Pierwsza niedzielna poezja noworoczna

Czuję się jak nawiedzony kaznodzieja. Byłem kontestatorem. Nadal nim jestem.

Wyjątkowo nie podoba mi się to, co człowiek czyni z przyrodą. Jest nieskończonym barbarzyńcą. Współczesność, z wyjątkiem „prymitywnych” społeczności z Amazonii i podobnych obszarów, traktuje ziemię i przyrodę jak swoją własność. To potworność. Aborygeni australijscy mieli bardzo specyficzny stosunek do ziemi. Uważali, jakżeż logicznie, że człowiek nie może być właścicielem ziemi, wzgórza, strumienia czy źródła. One istniały zanim on się pojawił i będą istnieć, kiedy jego już dawno nie będzie.

Niszczenie przyrody postępuje tak szybko, że prawie jestem przekonany, że ludzie ją zdewastują do granic samounicestwienia własnego gatunku. Nie ma takiej potworności, czy głupoty, której człowiek by nie popełnił. Ze wszystkich gatunków zwierząt istniejących kiedykolwiek na świecie, osiemdziesiąt procent już znikło. Nie sądźmy, że gatunek ludzki jest wieczny.

Poniższy wiersz to poetycki krzyk rozpaczy w obronie przyrody, Nie ma dla mnie nic piękniejszego niż przyroda. To jedyna „rzecz”, na jaką mogę patrzeć nieprzerwanie i zachwycać się.

Gdzie są olszyny nadbrzeżne?

Gdzie są olszyny nadbrzeżne, wysepki szuwarów,
łachy piasków i łąki nadrzecznych oparów?
Dzikich brzegów zakola, czar nurtu urzekał,
gdzie teraz kamieniem cembrowana rzeka.

Czy w kamieniu jaskółka gniazdo uwije,
zwinna wydra nocą wśród wykrotów uśnie,
dzika kaczka za rybą zanurzy wdzięczną szyję
albo człek znużony rozmarzy się gnuśnie?

Miast się roztańczyć dźwięcznym ptaków śpiewem
ja płaczę, płaczę żalem i rozpaczam gniewem,
bo mnie piękno prawdziwe wolnością urzeka,
a nie kajdany rzece kute przez człowieka!

Busselton, Australia, 11 listopada 1996

Groty Ngilgi w Yallingup

Przepastne wieki strumień nachalny
wapń zlizywał, ściekał zimnym potem,
by w ciszy wyrzeźbić teatr skalny
i światu objawić głuchym skał łoskotem.

Przez tysiącleci niezmienny bieg czasu,
kropla po kropli, z pełnym namaszczeniem,
kryształy splatał zimnego atłasu,
tajemnic broniąc niezgłębionym cieniem.

Minerał scalał w ażurowe krople,
z sufitów zwieszał stalaktytów sople,
z góry sączył kalcyt deszczami rozmyty
cierpliwie tężały wzniosłe stalagmity.

W teatrze podziemi cisza rządzi głucha,
ciemność oślepła szmerów wody słucha.
Reflektor światła wprowadza reformy,
bezdusznego piękna zniewalają normy.

Busselton, Australia, 24 listopada 1996


Busselton. Dawny budynek sądu i posterunku policji.

Diabelski sen, ponury dzień. Swawolna dykteryjka dla panien na wydaniu i mężczyzn spragnionych szaleństwa.

Noc była czarna i gęsta. Iwanowi Iwanowiczowi przyśnił się diabeł. Obudził go w środku nocy. Był straszny: kudłaty, długi ogon, rogi, oczy jak węgle.

– Wstawaj. – Krzyknął. – Dziś jest święto Trzech Króli. Ludziom należą się upominki. Masz robotę do wykonania. Będziesz złoczyńcą. Wybatożysz trzech osobników, moich konkurentów do sławy.

Wcisnął mu w rękę ośmiorzemienny harap i popędził do wyjścia. Przeszli ulicą kawałek drogi i weszli do dużego okrągłego budynku. Pilnowali go strażnicy, ale akurat posnęli; minęli ich niezauważeni. Na korytarzach przechadzali się ludzie. Odbywały się akurat jakieś obrady.

– Lej tego! – Diabeł wskazał brudnym paluchem inteligencika z cieniutkimi okularami.

– Za co? – Zapytał przytomnie Iwan Iwanowicz.

– Za kłamstwa. Łże jak najęty.

Wykonując diabelskie wskazanie Iwan Iwanowicz serdecznie przyłożył wskazanemu. Ten nawet nie drgnął. Odezwał się tylko szyderczo.

– Mnie kłamstwa ani baty nie ruszają. Jestem odporny. Mam skórę grubą na palec. Tacy jesteśmy, my, cała formacja.

Potem weszli go jakiegoś gabinetu. Siedział tam starszy mężczyzna, tęgawy, zastały w sobie, siwy. Patrzył spode łba.

