To się zdarza.

Odc. 6 Ratunek

Ratownicy nie ociągając się zajęli się ofiarą fatalnej pogody. Ułożyli kobietę w wygodniejszej pozycji, podkładając płaską poduszkę pod głowę, sprawdzili puls i oddech. Widząc, że staje się coraz słabszy, przystąpili do reanimacji, masażu serca i sztucznego oddychania. Poprawa nie nastąpiła od razu. Kiedy Teresa zaczęła powracać do przytomności, jeden z ratowników podniósł jej głowę, drugi podał jej do ust jakieś lekarstwo. Jego twarz ją wystraszyła; mężczyzna miał długie, białe włosy i kobiece rysy twarzy. Widziała w niej surowość i niepokój.

Teresa przypomniała sobie swoją chorą psychicznie matkę. Miała trzy lata, kiedy matka oddała ją pod opiekę swojej siostry zanim odwieziono ją do szpitala psychiatrycznego na obserwację. Wszystko było otoczone tajemnicą. Ona sama o tym nikomu nigdy nic nie mówiła. Matka była głęboko religijna, miała widzenia, słyszała głosy dochodzące z nieba. Teresa przeraziła się; panicznie bała się matki. Pamiętała jej wychudłą twarz i rozbiegane oczy w dniu, kiedy widziała ją po raz ostatni. Pamiętała też jej niespokojne krzyki nocne. Teraz poczuła jej obecność obok; stała obok i patrzyła na nią z napięciem.

Kiedy ratownik wlał jej do ust środek wzmacniający, była przekonana, że to matka z litości dzieli się z nią swoją ulubioną whisky, wlewając jej do ust kilka naparstków alkoholu, aby ją ratować. Usłyszała słowa modlitwy spływające z jej ust wysuszonych wieloletnim nadużywaniem alkoholu. Potem usłyszała, jak matka mówi do niej:

– Życzyłabym sobie, aby i mnie ktoś wyświadczył taką przysługę, kiedy będę leżeć na ziemi konając z pragnienia.

Chwilę później doszedł Teresę męski gardłowy głos:

– Masz to jak w banku!

Dobiegał od strony budynku z czerwonej cegły stojącego po drugiej stronie ulicy. Z trudem obróciła głowę w tamtym kierunku. Był to hotel Marago. Przypomniała sobie informację podaną w radio, że zarząd miasta zakwaterował tam grupę członków sekty religijnej „Bezgrzeszni Samarytanie”. Zobaczyła ich. Patrzyli na nią z dwóch otwartych okien trzeciego piętra, machali bukietami kwiatów i pozdrawiali ją radosnymi okrzykami.

Leżała na noszach wewnątrz karetki, kiedy się przebudziła. Nachylała się nad nią młoda kobieta w białym fartuchu.

– Otrzymała pani zastrzyk z adrenaliny. Zaraz dojdzie pani do siebie. Ma pani zdrowy organizm, ale silnie reaguje pani zmianę pogody. Nie pani jedna poczuła się dzisiaj gorzej. Nieliczni pacjenci doświadczyli jednak tego, co zdarzyło się pani, czyli utraty przytomności.

Zastrzyk z adrenaliny, pocieszające słowa ratującej ją lekarki, jej uśmiech i ciepłe gesty ratowników poprawiły samopoczucie Teresy. Pomyślała, że świat jest piękny mimo zabójczej pogody, wirusa, przerażających wspomnień o chorej psychicznie matce, zazdrosnego kochanka oraz przywidzeń i majaków.

Michael Tequila
Gdańsk, 6 maja 2021

0Shares