– Przyłóż mu. To nic, że jest już prawie na emeryturze. To nie zwalnia go z obowiązku przyzwoitości. – Warknął diabeł i nie czekając na pytanie Iwana Iwanowicza wyjaśnił.

– To za piekielne pomysły. Nie wiem dokąd on zmierza, jaką nienormalność lub podłość chce jeszcze popełnić. To facet niezrównoważony.

Kiedy już Iwan Iwanowicz skończył swoją katowską robotę, przewodnik po piekle i okolicach powiedział:

– Idziemy dalej. Szukam gogusia, co lubi głośno i koślawie przemawiać. To krzywoprzysięzca.

Poznali go z daleka. Miał różowe policzki, a głowa mu latała z lewa w prawo w oczekiwaniu na aplauz. Przemawiając krzyczał; był to jego ulubiony styl prezentacji słownej.

– Temu przyłóż najmocniej. On jeden mógł zatrzymać falę niegodziwości, ale nie zatrzymał. – Powiedział diabeł, po czym dodał łagodniejszym głosem:

– Na tym zakończymy twój sen, Iwanie Iwanowiczu. – Powiedział to i wycofał się. Przedtem zaśmiał się piekielnie. Adresatowi diabelskiego śmiechu zrobiło się nijako na duszy.

*****

Po diabelskiej nocy nadszedł dzień tak ponury, że ludzie masowo popełniali samobójstwa. Wszędzie widoczne były gałęzie z grubymi sznurami. Mroźna cisza wwiercała się w uszy, samochody przymarzały do podłoża, kierowcy przymarzali do karoserii. Widoki były nie z tej ziemi.

– Co mi z takiego życia, kiedy nawet potrójna kawa, półnaga kobieta ani krzyk żony nie stawiają mnie na nogi. – Rozlegały się okrzyki.

Krzyczeli mężczyźni, kobietom było to nie na rękę; opiekowały się dziećmi i albo gotowały obiad, albo sprzątały zagrodę, albo snuły wizje przyszłości z dużymi pieniędzmi i miłością wypełniającą całe ich życie.

– Były jeszcze inne zajścia, przede wszystkim wypadki drogowe, kolejowe, lotnicze i pożarnicze. – Wyjaśnił Iwan Iwanowicz. – Ale to nie ja będę je relacjonować. – Od tego jest telewizja.

Taka to była noc z piątego na szóstego stycznia 2019 oraz dzień szóstego stycznia tegoż roku, zwany Dniem Trzech Króli.

Powieść. Laboratorium szyfrowanych koni. Cz.167: Początek Apokalipsy. Mezocyklon.


Picture: Cyclone_Monica, courtesy of University of Wisconsin–Madison.

Tego roku lato w Nomadii trwało równe sześć miesięcy. Zaczęło się w połowie wiosny, zabierając jej sześć tygodni wysokimi temperaturami i niezwykłą duchotą powietrza, po czym powtórzyło zamach zawłaszczając pierwszą część jesieni. Pewnego dnia temperatura wzrosła tak bardzo, że zdusiła wilgotność do zera. Ptaki, które uniosły się wyżej niż zawsze na falach rozgrzanego powietrza, znajdowano wieczorem na ziemi upieczone do połowy.

Mordercza pogoda trwała nieprzerwanie mimo procesji z krzyżami, obrazami i palmami organizowanych przez kościoły i wiernych wszystkich wyznań, a nawet bezbożników, którzy wygodnie uznali, że skoro ktoś zesłał te straszne nieszczęścia, to warto prosić go o amnestię, a co najmniej o częściową łaskę. Modlono się, aby Bóg strzegł ludzi i ich dorobku, szczególnie zasiewów i plonów, przed gradem, suszą, powodziami, ogniem, szarańczą i zarazą.

W pierwszy wtorek maja, w dzień Świętych Anatola i Atanazego, znad oceanu nadciągnął mezocyklon, niosąc ze sobą grad wielkości kurzych jaj. Kule gradowe były tak ciężkie, że pod ich uderzeniami ceramiczne dachówki pękały niczym skorupki jaj wydając metaliczny jęk. Jak twierdzili świadkowie zdarzenia, gradobicie dewastowało miasto i okolicę przez pełną godzinę a może i dłużej. Łomot był tak przerażający, że ludzie tracili pamięć, a zwierzęta rozbiegały się oszalałe we wszystkich kierunkach. Przechodnie na ulicach kryli się, gdzie kto mógł; przytulali się do pni drzew, pod byle daszkiem, na przystankach autobusowych, a nawet wczołgiwali pod zaparkowane samochody. Kierowcy pojazdów w ruchu usiłowali ratować je zatrzymując się wprost na ulicy, aby jak najszybciej przykryć je kocami, marynarkami i płaszczami a nawet spłaszczonymi pudłami tekturowymi. Niewiele to pomogło. Grad uszkodził tysiące samochodów, wiele z nich miało powybijane szyby i wgniecioną karoserię; z wnętrz niektórych pojazdów wyciekała nawet woda. Ulice wyglądały jak pobojowiska.

Pod uderzeniami piorunów wybuchały pożary i to z taką intensywnością, że zamieniały sypiący się z nieba grad w kłęby pary, tworząc chmury przesłaniające słońce oraz widoki na góry okalające miasto.

W zetknięciu się z żywym ogniem grad pękał na drobne kawałki z hukiem; takiego fenomenu natury nie notowano wcześniej w kraju.

Gradobicie trwało w istocie niecałe dwadzieścia minut. Tak twierdzili synoptycy. Większość ludzi zaklinała się jednak, że grad padał co najmniej godzinę. Właściciel dział hukowych, jedynych w okolicy, szczycący się nimi jako skuteczną bronią przeciwgradową, użył ich dopiero wtedy, kiedy nawałnica opuszczała już okolicę. Był przekonany, że to jego broń skutecznie ją przepędziła. Po zakończeniu gradobicia ratownicy ostrzegali, że może się jeszcze powtórzyć.

Po gradzie nadszedł deszcz. Gasząc palące się domy i lasy tworzył tak niesamowite widoki, że w ludziach budził się duch twórczej inspiracji, chwytali narzędzia, co kto miał pod ręką i malowali, rzeźbili lub komponowali muzykę, nawet symfonie i koncerty. Niewiele z nich się zachowało, z wyjątkiem zapisów nut ukrytych w wodoodpornych i ognioodpornych sejfach, ponieważ żywioł z niezwykłą wściekłością niszczył także płody ludzkiej twórczości. Z obrazów malarskich zachowały się jedynie dwa i to niezwykłej piękności: „Ogień bratający się z wodą” oraz „Siedem grzechów głównych”. Zostały one umieszczone na honorowym miejscu w galerii narodowej, aby przyciągać tłumy turystów, głównie z zagranicy. Było to jedyne dobrodziejstwo wynikłe z Apokalipsy. Pieniądze pozostawione przez turystów oraz darczyńców zagranicznych poruszonych nieszczęściem posłużyły odbudowie historycznych zabytków zniszczonych przez żywioły i podpalenia wywołane przez szaleńców.

Jeden z nich, lekarz, któremu wskutek błędów popełnionych w sztuce lekarskiej odebrano prawa wykonywania zawodu, wbił sobie do głowy hasła „chorobę leczyć tym samym”, „zło zwalczać złem”, „klin klinem” i podobne. To on dokonał kilkunastu podpaleń, po czym popełnił samobójstwo rzucając się w ostatni wzniecony przez siebie pożar. Jego częściowo spopielale szczątki usiłowano pochować po chrześcijańsku, święta ziemia odmawiała jednak ich przyjęcia uparcie wyrzucając je na powierzchnię. Ponieważ wydzielały one coraz bardziej przykry zapach, władze sanitarne i kościelne podjęły wspólnie decyzję ich spalenia i rozsypania prochów po oceanie. To też niewiele dało, gdyż w burzliwe dni nad wodą unosiły się kłęby brązowego pyłu i dopiero egzorcyzmy odprawiane równocześnie przez dwóch duchownych przyniosły ukojenie zbuntowanej duszy i spokój mieszkańcom.

W najstraszniejszym momencie gradobicia ludzie padali na kolana i modlili się korząc nie przed Bogiem, lecz szeleszczącą chmurą lodowych kul. W klasztorze Templariuszy Pobożnych młody zakonnik powtarzał w kółko słowa z Księgi Ezechiela: „Przeto tak mówi Pan Bóg: W zapalczywości mojej sprowadzę wicher gwałtowny, spadnie deszcz ulewny na skutek mojego gniewu i grad na skutek mego oburzenia, by wszystko zniszczyć… I zburzę mur, któryście pokryli tynkiem, powalę go na ziemię tak, że ukażą się jego fundamenty i upadnie, a wy pod nim zginiecie. Wówczas poznacie, że Ja jestem Pan”. Dla upamiętnienia niezwykłego wydarzenia modlitwę mnicha wyryto na tablicy z czarnego marmuru zdobnego krwawymi prążkami, przypominającymi żyły świętego męczennika. Właściciel kamieniołomu zarzekał się, że nigdy wcześniej nie widział u siebie takiego marmuru.

– Jego pojawienie się musiało być wynikiem cudu. Znam to miejsce jak własną kieszeń, albo i lepiej – zapewniał ludzi okazujących zwątpienie wobec jego słów. Nikt mu nie uwierzył, gdyż był człowiekiem łasym na pieniądze, gotowym popełnić największe bluźnierstwo dla dodatkowego dochodu.